ปัจจัยเชิงพุทธตามหลักพรหมวิหาร 4 ที่ส่งผลต่อการเห็นคุณค่าในตนเอง ของนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคปักธงชัย อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา

Main Article Content

บริบูรณ์ ม่วงอยู่

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับการเห็นคุณค่าในตนเองของนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคปักธงชัย 2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของปัจจัยเชิงพุทธตามหลักพรหมวิหาร 4 ที่ส่งผลต่อการเห็นคุณค่าในตนเองของนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคปักธงชัย และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองตามหลักพรหมวิหาร 4 ของนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคปักธงชัย อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา รูปแบบการวิจัย เป็นวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เป็นการวิจัยแบบผสานพิธี ใช้แนวคิด เกี่ยวกับ แนวคิดเกี่ยวกับการเห็นคุณค่าในตนเอง แนวคิดเกี่ยวกับพรหมวิหาร 4 แนวคิดและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับวัยรุ่น เป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัย คือ วิทยาลัยเทคนิคปักธงชัย อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างได้แก่ นักศึกษาระดับ ปว.ส. และปว.ช. วิทยาลัยเทคนิคปักธงชัย จำนวน 288 คน โดยการแบ่งกลุ่มแบบสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิด คือ 1) แบบสอบถาม
2) แบบสมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน เพื่อหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอ้างอิง เพื่อหาค่า F-test , t-test ใช้เปรียบเทียบระหว่าง ปัจจัยส่วนบุคคลกับระดับการเป็นคุณค่าในตน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภพในเชิงพรรณนาและจัดจำแนกและจัดระบบข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการเห็นคุณค่าในตน


ผลการวิจัยพบว่า นักศึกษามีระดับการเห็นคุณค่าในตนเองในภาพรวมอยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.46 เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านการรับรู้ความสามารถของตนระดับ มากที่สุด มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.51 ด้านการรับรู้ความสามารถของตน อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.41 ด้านการรับรู้ความสำคัญของตน อยู่ในระดับ มาก มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.48 นักศึกษามีความสัมพันธ์เชิงพุทธด้วยการใช้หลักพรหมวิหาร 4 กับการเห็นคุณค่าในตน พบว่า ตัวแปรอิสระในกลุ่มที่อาชีพของผู้ปกครอง กลุ่มผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา และกลุ่มการนับถือศาสนาของนักศึกษา มีความสัมพันธ์ต่อการเห็นคุณค่าในตนเอง มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ตัวแปรอิสระนอกนั้นไม่มีความสัมพันธ์กันต่อการเห็นคุณค่าตนของนักศึกษา แนวทางในการนำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาตามหลักอิทธิบาท 4 ช่วยให้มองโลกในแง่บวก เห็นคุณค่าในตนเอง เอื้อเฟื้อแบ่งปัน ยินดีกับผู้อื่น และยอมรับความจริง จนเกิดความมั่นคงทางอารมณ์


องค์ความรู้จากผลการวิจัย การประยุกต์ใช้หลัก อิทธิบาท 4 ช่วยเสริมสร้างการมองตนเองเชิงบวกและความมั่นคงทางอารมณ์ สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างดี ส่งผลต่อการเห็นคุณค่าในตนเอง ด้านการรับรู้ความสามารถของตน ปัจจัยด้านอาชีพผู้ปกครอง ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และการนับถือศาสนา มีความสัมพันธ์ต่อการเห็นคุณค่าในตน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ม่วงอยู่ บ. (2026). ปัจจัยเชิงพุทธตามหลักพรหมวิหาร 4 ที่ส่งผลต่อการเห็นคุณค่าในตนเอง ของนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคปักธงชัย อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารพุทธจิตวิทยา, 11(1), 104–113. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jbp/article/view/291048
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กชพรรณ สังข์สระสิทธิ. (2563). การเห็นคุณค่าในตนเองของนักศึกษาชั้นมัธยมศึกษาโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ จังหวัดกาญจนบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

กัณพัฒน์ แพงดาน และคณะ. (2565). การบริหารงานกิจการนักศึกษาตามหลักพรหมวิหาร 4 ของโรงเรียนขยายโอกาส สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 9(1), 1–15.

เกียรติวรรณ อมาตยกุล. (2543). สู้ชีวิตด้วยจิตวิทยา. กรุงเทพฯ: ที.พี.พริ้นท์.

เฉลิมชัย องค์กำแหง. (2564). ปัจจัยส่งผลต่อพฤติกรรมคุณธรรมจริยธรรมของเยาวชนในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารพัฒนศาสตร์, 12(3), 1–15.

ธีระพร อุวรรณโณ. (2531). จริยธรรมกับการศึกษา. กรุงเทพฯ: โครงการตำราและเอกสารทางวิชาการ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นิศาลักษณ์ บุญไทย, และอธิวัฒน์ รัตนวงศ์แข. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการเห็นคุณค่าในตนเองและการควบคุมตนเองกับพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศของนักศึกษาชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนรัฐบาลแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร. วารสารจิตวิทยา, 19(1), 1–15.

ผดุง จิตเจือจุน. (2565). สถานการณ์ปัจจุบันของเด็กและเยาวชนไทย น่าวิตกในอนาคตยิ่งน่าเป็นห่วง. สืบค้นเมื่อ 21 มกราคม 2565, จาก https://www.matichon.co.th/columnists/news_1313057

พระครูวรจิตตานุรักษ์ และคณะ. (2563). การใช้หลักพรหมวิหาร 4 ในการปฏิบัติการสอนของครูโรงเรียนโคกน้ำเกลี้ยงวิทยาคม ตำบลโพนทอง อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร., 8(1), 1–15.

พระจิรศักดิ์ คุณวํโส (วงค์ภูมี) และคณะ. (2562). การจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาผู้เรียนด้านจิตอาสา โดยใช้หลักพรหมวิหาร 4 ของนักศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย. Journal of Buddhist Education and Research, 5(2), 1–15.

สุลาลัย ทองดี และคณะ. (2561). แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักศึกษาตามหลักพรหมวิหาร 4 ของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 2. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 3(1), 1–15.

ศุภกิจ ปุญญา. (2562). ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพรหมวิหาร 4 กับความผาสุกทางวิญญาณของนักศึกษาวิทยาลัยอาชีวศึกษาจุลมณีในจังหวัดศรีษะเกษ. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 5(2), 1–15.

สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (2539). หลักพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: วัฒนาพานิช.

อัจฉราวรรณ จันทร์เพ็ญศรี. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการเห็นคุณค่าในตนเองกับการปรับตัวในสังคมของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร. วารสารสุโขทัยธรรมาธิราช, 34(1), 1–15.

Baumeister, R. F., Campbell, J. D., Krueger, J. I., & Vohs, K. D. (2003). Does high self-esteem cause better performance, interpersonal success, happiness, or healthier lifestyles? Psychological Science in the Public Interest, 4(1), 1–44.

Coopersmith, S. (1984). The antecedents of self-esteem. San Francisco, CA: W. H. Freeman and Company.