ทุนนิยมวิพากษ์ในวรรณกรรมไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง ทุนนิยมวิพากษ์ในวรรณกรรมไทย เป็นการศึกษาวิเคราะห์วรรณกรรมไทยในช่วง 3 ทศวรรษ ตั้งแต่ทศวรรษ 2530 ถึงทศวรรษ 2550 (พ.ศ.2557) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา แนวความคิดในการวิพากษ์ทุนนิยมในนวนิยายและเรื่องสั้นไทย จากการศึกษาวรรณกรรมไทยจำนวน 30 เรื่อง ผลการศึกษาปรากฏให้เห็นว่าการนำเสนอทุนนิยมวรรณกรรมไทยในช่วงสามทศวรรษนั้นเป็นการวิพากษ์ทุนนิยมในมิติต่างๆ คือความล่มสลายของวิถีชนบทและวิถีชีวิตไทย การสูญเสียมนุษยธรรมและ ความเป็นมนุษย์ ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม ความฉ้อฉลในระบบราชการ การเมือง และเอกชน และสุดท้ายคือวิกฤติเศรษฐกิจและการกลับสู่ชนบท วรรณกรรมไทยแต่ละช่วงทศวรรษเน้นการนำเสนอประเด็นในมิติเหล่านี้แตกต่างกัน และจากการศึกษาแนวความคิดในการวิพากษ์ทุนนิยมในวรรณกรรมไทยในช่วงเวลาดังกล่าว พบว่าการนำเสนอประเด็นวิพากษ์ทุนนิยมต่างๆ นั้นสัมพันธ์กับสถานการณ์ทางเศรษฐกิจการเมืองและสังคม และมีพื้นฐานอยู่บนอุดมการณ์ความคิด 3 ประการ คือ อุดมการณ์มนุษยนิยม อุดมการณ์ลัทธิมาร์กซ์ และอุดมการณ์อนุรักษนิยม