การสร้างต้นแบบเกษตรกรผู้สูงวัยเพื่อการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพเศรษฐกิจฐานราก สู่การเตรียมความพร้อมในการรับมือสังคมผู้สูงวัย กรณีศึกษา : เกษตรกรผู้สูงวัยในตำบลบ่อหลวง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่

Main Article Content

ณฐิตากานต์ พยัคฆา
ภาณุพันธุ์ ประภาติกุล

บทคัดย่อ

       การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อสร้างต้นแบบเกษตรกรผู้สูงวัยในการเสริมสร้างศักยภาพด้านเศรษฐกิจฐานรากเพื่อเตรียมความพร้อมสู่สังคมผู้สูงวัย กรณีศึกษา เกษตรกรผู้สูงวัยในตำบลบ่อหลวง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ โดยยึดกระบวนการวิจัยแบบมีส่วนร่วมของเกษตรกรเป็นหลัก ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มเกษตรกรผู้สูงวัยและผู้เกี่ยวข้องจำนวน 30 คน ที่ผ่านการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม และกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการสังเคราะห์เชิงอุปนัย ผลการวิจัย พบว่า เกษตรกรผู้สูงวัยเผชิญข้อจำกัดด้านร่างกาย การใช้เทคโนโลยี และการเข้าถึงตลาด ข้อมูลดังกล่าวถูกนำมาใช้เป็นฐานในการออกแบบกิจกรรมพัฒนาที่เหมาะสม อาทิ การส่งเสริมเครื่องมือเกษตรที่ใช้งานง่าย การพัฒนาทักษะด้านการตลาดออนไลน์การจัดหาแหล่งทุน และการสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงกับเกษตรกรรุ่นใหม่ ผลลัพธ์ของการดำเนินงานสะท้อนให้เห็นว่าผู้สูงวัยได้รับความรู้และทักษะใหม่ที่สามารถนำไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน เกิดความมั่นใจและแรงจูงใจในการทำเกษตรต่อเนื่อง ตลอดจนเกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ข้ามรุ่น การเชื่อมโยงภูมิปัญญาท้องถิ่นกับนวัตกรรมใหม่ และการสร้างความร่วมมือในระดับชุมชนอย่างมีนัยสำคัญ โดยโครงการได้รับ
การยอมรับว่ามีความเหมาะสมกับบริบทท้องถิ่น และเป็นแนวทางที่สามารถต่อยอดสู่การขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากที่ยั่งยืนในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พยัคฆา ณ., & ประภาติกุล ภ. . (2025). การสร้างต้นแบบเกษตรกรผู้สูงวัยเพื่อการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพเศรษฐกิจฐานราก สู่การเตรียมความพร้อมในการรับมือสังคมผู้สูงวัย กรณีศึกษา : เกษตรกรผู้สูงวัยในตำบลบ่อหลวง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่. มนุษยสังคมสาร (มสส.) คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 23(3), 60–72. https://doi.org/10.14456/jhusoc.2025.23
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2566). แผนปฏิบัติราชการประจำปี 2566. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

โชคชัยชาญ วิโรจน์สัตตบุษย์, วลีรัตน์ สุพรรณชาติ, และสุวรรณา ประณีตวตกุล. (2560). ผลกระทบของสังคมสูงวัยที่มีต่อผลิตภาพแรงงานในภาคการเกษตรไทย. การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 14 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน, 7-8 ธันวาคม 2560, 1605-1612.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2565, 5 มีนาคม). การเผชิญหน้า ‘สังคมผู้สูงอายุ’ โจทย์ท้าทายภาระค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น. https://resourcecenter.thaihealth.or.th/article/การเผชิญหน้า ‘สังคมผู้สูงอายุ’ โจทย์ท้าทายภาระค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น.

สุเนตร สุวรรณละออง. (2561). รวมทั้งสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้สูงวัยกับเกษตรกรรุ่นใหม่ในชุมชนอย่างมีนัยสำคัญ. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 26(50).

อัญชลี ชัยศรี, และสุนทร ปัญญะพงษ์. (2568). การพัฒนาศักยภาพด้านอาชีพสำหรับผู้สูงอายุกลุ่มแรงงานนอกระบบ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 15(2), 74–88.

อิสริยา บุญญะศรี, และรวิสสาข์ สุชาโต. (2567, 20 มิถุนายน). เกษตรกรแก่ตัว ลูกหลานไม่สนใจทำเกษตร: ปัญหาการปรับตัวของเกษตรกรไทยในสังคมผู้สูงอายุ. http://pru research.com/files/25/2586f309-d7c6-4c0e-bcda-a1789fd4b3b1.pdf

เอื้อมพร หลินเจริญ. (2558, 25 มิถุนายน). เทคนิคการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ. http://www.edu.msu.ac.th/jem/home/journal_file/240.pdf