สถานภาพองค์ความรู้: การวิจัยด้านวารสารศาสตร์ภายใต้สถานการณ์ ความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาสถานภาพองค์ความรู้ด้านวารสารศาสตร์ภายใต้บริบทความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงเอกสาร มีหน่วยการศึกษาประกอบด้วยรายงานการวิจัย วิทยานิพนธ์ ดุษฎีนิพนธ์ และบทความทางวิชาการที่เผยแพร่ระหว่าง พ.ศ. 2547-2559 โดยสืบค้นจากฐานข้อมูล 4 แหล่ง ได้แก่ 1) ฐานข้อมูลออนไลน์ในโครงการเครือข่ายห้องสมุดในประเทศไทย 2) คลังข้อมูลงานวิจัยไทย 3) หอสมุดจอห์น เอฟ. เคเนดี้ สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี และ 4) เว็บไซต์ช่วยสืบค้นหาข้อมูลกูเกิ้ล ผลการศึกษา พบว่า 1) มีเอกสารที่เกี่ยวข้องทั้งหมด 24 ชื่อเรื่อง เผยแพร่มากที่สุดใน พ.ศ. 2549 ร้อยละ 20.80% ส่วนใหญ่เป็นรายงานวิจัย ร้อยละ 52.00% โดยมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์เป็นเจ้าของผลงานดังกล่าวมากที่สุด ร้อยละ 45.80% เป็นประเภทการวิจัยเชิงคุณภาพ ร้อยละ 54.20 มากกว่าการศึกษาประเภทอื่น และมุ่งเน้นการศึกษาองค์ประกอบผู้ส่งสารและองค์กรข่าว ร้อยละ 45.80 ส่วนใหญ่เป็นการศึกษาสื่อมวลชนทั่วไป ร้อยละ 52.00 2) สถานภาพองค์ความรู้วารสารศาสตร์ ได้แก่ องค์ความรู้ด้านผู้ประกอบการวิชาชีพ กระบวนการผลิต การถ่ายทอดเนื้อหา ผู้รับสาร และผลกระทบ ส่วนข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนาวารสารศาสตร์สันติภาพ คือ การมีองค์กรข่าวดิจิทัลขนาดเล็กที่ตั้งอยู่บนเงื่อนไข 3 ประการ ได้แก่ การเปิดพื้นที่ให้ภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดวาระข่าวสาร การเชื่อมโยงกับประชาชนและสื่อกระแสหลัก และการนำแนวคิดการสื่อข่าวสันติภาพมาประยุกต์ใช้ให้เกิดเป็นรูปธรรม