ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเกษตรกรในการส่งเสริมการจัดทำบัญชีเพื่อการลดภาระหนี้สิน: กรณีศึกษาโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

บทคัดย่อ

       การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทและประสิทธิผลเชิงนโยบายของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ในการส่งเสริมการจัดทำบัญชีแก่เกษตรกรภายใต้โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ รวมทั้งศึกษาความร่วมมือระหว่างภาครัฐและประชาชน และเสนอแนวทางในการแก้ไขปัญหาการจัดทำบัญชีของเกษตรกร งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ข้าราชการผู้รับผิดชอบโครงการและเกษตรกรที่เข้าร่วมการฝึกอบรมในโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา โดยใช้วิธีการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 10 คน ผลการศึกษาพบว่า กรมตรวจบัญชีสหกรณ์มีบทบาทสำคัญในการนำนโยบายส่งเสริมการจัดทำบัญชีไปสู่การปฏิบัติ ผ่านการถ่ายทอดความรู้ การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ และการติดตามให้คำแนะนำอย่างต่อเนื่อง ซึ่งส่งผลให้เกษตรกรมีความตระหนักและมีวินัยทางการเงินเพิ่มขึ้น สามารถใช้ข้อมูลทางบัญชีในการวางแผนรายรับรายจ่ายและควบคุมต้นทุนการผลิตได้ดีขึ้น อย่างไรก็ตาม ยังพบข้อจำกัดด้านความต่อเนื่องในการจัดทำบัญชี ความเข้าใจด้านบัญชีของเกษตรกรบางกลุ่ม และข้อจำกัดด้านทรัพยากรบุคคลของหน่วยงานภาครัฐ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเกษตรกรเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสำเร็จของนโยบาย โดยเฉพาะการมีส่วนร่วมของเกษตรกรและการสนับสนุนอย่างสม่ำเสมอ จากหน่วยงานรัฐ ทั้งนี้ งานวิจัยเสนอให้มีการพัฒนารูปแบบการติดตามผลที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่เพื่อเพิ่มประสิทธิผลของนโยบายในระยะยาว