เศรษฐศาสตร์แนวพุทธกับการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียง

Main Article Content

พระมหาเสถียร ถาวรธมฺโม (เกษาชาติ)

บทคัดย่อ

เศรษฐศาสตร์ตามแนวพุทธเป็นเครื่องมือเหมาะสมในการจัดการกับปัญหาเผชิญอยู่ปัจจุบัน เป็นข้อเท็จจริงตามกฎธรรมชาติ คือ ความไม่มีอยู่ของตัวตน ถ้าแนวความคิดนี้ได้รับความเข้าใจอย่างชัดเจน ชีวิตมนุษย์ได้รับการมองจากแง่มุมแตกต่างออกไปจากการเป็นผู้บริโภค สิ่งที่มีความหมายมากที่สุดในชีวิตไม่ใช่มาจากการบริโภค การบริโภคอย่างเหมาะสม จะไม่ทำให้ให้เกิดการทำลายล้างทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมสามารถทำให้ดีขึ้นได้พร้อมกับการมีชีวิตอย่างมีผาสุกของประชาชน มีความสะอาด ความสงบและสร้างสรรค์ อย่างไรก็ตามการเริ่มต้นวิธีคิดใหม่นี้ ต้องปลุกให้ตระหนักถึงธรรมชาติของมุนษย์และกฎธรรมชาติเกี่ยวกับการไม่มีอยู่ของตัวตนพร้อมกับสิ่งอื่น ๆ ด้วย เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวการดำรงอยู่และปฏิบัติตนประชาชนในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ ทั้งในการพัฒนาบริหารประเทศให้ดำเนินไปในทางสายกลาง โดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อให้ก้าวทันต่อโลกยุคโลกาภิวัฒน์วัตน์ ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเป็นต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวดีพอสมควรต่อการมีผลกระทบใด ๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน ทั้งนี้ ต้องอาศัยความรอบรู้ ความรอบคอบ ความระมัดระวังอย่างยิ่งในการนำวิชาการต่าง ๆ มาใช้ในการวางแผนการดำเนินการทุกขั้นตอน ขณะเดียวกัน ต้องเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจคนในชาติ โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่รัฐ นัก ทฤษฎี นักธุรกิจในทุกระดับ ให้มีสำนึกในคุณธรรม ความซื่อสัตย์สุจริต ให้มีความรอบรู้เหมาะสมกับการดำเนินชีวิตด้วยความอดทน ความเพียร มีสติปัญญา และความรอบคอบ เพื่อให้สมดุลพร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและกว้างขวางทั้งด้านวัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เป็นอย่างดี

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
(เกษาชาติ) พ. ถ. . (2026). เศรษฐศาสตร์แนวพุทธกับการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียง. วารสาร มจร. นม. สังคมศาสตร์ ปริทรรศน์, 1(2), 23–35. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/MCUNK/article/view/300850
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ทองทิพภา วิริยะพันธ์. (2550). เศรษฐกิจพอเพียง ความพอเพียงมวลรวมในประเทศ. กรุงเทพมหานคร :G.P. CYBERPRINT.

ธีรกานต์ ฤทธิ์เจริญวัตถุ. (2552) การใช้หลักเศรษฐศาสตร์เชิงพุทธในการจัดการน้ำดื่มธรรมชาติเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนในภาคอีสาน. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวัฒนธรรม ศาสตร์, มหาวิทยาลัยมสารคาม.

ประเวศ วะสี. (2550). เศรษฐกิจพอเพียงและประชาสังคม แนวทางพลิกฟื้นเศรษฐกิจสังคม. กรุงเทพมหานคร : หมอชาวบ้าน.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตโต). (2538). เศรษฐศาสตร์ตามแนวพุทธศาสตร์. กรุงเทพมหานคร : มูลนิธิ โกมลคีมทอง.

พุทธทาสภิกขุ. (2550). สารนิพนธ์พุทธทาสว่าด้วยวิถีประชาธิปไตยและหัวใจเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร: คณะอนุกรรมการฝ่ายพุทธทาสศึกษา.

ยุทธพงษ์ แสงโสดา. (2544). บทบาทพระสงฆ์กับการแก้ปัญหาสังคมไทย ศึกษาเฉพาะกรณีกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ จังหวัดจันทบุรี. รายงานการวิจัย มหาวิทยาลัยมหิดล.

วรรณา ประยุกต์วงศ์. (2553). ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ทางเลือกเพื่อธุรกิจยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร : พิมพ์สวย.

วิทยา อธิปอนันต์. (2552). เศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการเกษตรที่พึ่งพาตนเอง. กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมการเกษตร.

วีระ สมบูรณ์. (2545). กระบวนทัศน์ใหม่เพื่อสร้างสังคมแห่งสุขภาวะ, กรุงเทพมหานคร : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.

สำนักเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชน. (2554). คู่มือการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ. กรุงเทพมหานคร : สำนักเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชน.

สุนัย เศรษฐบุญสร้าง. (2555). แนวทางปฏิบัติ 7 ขั้น สู่วิถีเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร : มูลนิธิวิถีสุข.

อภิชัย พันธเสน. (2544). พุทธเศรษฐศาสตร์: วิวัฒนาการ ทฤษฎี และการประยุกต์กับเศรษฐศาสตร์ สาขาต่าง ๆ. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์อัมรินทร์.