การพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาการตาม แนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา

ผู้แต่ง

  • วิวรรธน์ จันทร์เทพย์

คำสำคัญ:

รูปแบบการสอนเพื่อพัฒนาคุณธรรม, ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง, กลุ่มวิชาศิลปะ, กลุ่มวิชาภาษาต่างประเทศ

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา 2) ศึกษาผลการใช้รูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการใช้รูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษาชุดโครงการนี้ประกอบดว้ ย 2 โครงการยอ่ ย ไดแ้ ก  1) การศึกษารูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะด้วยการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน 2) การศึกษารูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศด้วยการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยขั้นทดลองรูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ซึ่งเรียนรายวิชาในกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ จำนวน 40 คน และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ซึ่งเรียนรายวิชาในกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศจำนวน 40 คน

ผลการวิจัย

1. รูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในกลุ่มสาระการเรียนรู้ที่ศึกษามีดังนี้

1.1 สาระการเรียนรู้ศิลปะ ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การวิเคราะห์ 2) การออกแบบ 3) กระบวนการเรียนรู้ และ 4) การประเมินผล ขั้นตอนและกิจกรรมของรูปแบบมี 6 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ขั้นการกระตุ้นความสนใจ 2) ขั้นการจัดกิจกรรมให้ความรู้ 3) ขั้นบูรณาการคุณธรรมกับความคิด 4) ขั้นประดิษฐ์งานด้วยมือ 5) ขั้นสื่อผสานออนไลน์ และ 6) ขั้นหลากหลายการประเมิน

1.2 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ประกอบด้วย 7 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การกำหนดพฤติกรรมคุณธรรมจริยธรรม 2) การวิเคราะห์ 3) การออกแบบหน่วยการเรียนรู้แบบผสมผสาน 4) กระบวนการการเรียนรู้แบบผสมผสาน 5) การประเมินผลระหว่างเรียน 6) การสรุปและนำเสนอผลงานการเรียนรู้แบบผสมผสาน และ 7) การประเมินผลรวบยอด ขั้นตอนและกิจกรรมของรูปแบบมี 8 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ขั้นสร้างเจตคติ 2) ขั้นดำริรู้ 3) ขั้นสู่ปฏิบัติ 4) ขั้นจัดสื่อผสมผสาน 5) ขั้นทำการเชื่อมโยง 6) ขั้นชั่วโมงยามติดตามผล 7) ขั้นกลุ่มคนเสนองาน และ 8) ขั้นรวมการประเมิน

2. ผลการใช้รูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง พบว่า ทั้งสองกลุ่มสาระการเรียนรู้มีคะแนนด้านความรู้สึกและพฤติกรรมสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

3. ผลการศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อรูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง พบว่า ทั้งสองกลุ่มสาระการเรียนรู้มีความพึงพอใจในระดับมาก

เอกสารอ้างอิง

กนกพร ฉันทนารุ่งภักดิ์. (2548). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนบนเว็บแบบผสมผสานด้วยการเรียนรู้แบบร่วมมือในกลุ่มการเรียนรู้คณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย. ปริญญานิพนธ์ครุศาสตรบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

โกศล มีคุณ. (2533). การวัดจริยธรรม. ราชบุรี: วิทยาลัยครูหมู่บ้านจอมบึง. โกวิท ประวาลพฤกษ์. (ม.ป.ป.). รูปแบบการสอนความคิด ค่านิยม จริยธรรมและทักษะ. ในทฤษฎีการเรียนรู้เพื่อพัฒนากระบวนการคิด. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.

ณมน จีรังสุวรรณ. (2555). หลักการออกแบบและประเมิน. กรุงเทพฯ: ศูนย์ผลิตตำราเรียนมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.

ธนภาส อยูใ่ จเย็น. (2553). การพัฒนารูปแบบการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการฝึกอบรมแบบผสมผสานตามแนวคิดการเรียนรู้เป็นทีมเพื่อพัฒนานวัตกรรมด้านการตลาดและพฤติกรรมการ

แลกเปลี่ยนเรียนรู้สำหรับพนักงานบริษัทประกันชีวิต. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน, มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นงลักษณ์ วิรัชชัย, บุบผา เมฆศรีทองคำ และธีรวัฒน์ ฆะราช. (2551). การวิจัยนำร่องการใช้ตัวบ่งชี้คุณธรรมจริยธรรมเพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ:พริกหวานกราฟฟิค.

ปรณัฐ กิจรุ่งเรือง และวัชรา เล่าเรียนดี. (2554). การพัฒนารูปแบบการสอนโดยใช้กรณีศึกษาทางศาสตร์การเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมความสามารถด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาวิชาชีพครู. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย. 3(1, 2), 109-121.

ประเวศ วะสี. (2553). มีปัญหา รักษาทุก(ข์)โรค. นนทบุรี: สำนักพิมพ์กรีน: ปัญญาญาณ.

ปัญญา ทองนิล. (2553). รูปแบบการพัฒนาสมรรถภาพการสอนโดยการบูรณาการแบบสอดแทรกสำหรับนักศึกษาครูเพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน. วิทยานิพนธ์

ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน, มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พระธรรมปิฏก. (2540). การศึกษาพัฒนาการหรือการบูรณาการ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ:บริษัท สหธรรมิก จำกัด.

พูนสุข อุดม. (2546). การพัฒนาหลักสูตรวิทยาศาสตร์แบบพหุวิทยาการระหว่างวิชาคณิตศาสตร์และภาษาอังกฤษสำหรับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนจุฬาภรณ์ราชวิทยาลัย ตรัง. ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิทยาศาสตร์ศึกษา, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

มาเรียม นิลพันธุ์, ศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย และปริญญา ยะวงศา. (2554). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงรายวิชาวิชาชีพครู กรณีคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย. 3(1, 2), 14-23.

รัตนา ทองคำพันธ์. (2548). การเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ของโรงเรียนเซนต์หลุยส์ที่ได้รับการสอนแบบบูรณาการ. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยบูรพา.

วิวรรธน์ จันทร์เทพย์. (2553). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้แบบผสมผสานด้วยการเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีมเพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์. ราชบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง.

เวียงชัย พิมพ์ศรี. (2547). การพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารโดยการบูรณาการหลักการจัดกิจกรรมการหาข้อมูลที่ขาดหายไปกับบทบาทสมมติ. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน, มหาวิทยาลัยอุดรธานี.

สยามกัมมาจล, มูลนิธิ. (2554). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง : จากหลักคิดสู่วิถีปฏิบัติ. นนทบุรี: ธนภัทร (2006) พริ้นติ้ง.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2550). แผนพัฒนาประเทศจากแผนฯ 1 ถึง แผนฯ 10. วารสารเศรษฐกิจและสังคม. 44 (2) , 41-44.

สุรางค์ โค้วตระกูล. (2545). จิตวิทยาการศึกษา. กรุงเทพฯ: ด่านสุทธาการพิมพ์.

สุวัฒน์ชัย จันทร์เฮง. (2553). การพัฒนารูปแบบการฝึกอบรมแบบผสมผสานสำหรับครูผู้ฝึกนักศึกษาพิการทางสายตาเพื่อพัฒนาทักษะด้านการทำความคุ้นเคยกับสภาพแวดล้อมและการเคลื่อนไหว. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน,มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2548). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น.กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวิมล ว่องวาณิช และนงลักษณ์ วิรัชชัย. (2545). ปัจจัยและกระบวนการที่เอื้อต่อการพัฒนา

คุณธรรมระดับบุคคลเพื่อมุ่งความสำเร็จของส่วนรวมของนักศึกษามหาวิทยาลัย :

การศึกษาเชิงปริมาณและคุณภาพ. วารสารครุศาสตร์. 30(2) , 14-32.

อุทิศ บำรุงชีพ. (2555). HyFlex Learming: การเรียนรู้ผสมผสานแบบยืดหยุ่น นวัตกรรม

และเทคโนโลยีการศึกษาในยุคปฏิรูปการเรียนรู้สู่ผู้เรียนเป็นสำคัญ วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา. มหาวิทยาลัยทักษิณ. 1(1), 22-36.

Graham, C., Katella, R. (2002). Introduction to hybrid courses. Teaching with Technology Today. Retrieved March 1, 2010. http://www4.uwm.edu/ltc/hybrid/references/index.cfm

Jerungsuwan, Namon. (2007). Development fo AAA Model for Blended Learning based on the Philosophy of Sufficiency Economy. Bangkok: King Mongkut

University of Technology North Bangkok.

Johnson, D.W. & Johnson, R.T. (1974). Instructional good structure : Cooperative,competitive, or individualistic. Review of Educational Research. 44 : 213 – 240.

Kruse, K. (2010). Introduction to Instructional Design and the ADDIEModel Retrieved June, 2, 2010. http://www.Transformativedesigns.Com/id_systems.html.

Peter, Ferdinan. (2004). How-to ‘Hand-on E-learning’ can Motivate Pupilsto Deal with Natural Science. Germanys : University of Kohlblenz – Landau.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-27

รูปแบบการอ้างอิง

จันทร์เทพย์ ว. (2026). การพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมเชิงวิชาการตาม แนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 2(2), 48–70. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/hssj/article/view/308067

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย