การผลิตและการตลาดของกาแฟในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาวะการผลิตกาแฟในประเทศไทยและ (2) ศึกษาสภาวะการตลาดกาแฟในประเทศไทย ขอบเขตของการวิจัยคือ ศึกษาทุกจังหวัดที่ทำการปลูกกาแฟและแนวทางการผลิต การตลาด การสร้างตัวแบบ และการคำนวณพารามิเตอร์ การผลิตและการตลาดกาแฟในประเทศไทยอโดยใช้วิธีการวิเคราะห์ทางเศรษฐมิติตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 และ 2 และการวิเคราะห์เชิงพรรณนาโดยใช้สถิติเชิงคุณภาพ (Qualitative ) และปริมาณ (Quantitative) ผลการศึกษาค้นพบว่า กาแฟเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ แต่ยังมีปัญหาด้านการผลิตที่ต้นทุนสูงคุณภาพไม่ตรงกับที่ตลาดต้องการ ทำให้เกษตรกรลดจำนวนพื้นที่ปลูกกาแฟลง และปัญหาด้านการตลาดเช่น ราคาต่ำและผันผวน เนื่องจากราคาอิงกับราคาตลาดโลก อีกทั้งเกษตรกรไม่สามารถที่จะกำหนดราคาเองได้ ผลการวิเคราะห์สมการสัมพันธ์ แบ่งออกเป็น 4 ประเด็น ดังนี้ (1) ด้านอุปทานการผลิตเมล็ดกาแฟ โดยใช้สมการถดถอยพหุคูณ (Multiple regression) วิเคราะห์ระหว่างปี พ.ศ. 2537 – 2552 ได้ผลดังนี้ ปัจจัยสำคัญที่มีผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของปริมาณผลผลิตของกาแฟ ได้แก่ เนื้อที่ให้ผลผลิตของกาแฟ (At) ราคากาแฟที่เกษตรกรขายได้ (Pt) – ต้นทุนผันแปร (Vct)ซึ่งตัวแปรเหล่านี้สามารถอธิบายผลกระทบต่ออุปทานของกาแฟ ร้อยละ 61.2 (R2) ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ราคาปาล์มที่เกษตรกรขายได้ มีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ความเชื่อมั่นร้อยละ 99 และต้นทุนผันแปรในการผลิต มีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 90 (2) อุปสงค์ของกาแฟหรือความต้องการบริโภคภายในประเทศอยู่ในรูปของสมการ โยปัจจัยสำคัญที่มีผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของปริมาณอุปสงค์ของกาแฟในประเทศ (Qin) ได้แก่ ราคาเมล็ดกาแฟ FoB ท่าเรือ (บาท/กก) จำนวนประชากรทั้งประเทศ (Pn) ตัวแปรเหล่านี้มีผลกระทบต่ออุปสงค์ของกาแฟ ร้อยละ 89.4 ความเชื่อมั่นร้อยละ 99 (3) สภาวการณ์ผลิตและการนำเข้ากาแฟของไทยขึ้นอยู่กับราคาท่าเรือ( FoB) รายได้ต่อหัวของประชากรต่อปี (I) และจำนวนประชากร PP ตัวแปรเหล่านี้ สามรถอธิบายการนำข้าวของกาแฟ ร้อยละ 94.1 (R2) (4) การส่งออกกาแฟของประเทศไทยอยู่ในรูปของสมการ โดยมีปัจจัยสำคัญที่มีผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงการส่งออก (VEx) ในที่นี้ ได้แก่ ราคากาแฟที่ตลาดนิวยอร์ก ทั้งอราบิก้าและโรบัสต้า (PNy) ราคาเมล็ดกาแฟที่ท่าเรือ (FoB) ตัวแปรราคาเหล่านี้สามารถอธิบายการส่งออกของไทยได้ ร้อยละ 51.9 (R2)