จากหน้าเวทีสู่หน้าจอ: การปรับตัวของหมอลำคณะสาวน้อยเพชรบ้านแพงในช่วงโควิด-19

ผู้แต่ง

  • วัชรินทร์ ทวีโชติ นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

การปรับตัว, หมอลำ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้นำเสนอที่มาของการปรับตัวจากหน้าเวทีสู่หน้าจอของหมอลำคณะสาวน้อยเพชรบ้านแพงในช่วงโควิด-19 โดยเริ่มต้นจากการไลฟ์ร้องเพลงและพูดคุยกับแฟนคลับ ต่อมาเริ่มมีการเชิญศิลปินดังมาร่วมไลฟ์และสร้างกลุ่มส่วนตัวหรือกลุ่มปิดใน Facebook เพื่อให้ผู้ชมซื้อบัตรออนไลน์เข้าไปรับชมในกลุ่ม จากนั้นได้เพิ่มรูปแบบการแสดงให้มีช่วงละครเวที ซึ่งมีองค์ประกอบในการสร้างสรรค์ทั้งหมด 13 ด้าน
ได้แก่ 1) หัวหน้าคณะ 2) หัวหน้าฝ่าย 3) แอดมิน 4) นักแสดง 5) แดนซ์เซอร์ 6) ชุดเครื่องแต่งกาย 7) ระบบแสงและเวที 8) ฉากและองค์ประกอบศิลป์ 9) กำกับเวที 10) บทละครและลำดับการแสดง 11) ดนตรี 12) เสียง และ 13) มุมกล้องและลำดับภาพ ซึ่งมีกระบวนการผลิตละครเวทีออนไลน์ 3 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ 1) ขั้นเตรียมการ (pre-production) 2) ขั้นการผลิต (production) และ 3) ขั้นหลังการผลิต (post-production)

การปรับตัวดังกล่าวถือเป็นการปรับตัวเพื่อความอยู่รอดของชาวคณะสาวน้อยเพชรบ้านแพง และยังสามารถสร้างรายได้ให้แก่สมาชิกทุกคนในวงในช่วงสถานการณ์โควิด-19 อีกทั้งเป็นการขยายฐานแฟนคลับของหมอลำจากการเชิญศิลปินดังมาร่วมเป็นนักแสดงในละครเวที รวมไปถึงยังสร้างโมเดลธุรกิจให้แก่คณะในการไลฟ์กลุ่มปิดที่นำมาใช้กับการแสดงหน้าเวทีจนถึงปัจจุบัน

เอกสารอ้างอิง

เฉลิมวงศ์ ธรรมพิชิตศึก และราชันย์ นิลวรรณาภา. (2563). ลำเพลินบ้านแพง: การปรับตัวในยุคโลกาภิวัตน์. อินทนิลทักษิณสาร. 15(1), 109-136.

เฉลิมวงศ์ ธรรมพิชิตศึก. (2563). ลำเพลินบ้านแพง: การปรับตัวในยุคโลกาภิวัตน์. ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวัฒนธรรมศาสตร์ คณะวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

วราภรณ์ บรรเทิงใจ และศิริศักดิ์ เหล่าจันขาม. (2564). ผลกระทบต่ออาชีพหมอลำเรื่องต่อกลอนในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19). วารสารการบริหารการปกครอง.10(2). 134-155.

สมชาติ ศรีมารัตน์ และแก้วตา จันทรานุสรณ์. (2562). ปฏิบัติการของหมอลำเพลินสาวน้อยเพชรบ้านแพงในบริบทอุตสาหกรรมบันเทิง. Proceedings of 15th International Conference on Humanities and Social Sciences 2019 (IC-HUSO 2019), 11th - 12th November 2019, Faculty of

Humanities and Social Sciences, Khon Kaen University, Thailand.

สัมภาษณ์

จีรายุทธ ชัยทัพ. สัมภาษณ์. 26 ธันวาคม 2567.

สมชาติ ศรีมารัตน์. สัมภาษณ์. 25 ธันวาคม 2567.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

เผยแพร่ 2025-12-31 — ปรับปรุง 2025-12-31

เวอร์ชัน

รูปแบบการอ้างอิง

ทวีโชติ ว. (2025). จากหน้าเวทีสู่หน้าจอ: การปรับตัวของหมอลำคณะสาวน้อยเพชรบ้านแพงในช่วงโควิด-19. วารสารแก่นดนตรีและการแสดง มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 7(3), 79–91. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JournalofMUSPAKKU/article/view/284880

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ