อุตสาหกรรมยาสูบกับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของเมืองแพร่ พ.ศ. 2481 – 2509

บทคัดย่อ

บทความวิจัย เรื่อง อุตสาหกรรมยาสูบกับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของเมืองแพร่ พ.ศ. 2481 – 2509 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการดำเนินงานอุตสาหกรรมยาสูบแพร่ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจเมืองแพร่ในช่วงเวลาดังกล่าว ผลการศึกษาพบว่า อุตสาหกรรมยาสูบเริ่มต้นในทศวรรษ 2480 ซึ่งรัฐบาลมุ่งหวังให้ยาสูบเป็นแหล่งรายได้ของรัฐ จึงออกพระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2481 และสนับสนุนให้เกษตรกรทำไร่ยาสูบพันธุ์เวอร์จิเนีย ทศวรรษ 2490 นายทุนและเกษตรกรได้เข้าสู่อุตสาหกรรมยาสูบกันอย่างแพร่หลาย กลุ่มนายทุนอยู่ในสถานะผู้บ่มอิสระ ส่วนกลุ่มเกษตรกรอยู่ในสถานะชาวไร่ ยาสูบกลายเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างงานสร้างรายได้ให้คนเมืองแพร่เป็นวงกว้าง นอกจากนี้ ยังมีการปรับตัวของนายทุนและชาวไร่เพื่อเพิ่มโอกาสในการสะสมทุน โดยกลุ่มนายทุนมีการปรับตัว
3 แนวทาง คือ 1) การซื้อขายสถานีบ่มใบยา 2) การส่งออกใบยาไปต่างประเทศ และ 3) การขยายกิจการยาสูบไปสู่กิจการอื่นๆ ส่วนชาวไร่ยาสูบมีการปรับตัวด้วยการเข้าสู่ระบบชาวไร่บ่มเองใน
พ.ศ. 2509 ระบบนี้ทำให้ชาวไร่มีสถานะเป็นนายทุนขนาดย่อมที่ได้บริหารจัดการไร่และโรงบ่มด้วยตัวเอง