ผู้หญิงกับปิตาธิปไตยในนวนิยายของอุทิศ เหมะมูล

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์เรื่อง “เพศสถานะและเพศวิถีในวรรณกรรมของ อุทิศ เหมะมูล” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างผู้หญิงกับปิตาธิปไตย โดยศึกษาจากนวนิยาย 3 เรื่อง ได้แก่ ลับแล, แก่งคอย ลักษณ์อาลัย และจุติ การศึกษาครั้งนี้อาศัยการวิจารณ์แนวเพศสถานะ จากการศึกษาพบว่าความสัมพันธ์ระหว่างผู้หญิงกับระบบปิตาธิปไตยปรากฏ 2 ลักษณะ ได้แก่ 1) ผู้หญิงภายใต้อำนาจปิตาธิปไตย และ 2) ผู้หญิงกับการขัดขืนอำนาจปิตาธิปไตย
ผลการศึกษาพบว่า ผู้หญิงภายใต้ปิตาธิปไตยถูกปฏิบัติด้วยความรุนแรงจากผู้ชาย ต้องยินยอมอยู่ภายใต้อำนาจของผู้ชายเพราะไม่สามารถเลี้ยงดูตัวเองได้ ซึ่งมีสาเหตุหลัก 2 ประการ ได้แก่ การศึกษาและชาติกำเนิดที่ต่ำกว่า ในขณะที่ผู้หญิงกับการขัดขืนอำนาจปิตาธิปไตย ปรากฏวิธีการขัดขืนต่อการใช้อำนาจของผู้ชาย 5 วิธี ได้แก่ 1) การขัดขืนโดยอำนาจของภาษา 2) การขัดขืนโดยผ่านตัวแทนของอารมณ์ที่ถูกเก็บกด 3) การขัดขืนโดยอำนาจทางเศรษฐกิจ 4) การขัดขืนโดยอ้างอำนาจเหนือธรรมชาติ และ 5) การขัดขืนโดยอาศัยความปรารถนาทางเพศ และเมื่อพิจารณาในด้านการหลุดพ้นจากอำนาจปิตาธิปไตย พบว่าอำนาจดังกล่าวสามารถสืบทอดผ่านตัวแทนซึ่งขัดขวาง การปลดปล่อยของผู้หญิง