โครงสร้างของตลาดชุมชนบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลาและการสร้างการรับรู้ใหม่
คำสำคัญ:
ตลาดชุมชน, ลุ่มทะเลสาบสงขลา, ชุมชนโคกไทร, ชุมชนหานโพธิ์, ชุมชนควนขนุน, ชุมชนเมืองสงขลาบทคัดย่อ
บทความนี้เป็นการสังเคราะห์ผลการศึกษาตลาดชุมชนในแง่มุมประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เพื่อเสนอแนะแนวทางที่จะช่วยให้ตลาดชุมชนสามารถพัฒนาตัวเองและตอบสนองความต้องการในการผลิตและบริโภคของสังคมในปัจจุบันได้ โดยมุ่งเน้นอธิบายประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับตลาดชุมชนบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา จากกระบวนการศึกษาของนักวิจัยในชุมชน 4 แห่ง ได้แก่ ชุมชนโคกไทร ชุมชนหานโพธิ์ ชุมชนควนขนุน และชุมชนเมืองสงขลา โดยสังเคราะห์ให้เห็นโครงสร้างตลาดชุมชนแบบดั้งเดิมในช่วงก่อนทศวรรษ 2510 รวมทั้งความเปลี่ยนแปลงของตลาดชุมชนที่แบ่งออกได้เป็น 2 ยุค ได้แก่ ตั้งแต่ทศวรรษ 2510 ถึงทศวรรษ 2540 และตั้งแต่ทศวรรษ 2550 ถึงปัจจุบัน บทความนี้ยังนำเสนอถึงการใช้ประวัติศาสตร์มาเป็นแนวทางในการขับเคลื่อนตลาดชุมชนในปัจจุบัน ซึ่งแบ่งได้เป็น 2 ด้าน ได้แก่ แนวทางในการใช้ประวัติศาสตร์ชุมชนไปปฏิบัติการเพื่อสร้างความหมายของพื้นที่ตลาดชุมชน และการสร้างเครือข่ายตลาดชุมชนในพื้นที่ต่าง ๆ
เอกสารอ้างอิง
คาล์ล โปลันยี. (2559). เมื่อโลกพลิกผัน. ภัควดี วีระภาสพงษ์ แปล. นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน.
จดหมายเหตุพระบาทสมเด็จฯ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสแหลมมลายู คราว ร.ศ.107 และ ร.ศ.108. สืบค้นจาก http://164.115.27.97/digital/items/show/3248
ชัยวุฒิ พิยะกุล. โบราณคดีเมืองพัทลุง. พัทลุง: ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดพัทลุง โรงเรียนสตรีพัทลุง, 2525.
ถัด พรหมมานพ และเทพ บุญยประสาท. (2500). จังหวัดพัทลุง: งานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ. มปท.
บรรเทิง ศิริมุสิกะ. (2545). ศึกษาการผลิตของชุมชนเชิงเขาบรรทัดในจังหวัดพัทลุง ตั้งแต่การจัดตั้งมณฑลนครศรีธรรมราชจนถึงการใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (พ.ศ. 2439 – 2503). วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยทักษิณ.
ปก แก้วกาญจน์. (2541). การค้าทางเรือบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา. รายงานวิจัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ประมวล มณีโรจน์ บรรณาธิการ. (2563). ปากคำของลุ่มทะเลสาบ. พัทลุง: ศูนย์ทะเลสาบศึกษา.
ยงยุทธ ชูแว่น. (2541). ลักษณะทางด้านสังคมและเศรษฐกิจของชุมชนชาวนาบริเวณรอบทะเลสาบสงขลา สมัยอยุธยาถึงรัตนโกสินทร์. โลกของลุ่มทะเลสาบ. ยงยุทธ ชูแว่น บรรณาธิการ. (หน้า 61-90). ปทุมธานี: นาคร.
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ. รายงานการเสด็จตรวจราชการหัวเมืองปักษ์ใต้ พ.ศ. 2439 ร.ศ. 115. การเสด็จตรวจราชการหัวเมือง ของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (หน้า 65-119), สืบค้นจาก http://www.stabundamrong.go.th/web/research1/research5.pdf
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระนริศรานุวัดติวงศ์. (2540). จดหมายระยะทางไปตรวจราชการแหลมมลายู ร.ศ. 121. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
เอกสารราชการมณฑลนครศรีธรรมราชในสมัยที่เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) เป็นข้าหลวงเทศาภิบาล ร.ศ. 115-125 (พ.ศ. 2439-2449). สืบค้นจาก http://www.car.chula.ac.th/rarebook/book2/clra57_0002_2/mobile/index.html
แอนโทนี รีด. (2548). เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในยุคการค้า ค.ศ. 1450-1680 เล่ม 1 ดินแดนใต้ลม. แปลโดย พงษ์ศรี เลขะวัฒนะ. เชียงใหม่: ซิลค์เวิอร์ม
Lefebvre, Henri. (1991). The Production of Space. Translated by Donald Nicholson-Smith. Oxford: Basil Blackwell.
Skinner, G. William. (November 1964). Marketing and Social Structure in Rural China: Part I. The Journal of Asian Studies, Vol. 24, No. 1, pp. 3-43.
เจือน พงศ์สุด. อายุ 69 ปี บ้านนอก ตำบลกงหรา อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง. (8 มิถุนายน 2562). สัมภาษณ์.
เชย หนูแก้ว. อายุ 81 ปี บ้านหัวถนน (หน้าเกาะ) ตำบลชะมวง อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง. (2 กุมภาพันธ์ 2562). สัมภาษณ์.
ดำ วัชรเสรีกุล. อายุ 90 ปี บ้านปากคลอง ตำบลมะกอกเหนือ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง. (2 กุมภาพันธ์ 2562). สัมภาษณ์.
นคร กินนร. อายุ 61 ปี ตำบลเขารูปช้าง ตำบลบ่อยาง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา. (17 มกราคม 2562). สัมภาษณ์.
นิยม อรุณรัตน์. อายุ 79 ปี บ้านวังหลาม ตำบลหานโพธิ์ อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง. (5 มกราคม 2562). สัมภาษณ์.
เผียน เพชรโชติ. อายุ 58 ปี บ้านนอก ตำบลกงหรา อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง. (8 มิถุนายน 2562). สัมภาษณ์.
พรั่ง เย็นทั่ว. อายุ 83 ปี บ้านวังหลาม ตำบลหานโพธิ์ อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง. (3 กุมภาพันธ์ 2562). สัมภาษณ์.
มะเหลี้ยม จินเดหวา. อายุ 73 ปี ถนนนครนอก ตำบลบ่อยาง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา. (3 มีนาคม 2562). สัมภาษณ์.
สี้ ขำแจ้ง. อายุ 76 ปี บ้านนาเหรน ตำบลคลองเฉลิม อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง. (1 กุมภาพันธ์ 2562). สัมภาษณ์.
หมาด ราป้อม. อายุ 84 ปี บ้านโคกไทร ตำบลคลองเฉลิม อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง. (30 ธันวาคม 2562). สัมภาษณ์.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2021 วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
This article has been published in the Journal of Humanities and Social Sciences at Prince of Songkla University, Pattani Campus.


