การสำรวจองค์ความรู้และความก้าวหน้าทางวิชาการภูมิศาสตร์ในศตวรรษที่ 21
คำสำคัญ:
ภูมิศาสตร์กายภาพ, ระบบภูมิสารสนเทศ, วิเคราะห์อภิมาน, ขนาดอิทธิพล, วิเคราะห์โครงข่ายบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของบทความฉบับนี้เพื่อศึกษาองค์ความรู้และความก้าวทางวิชาการภูมิศาสตร์ในต้นศตวรรษที่ 21 ในกลุ่มสาขาภูมิศาสตร์กายภาพและระบบภูมิสารสนเทศ ทำการสืบค้นฐานข้อมูลโครงการวิจัยและบทความในประเทศไทยและต่างประเทศ ด้วยวิธีการศึกษาจำแนกเนื้อหา การวิเคราะห์อภิมาน ขนาดอิทธิพล และโครงข่ายสัมพันธ์กลุ่มวิชา
ผลการศึกษาอภิมานวิเคราะห์และขนาดอิทธิพลกลุ่มสาขาภูมิศาสตร์กายภาพ พบว่าสาขาภูมิศาสตร์สิ่งแวดล้อม อุตุนิยมวิทยา ภูมิศาสตร์ชายฝั่ง อุทกวิทยา และวิทยาศาสตร์ยุคหินใหม่ มีบทบาทเด่นในยุโรปและอเมริกา กลุ่มสาขาภูมิสารสนเทศ พบว่าสาขาการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ ระบบตำแหน่งโลก การสำรวจระยะไกล และการทำแผนที่บนเว็บ มีบทบาทเด่นในยุโรปและอเมริกาเช่นเดียวกัน โครงข่ายวิชาสัมพันธ์พบกลุ่มแกนภูมิศาสตร์สิ่งแวดล้อม ภูมิอุทกวิทยา และภูมิศาสตร์ชายฝั่งในกลุ่มสาขาภูมิศาสตร์กายภาพ และกลุ่มแกนระบบตำแหน่งโลกและการสำรวจระยะไกลในกลุ่มสาขาภูมิสารสนเทศ งานวิจัยในประเทศเน้นศึกษาประยุกต์ระบบภูมิสารสนเทศด้านการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อม การใช้ประโยชน์ที่ดินและภัยพิบัติธรรมชาติ ในต่างประเทศเน้นศึกษาวิจัยเชิงลึกและมีความก้าวหน้าในแต่ละสาขาวิชา เช่น ศึกษาการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม พฤติกรรมและปริมาณ กายภาพและภูมิรัฐศาสตร์ ภูมินิเวศและวิวัฒนาการ ชีววิทยา และปฏิสัมพันธ์เชิงสังคมในกลุ่มสาขาภูมิศาสตร์กายภาพ และศึกษาวิจัยปริภูมิกาล ระบบตำแหน่งและแผนที่ ชีวภูมิศาสตร์และสัณฐานวิทยา ระบบข้อมูลและการเตือนภัยล่วงหน้า การทำนายและจำลองพฤติกรรม ภูมิศาสตร์ในยุคดิจิทัลในกลุ่มสาขาภูมิสารสนเทศ
กล่าวโดยสรุปทั้งสองกลุ่มสาขามีความสำคัญในโลกภูมิศาสตร์และศาสตร์ที่เกี่ยวข้องในแง่ของความเป็นศาสตร์พื้นฐาน การประยุกต์เชิงพื้นที่ และการทำนายล่วงหน้า
เอกสารอ้างอิง
กัตติกา ธนะขว้าง. (2553). การวิเคราะห์อภิมาน : แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในการวิจัยทางการพยาบาล. วารสารสภาการพยาบาล, 25(4), 10-22.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2542). การวิเคราะห์อภิมาน. กรุงเทพมหานคร: นิชินแอดเวอร์ไทซิ่งกรุ๊ป.
อเสข ขันธวิชัย. (2559). สร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันในยุค Digital Business Transformation ด้วยการวิเคราะห์เครือข่ายสังคม (Social Network Analysis). ค้นจาก https://www.appdisqus.com/social-network-analysis/
Abrams K.R., Jones D.R., Sheldon T.A., and Sutton A.J. (2002). Methods for meta-analysis in medical research. John Wiley & Sons Ltd.
Cooperative Holocene Mapping Project. (1988). Climate changes of the last 18,000 years: Observations and model simulations. Madison, WI, United States: University of Wisconsin Madison.
Demeritt D. (2008). Dictionaries, disciplines and the future of geography. Geoforum, 39(6) 1811-1813.
Ferguson, R. (2003). Publication practices in physical and human geography: a comment on Nigel Thrift’s “The future of geography”. Geoforum, 34(1), 9-11.
Frazier, J.W. (2015). Applied geography: a US perspective. International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, 845-849.
Greenland, S., and Rourke, K. O. (2008). Meta-analysis: modern epidemiology. Lippincott Williams and Wilkins.
Greson, N. (2003). Disciplinary games and the need for a post-disciplinary practice: responses to Nigel Thrift’s “The future of geography”. Geoforum, 34(1), 5-7.
Hedges, L.V., Higgins, J.P.T., Rothstein, H.R., & Borenstein, M. (2009). Introduction to meta-analysis. Chichester, WestSussex: John Wiley & Sons.
Hunter, J.E., & Schmidt, F.L. (1991). Method of meta-analysis. NewburyPark: Sage.
Mayhew, S. (2015). Physical geography. Dictionary of Geography. Oxford University Press.
McGaw, B., Smith, M.L., & Glass, G.V. (1981). Meta-analysis in social research. Sage Publications.
Microsoft. (2008). NodeXL: network overview, discovery and exploration in excel. Retrieved from https://www.microsoft.com/en-us/research/project/nodexl-network-overview-discovery-and-exploration-in-excel/
Moore, N. (2002). A model of social information need. Journal of Information Science. First Published August 1, doi.org/10.1177/016555150202800404
Morgan, G.A., Harmon, R.J., & Meta Gliner, J.A. (2003). Meta-analysis: formulation and interpretation. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry. 42(11), 1376-9.
Mullen, B. (1989). Advance basic meta-analysis. Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
Nodexl. (2018). Leverage the power of social network analysis for marketing & research. Retrieved from https://nodexl.com/
Olkin, I., & Hedges, L.V. (1985). Statistical methods for meta-analysis. Orlando, Florida: Academic Press.
Rediscovering Geography Committee. (2021). Rediscovering geography: new relevance for science and society. Washington, D.C., USA: National Academy Press.
Roorbach, G.B. (1914).The trend of modern geography. Bulletin of the American Geographical Society, 46(11), 801-816.
Rosenthal, R. (1991). Meta-analytic procedures for social research. Newbury Park: Sage Publications.
Ryu, J.H., Jung, H.S., Lee, S., & Cui, T. (2019). Advances in remote sensing and geoscience information systems of coastal environments. Journal of Coastal Research, v-xi.
Sameer Kumar and Kevin B. Moore. (2002). The evolution of global positioning system (GPS) technology. Journal of Science Education and Technology, 11, 59-80.
Slavin, R.E. (1986). Best-evidence synthesis: an alternative to meta-analytic and traditional reviews. Educational Reserch and Reviews, 15, 5-11.
smrfoundation. (2016). Nodexlgraphgallery. Retrieved from https://www.nodexlgraphgallery.org/Pages/Registration.aspx
Thrift, N. (2002). The future of geography. Geoforum, 33(3), 291-298.
Turner, B.L. (2002). Response to Thrift's “The future of geography". Geoforum, 33(4), 427-429.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2021 วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
This article has been published in the Journal of Humanities and Social Sciences at Prince of Songkla University, Pattani Campus.
