เดินดง: ผลงานการสร้างสรรค์ดนตรีพื้นบ้านอีสานร่วมสมัย
คำสำคัญ:
การสร้างสรรค์ดนตรี, ดนตรีพื้นบ้านอีสาน, ร่วมสมัย, ทัศนียภาพทางเสียงบทคัดย่อ
ผลงานสร้างสรรค์ชิ้นนี้ได้รับทุนสนับสนุนและนำเสนอผลงานใน โครงการนำเสนอผลงานวิชาการด้านงานสร้างสรรค์ศิลปะการแสดงร่วมสมัยระดับชาติ ครั้งที่ 2 ปี พ.ศ. 2565 สถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ The 2nd National Contemporary Creative Performance Arts Conference 2022[1] มีวัตถุประสงค์ 2 ข้อ ได้แก่ 1. เพื่อศึกษาทัศนียภาพของเสียง (Soundscape) ในระบบนิเวศมหาวิทยาลัยขอนแก่น2. เพื่อสร้างสรรค์เสียงดนตรีพื้นบ้านอีสานร่วมสมัยร่วมกับทัศนียภาพของเสียงผ่านผลงานชุด “เดินดง”
ผลการศึกษาข้อที่ 1 ผู้สร้างสรรค์ได้แรงบันดาลใจมาจากเสียงธรรมชาติโดยเฉพาะเสียงของนกหลากหลายชนิดที่ส่งเสียงร้องอยู่ภายในมหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งเสียงเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงระบบนิเวศภายในของมหาวิทยาลัยขอนแก่นที่มีสภาพแวดล้อมที่อุดมสมบูรณ์จึงทำให้ยังมีเสียงเห่านี้ให้เราได้ยินได้ฟังกัน ผู้สร้างสรรค์ได้สังเกตุฟังหลายครั้งพบว่าเสียงนกเหล่านี้คล้ายกับเสียงเพลงเนื่องจาก มีคุณลักษณะของเสียงที่แตกต่างกัน (Tone and Texture) นอกจากนั้นเวลาในการส่งเสียงร้องของนกยังมีจังหวะที่หลากหลาย (Rhythm) ผู้วิจัยจึงได้นำแนวคิดการสร้างสรรค์เพลงรูปแบบทัศนียภาพทางเสียง (Soundscape) มาเป็นกรอบแนวคิดในการทำงาน
ผลการศึกษาข้อที่ 2 ผู้สร้างสรรค์ได้ลงพื้นที่เพื่อบันทึกเสียงนก 4 ช่วงเวลาได้แก่ ยามเซ่า ยามสวย ยามบ่าย ยามแลง ซึ่งนำมาสู่การออกแบบท่อนเพลงแบ่งออกเป็น 4 ท่อนตามเวลาดังกล่าว นอกจากเสียงที่บันทึกมาแล้วผู้สร้างสรรค์ยังใช้เครื่องดนตรีอีสานบรรเลงร่วมกับเสียงนกเหล่านี้ด้วย และใช้เครื่องดนตรีเลียนเสียงของนกพิราบขึ้นใหม่เนื่องจากไม่สามารถบันทึกได้ ผนวกกับผู้สร้างสรรค์ได้ใช้เสียงสังเคราะห์ (Synthesizer) ด้วยเพื่อให้บทเพลงมีย่านความถี่ที่ครบถ้วนและสร้างบรรยากาศให้กับบทเพลง
อย่างไรก็ตามผลงานสร้างสรรค์ชิ้นนี้เป็นผลงานทดลองที่สามารถเป็นฐานให้กับนักวิชาการได้ศึกษา วิเคราะห์ วิพากย์ และเป็นประโยชน์กับการสืบค้นของงานสร้างสรรค์ดนตรีแนวทัศนียภาพทางเสียง เป็นตัวอย่างและแนวทางการสร้างสรรค์งานดนตรี (Music) ร่วมกับทัศนียภาพทางเสียง (Soundscape) ซึ่งเป็นงานชิ้นแรกของดนตรีอีสาน จึงเป็นตัวอย่างในการอธิบายแนวคิด วิธีการและกระบวนการสร้างสรรค์งานได้ นอกจากนั้นยังสามารถเป็นฐานข้อมูลให้กับนักวิชาการได้ศึกษา วิเคราะห์ วิพากย์ และเป็นประโยชน์กับการสืบค้นของงานสร้างสรรค์ดนตรีแนวทัศนียภาพทางเสียง
