การปะทะกันของสิทธิทางวัฒนธรรมและกฎหมายของรัฐในสังคมพหุวัฒนธรรม: บทเรียนจาก Mrs. Chatterjee vs Norway

เด่นพงษ์ แสนคำ

ผู้แต่ง

เด่นพงษ์ แสนคำ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย คณะสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ต.หนองกอมเกาะ อ.เมือง จ.หนองคาย 43000

คำสำคัญ:

สิทธิทางวัฒนธรรม, พหุวัฒนธรรม, ความยุติธรรม, เสรีภาพ, การปกครองตนเอง

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งวิเคราะห์การปะทะกันอย่างรุนแรงระหว่างสิทธิทางวัฒนธรรมของชนกลุ่มน้อยกับกฎหมายและนโยบายสวัสดิการของรัฐในสังคมพหุวัฒนธรรม โดยใช้ภาพยนตร์เรื่อง Mrs. Chatterjee vs Norway เป็นกรณีศึกษา บทความมีจุดมุ่งหมายเพื่อทำความเข้าใจขีดจำกัดของการใช้กฎหมายที่เน้นความเป็นกลางทางวัฒนธรรมและประเมินประสิทธิผลของแนวคิดพหุวัฒนธรรมเสรีนิยมแบบดั้งเดิม การวิจัยครั้งนี้ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยนำกรอบแนวคิดของ Will Kymlicka เรื่องสิทธิกลุ่ม และแนวคิดสมรรถภาวะ (Capability Approach) ของ Amartya Sen มาเป็นเครื่องมือในการวิเคราะห์และวิพากษ์ ผลการศึกษาพบว่า การบังคับใช้กฎหมายโดยขาดความเข้าใจในบริบททางวัฒนธรรมส่งผลให้เกิดการลิดรอนบริบทของการเลือก (Context of Choice) ของชนกลุ่มน้อยอย่างไม่เป็นธรรม เพื่อที่จะแก้ปัญหานี้จะต้องมีการตีความเรื่องความยุติธรรมที่ต้องคำนึงถึงความซับซ้อนภายในกลุ่มน้อย (Intra-Group Differences) ซึ่งส่งผลต่อการปรับตัวของสมาชิกที่แตกต่างกัน ข้อเสนอแนะที่สำคัญคือ การสร้างความสมดุลระหว่างสิทธิทางวัฒนธรรมและสิทธิปัจเจกบุคคล (โดยเฉพาะสิทธิเด็ก) ผ่านการใช้ สมรรถภาวะเพื่อรับประกันเสรีภาพและโอกาสของสมาชิกกลุ่มน้อยแต่ละคน บทความเสนอให้มีการพัฒนานโยบายและระบบสวัสดิการที่ส่งเสริมอัตลักษณ์ผสม (Hybrid Identity) และความสามารถเชิงวัฒนธรรมเพื่อให้เกิดความยุติธรรมที่แท้จริงในสังคมพหุวัฒนธรรม

เอกสารอ้างอิง

Addo, M. K. (2010). Practice of United Nations human rights treaty bodies in the reconciliation of cultural diversity with universal respect for human rights. Human Rights Quarterly, 32(3), 601–664. https://doi.org/10.1353/hrq.2010.0012

Banks, J. A. (2008). Diversity, group identity, and citizenship education in a global age. Educational researcher, 37(3), 129-139. https://doi.org/10.3102/0013189X08317501

Christiansen, Ø., & Anderssen, N. (2010). From concerned to convinced: reaching decisions about out‐of‐home care in Norwegian Child Welfare Services. Child & Family Social Work, 15(1), 31-40. https://doi.org/10.1111/j.1365-2206.2009.00635.x

Connor, W. (1972). Nation-building or nation-destroying?. World politics, 24(3), 319-355. https://doi.org/10.2307/2009753

Cunningham, H. (2005). Children and childhood in western society since 1500. Pearson Education.

Faircloth, C. (2014). Intensive parenting and the expansion of parenting. In E. Lee, J. Bristow, C. Faircloth, et al. (Eds.), Parenting culture studies (pp. 25–50). Berlin Heidelberg: Springer.

Fylkesnes, M. K., Iversen, A. C., & Nygren, L. (2018). Negotiating deficiency: Exploring ethnic minority parents' narratives about encountering child welfare services in Norway. Child & family social work, 23(2), 196-203. https://doi.org/10.1111/cfs.12400

Hollekim, R., Anderssen, N., & Daniel, M. (2016). Contemporary discourses on children and parenting in Norway: Norwegian Child Welfare Services meets immigrant families. Children and Youth Services Review, 60, 52-60. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2015.11.004

Jovanovic, M. A. (2005). Recognizing minority identities through collective rights. Human Rights Quarterly, 27(2), 625-651. https://doi.org/10.1353/hrq.2005.0019

Keddell, E. (2018). The vulnerable child in neoliberal contexts: The construction of children in the Aotearoa New Zealand child protection reforms. Childhood, 25(1), 93-108. https://doi.org/10.1177/0907568217727591

Kymlicka, W. (1989). Liberalism, community, and culture. Clarendon Press: Oxford.

Kymlicka, W. (1995). Multicultural citizenship: A liberal theory of minority rights. Clarendon Press: Oxford.

Kymlicka, W. (2011). Multicultural Citizenship Within Multination States. Ethnicities, 11(3), 281-302. https://doi.org/10.1177/1468796811407813

Kymlicka, W. (2018). Liberal Multiculturalism as A Political Theory of State–Minority Relations. Political Theory, 46(1), 81-91. https://doi.org/10.1177/0090591717696021

Lee, E., Bristow, J., Faircloth, C., & Macvarish, J. (2014). Parenting culture studies. Springer.

Lenihan, D. (1991). Liberalism and the problem of cultural membership: A critical study of Kymlicka. Canadian Journal of Law & Jurisprudence, 4(2), 401-421. https://doi.org/10.1017/S0841820900003015

Londhe, R. (2009). Decisions about child rearing practices in first-generation Asian Indian immigrants. In R. L. Dalla, J. DeFrain, J. Johnson, & D. A. Abbott (Eds.), Strengths and challenges of new immigrant families: Implications for research, education, policy, and service (pp. 217–239). Rowman & Littlefield Publishers.

Morelli, G. A., et al., (1992). Cultural variation in infants' sleeping arrangements: Questions of independence. Developmental psychology, 28(4), 604. https://doi.org/10.1037/0012-1649.28.4.604

Nayak, J. K. (2016). An anthropological observation on the role of tribal communities in the conservation of biodiversity. European Journal of Environmental Ecology, 3(1), 21-29.

Nwagbara, R. G., Opafola, S. O., & Adefarasin, V. O. (2024). Amartya Sen's Conception of Social Justice and Ethnic Crises in Contemporary Nigeria. NIU Journal of Social Sciences, 10(3), 187-192. https://doi.org/10.58709/niujss.v10i3.2008

Offe, C. (1998). ‘‘Homogeneity’’ and constitutional democracy: Coping with identity conflicts through group rights. The Journal of Political Philosophy, 6(2), 113-141. https://doi.org/10.1111/1467-9760.00049

Oliva, J. G. (2016). Religious dress codes in the United Kingdom. In S. Ferrari & S. Pastorelli (Eds.), Religion in public spaces (pp. 217–234). Routledge.

Paliwal, N. (2024). Exploring Feminist Themes in Film: A Comparative Analysis of Provoked and Mrs. Chatterjee vs Norway. Literature & Aesthetics, 34(1), 180-190.

Picot, A. (2016). Child Protective Services and Family Cultures: A Comparative Study of Norway and France. Høgskolen i Oslo og Akershus.

Rawls, J. (1980). Kantian constructivism in moral theory. The journal of philosophy, 77(9), 515-572. https://doi.org/10.2307/2025790

Sautman, B. (1999). Ethnic law and minority rights in China: Progress and constraints. Law & Policy, 21(3), 283-314. https://doi.org/10.1111/1467-9930.00074

Sen, A. (2005). Human rights and capabilities. Journal of human development, 6(2), 151-166. https://doi.org/10.1080/14649880500120491

Sen, A. (2008). The idea of Justice. Journal of human development, 9(3), 331-342. https://doi.org/10.1080/14649880802236540

Sinha, R. K. (1995). Biodiversity conservation through faith and tradition in India: some case studies. The International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 2(4), 278-284. https://doi.org/10.1080/13504509509469908

Staer, T. (2016). Risk and marginalization in the Norwegian Welfare Society: A national cohort study of child welfare involvement. Child indicators research, 9, 445-470. https://doi.org/10.1007/s12187-015-9319-1

van den Berghe, P. (1981). The Ethnic Phenomenon. Elsevier, New York.

Van Waarden, B. (2014). Amartya Sen’s identity pluralism applied to Will Kymlicka’s liberal multiculturalism. international journal on minority and group rights, 21(4), 527-546. https://doi.org/10.1163/15718115-02104004

Wright, J. (1999). Minority groups, autonomy, and self-determination. Oxford Journal of Legal Studies, 19(4), 605-629. https://doi.org/10.1093/ojls/19.4.605

Zempi, I. (2019). Veiled Muslim women’s views on law banning the wearing of the niqab (face veil) in public. Ethnic and Racial Studies, 42(15), 1-18. https://doi.org/10.1080/01419870.2019.1588985