การศึกษาเปรียบเทียบคำเรียกญาติภาษามลายูปาตานีและภาษาไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นการศึกษาเปรียบเทียบคำเรียกญาติในภาษามลายูปาตานีและภาษาไทย                 มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบคำเรียกญาติพื้นฐานในภาษามลายูปาตานีและภาษาไทย โดยวิธีวิเคราะห์องค์ประกอบ (componential analysis) และชี้ให้เห็นลักษณะสำคัญบางประการของวัฒนธรรมที่สะท้อนจากการใช้คำและความหมายของคำเรียกญาติในภาษามลายูปาตานีและภาษาไทย ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เจ้าของภาษามลายูปาตานีในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี และภาษาไทยจากผู้พูดภาษาไทยเป็นภาษาแม่ (mother tongue) ผลการวิจัยพบว่า คำเรียกญาติภาษามลายูปาตานีและภาษาไทยมีมิติแห่งความแตกต่าง (dimension of contrast) ที่เหมือนกันทั้งหมด 4 ประการ ได้แก่ 1) รุ่นอายุ (generation)          2) สายเลือด (linearity)  3) อายุ (age) และ 4) เพศ (gender) ส่วนมิติที่แตกต่างกันมีเพียงมิติเดียว คือ               ฝ่ายพ่อ/แม่ (parental side) ซึ่งปรากฏเฉพาะในคำเรียกญาติภาษาไทยเท่านั้น การวิเคราะห์ระบบคำเรียกญาติภาษามลายูปาตานีและภาษาไทยในแง่ความสัมพันธ์กับลักษณะทางสังคมและวัฒนธรรม พบว่า คำเรียกญาติทั้งภาษามลายูปาตานีและภาษาไทย สะท้อนให้เห็นความสำคัญของระบบอาวุโส (seniority ) เป็นหลัก   เห็นได้จากการจำแนกคำเรียกญาติในมิติรุ่นอายุ (generation) และมิติอายุ (age) ออกเป็นระบบและชัดเจน โดยเฉพาะในบริบทของสังคมและวัฒนธรรมไทยที่ระบบอาวุโสเป็นส่วนสำคัญหลัก ยึดถือเป็นธรรมเนียมปฏิบัติสืบทอดต่อกันมาอย่างยาวนาน  ส่วนมิติฝ่ายพ่อและแม่ที่ปรากฏเฉพาะในคำเรียกญาติภาษาไทยนั้น สะท้อนให้เห็นบริบทสังคมและวัฒนธรรมไทยที่มีการแยกญาติทั้งสองฝ่ายออกอย่างชัดเจน แต่ก็ให้ความสำคัญกับญาติทั้งสองฝ่ายเท่ากัน