บทละครชาตรีร่วมสมัยของประดิษฐ ประสาททอง: ลักษณะการสร้างสรรค์ และกลวิธีการสร้างอารมณ์ขัน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะการสร้างสรรค์บทละครชาตรีและกลวิธีการสร้างอารมณ์ขันที่ปรากฏในบทละครชาตรีร่วมสมัยของประดิษฐ ประสาททอง 3 เรื่อง ได้แก่ แก้วหน้าหมา นางสิบสาม และมโนรีย์ เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาพบว่า ในปัจจุบันละครชาตรีอาจแบ่งได้เป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ทางหลวง ทางพื้นบ้าน ทางร่วมสมัย และทางสถาบันการศึกษา เจตนาของประดิษฐมุ่งสื่อสารกับกลุ่มสถาบันการศึกษา ลักษณะเด่นของบทละครชาตรีร่วมสมัยของประดิษฐพบ 3 ลักษณะได้แก่ สหบทในละครชาตรีร่วมสมัยกับตัวบทละครชาตรีดั้งเดิม การรักษาขนบการประพันธ์และการสร้างสรรค์ใหม่ และการสื่อสารกับสังคมร่วมสมัย ในด้านกลวิธีสร้างสรรค์อารมณ์ขันที่ปรากฏพบ 2 กลวิธี ได้แก่ การสร้างอารมณ์ขันตามขนบละครชาตรีและการสร้างอารมณ์ขันในฐานะวรรณกรรมล้อแบบตะวันตก การสร้างสรรค์บทละครชาตรีร่วมสมัยของประดิษฐด้วยมโนทัศน์เชิงวิพากษ์เช่นนี้ ไม่ใช่เป็นการหักล้างหรือต่อต้านขนบ หากแต่เป็นการช่วยสร้างทางเลือกใหม่ให้แก่ศิลปะการละครไทยในสังคมร่วมสมัยได้เป็นอย่างดี