ความท้าทายในการใช้เทคนิคการเล่าเรื่องสำหรับการทำงานวิจัยกับผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

ประยุกต์ใช้เครื่องมือในการวิจัยเรื่องเล่า (Narrative) เป็นวิธีวิทยาการวิจัยที่สามารถนำมาใช้กับกลุ่มผู้สูงอายุได้อย่างลงตัว การถอดเรื่องเล่าจากผู้ผ่านประสบการณ์เรื่องใดเรื่องหนึ่งมาอย่างเข้มข้นถือว่าเป็นเทคนิคหนึ่งสำหรับการวิจัยที่สร้างปรากฎการณ์ใหม่ให้แก่สังคมได้ ซึ่งการใช้เทคนิคเรื่องเล่ากับกลุ่มผู้สูงอายุโดยผ่านการถ่ายทอดเรื่องราวของการก้าวผ่านแต่ละช่วงวัยหรือประสบการณ์อื่น ๆ นั้นถือได้ว่าเป็นการสร้างข้อท้าทายให้แก่ผู้วิจัยที่ต้องเป็นผู้รับสารนี้ ทั้งนี้ บทความนี้พยายามที่จะเป็นส่วนในการถอดข้อท้ายที่เกิดขึ้นในรูปแบบต่าง ๆ ที่ผู้วิจัยจะได้รับสำหรับการนำเทคนิคเรื่องเล่ามาเป็นส่วนในการดำเนินการวิจัยสำหรับผู้สูงอายุ ทั้งข้อท้าทายมุมมองเชิงความสัมพันธ์ผ่านแผนผังครอบครัว (Genograms/Family Tree) มุมมองเชิงนิเวศผ่านแผนผังนิเวศ (Eco map) และมุมมองบริบทเชิงตัวตนผ่านเส้นแสดงประวัติชีวิต (Time series) โดยที่ข้อสำหรับนักวิจัยในการสะท้อนอัตลักษณ์ของผู้สูงอายุ การเรียนรู้ประสบการณ์ของผู้สูงอายุผ่านการเล่าเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างผู้สูงอายุกับผู้ฟังเรื่องเล่า และการร้อยเรียงเรื่องราวที่ได้จากการฟังกับผู้สูงอายุแล้วจัดเรียงข้อมูลให้มีความน่าสนใจ สิ่งเหล่านี้ถือเป็นข้อท้าทายที่ผู้รับฟังการถ่ายทอดจะต้องฝึกฝนทักษะให้เกิดความเชี่ยวชาญ ดังนั้น หัวใจสำคัญนี้เป็นข้อท้าทายที่นักวิจัยและผู้สูงอายุจะต้องก้าวผ่านด้วยความภาคภูมิใจเช่นกัน ท้ายที่สุดแล้วการใช้เทคนิคเรื่องเล่ากับผู้สูงอายุสามารถเสริมพลังให้ตัวผู้สูงอายุและนักวิจัยได้โดยธรรมชาติของบทสนทนา