การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการเข้าถึงข้อมูล แรงจูงใจ และพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อ HIV/AIDS ของคนประจำเรือไทย

บทคัดย่อ

   ในปัจจุบันนี้ ขณะที่ประเทศไทยประสบปัญหาการขาดแคลนคนประจำเรืออย่างรุนแรง อีกทั้งยังประสบปัญหาที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือการติดเชื้อ HIV/AIDS ในกลุ่มแรงงานคนประจำเรือไทยซึ่งนับวันจะทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น โดยคนประจำเรือเหล่านี้มีความเสี่ยงสูงที่จะติดเชื้อ HIV และอาจจะกลายเป็นพาหะชั้นดีในการแพร่กระจายเชื้อไปสู่ครอบครัว ญาติมิตรและเพื่อนร่วมงาน ขณะที่วัตถุประสงค์ของการศึกษาครั้งนี้คือการตรวจสอบว่าแบบจำลอง IMB มีความเหมาะสมกับพฤติกรรมการปฏิบัติงานและการดำเนินชีวิตบนเรือสินค้าของคนประจำเรือไทยหรือไม่ และมีปัจจัยอะไรที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมและแรงจูงใจของคนประจำเรือในการป้องกันการติดเชื้อ HIV ในคนประจำเรือ รวมทั้งศึกษากำหนดแนวทางการป้องกันการติดเชื้อ HIV ในกลุ่มเป้าหมายโดยเน้นกระตุ้น ส่งเสริมหรือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของคนประจำเรือ ทั้งนี้เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว การศึกษาครั้งนี้ได้ทบทวนวรรณกรรมเกี่ยวกับแบบจำลองต่างๆที่นำมาใช้ศึกษาพฤติกรรมของมนุษย์ในกระตุ้น ปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม โดยเฉพาะแบบจำลอง IMB นอกจากนี้ยังมีการเก็บข้อมูลปฐมภูมิ โดยแจกแบบสอบถามกับคนประจำเรือไทย 500 คนได้รับตอบกลับมา 350 คนคิดเป็นอัตราการตอบกลับคิดเป็นร้อยละ 70 ผลการศึกษาพบว่าตัวแปรในแบบจำลอง IMB มีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญและแบบจำลองนี้สามารถนำมาใช้อธิบายพฤติกรรมและประยุกต์ใช้กับคนประจำเรือไทยได้อย่างมีประสิทธิผล โดยสะท้อนให้เห็นว่าคนประจำเรือส่วนใหญ่ไม่ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับ HIV/AIDS อย่างเพียงพอ รวมทั้งขาดความสามารถในการเข้าถึงข้อมูล โดยจะมีอิทธิต่อแรงจูงใจและพฤติกรรมการระวังและป้องกันการติดเชื้อ HIV/AIDS โดยแบบจำลอง IMB แสดงให้เห็นว่าแทนที่จะไปบังคับหรือควบคุมพฤติกรรมของคนประจำเรือ ซึ่งกระทำได้ยากสำหรับผู้ที่ทำอาชีพนี้ แต่ควรเข้าไปปรับแก้พฤติกรรมที่ต้นทางคือการให้หรือจัดข้อมูล HIV/AIDS และสร้างกลไกและกระบวนการกระตุ้นและส่งเสริมพฤติกรรมในลักษณะควบคุมตนเอง การวิจัยครั้งต่อไปควรนำเอาแบบจำลองอื่นมาศึกษาเปรียบเทียบกับแบบจำลอง IMBรวมทั้งทำการวิจัยกึ่งทดลองโดยนำเอาแนวทางจากการศึกษาครั้งนี้ไปประยุกต์ใช้จริงกับกลุ่มคนประจำเรือไทย