ระนาดเอกในวงปี่พาทย์เสภากับการแสดงบทบาทในการควบคุมแนวการบรรเลง
คำสำคัญ:
ระนาดเอก, ปี่พาทย์เสภา, การปรับวง, ผู้นำวง, โครงสร้างนิยมบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความนี้มีความมุ่งหมายในการชี้ประเด็นเรื่องมโนทัศน์ของโครงสร้างนิยมกับวัฒนธรรมปี่พาทย์เสภาจากบทบาทของระนาดเอก และการวางแนวความคิดแบบไทยที่มีความผสมผสานเพื่ออธิบายประเพณีว่าด้วยความเป็นแบบแผนตามแนวปรัชญาศิลปะกับบทบาทที่ระนาดเอกสื่อแสดงในวงปี่พาทย์เสภา ในมิติดนตรีไทยระนาดเอกเป็นเครื่องดนตรีชิ้นเอกในวงปี่พาทย์ ด้วยบทบาทหน้าที่ที่ชัดเจนในการบรรเลงพบว่าระนาดเอกมีความหมายนัยทับซ้อนต่าง ๆ ที่มีอำนาจกำหนดกล่าวคือ ความเป็นผู้นำที่กำหนดแนวการบรรเลงของวงปี่พาทย์เสภา โดยผูกติดกับแนวคิดเรื่องเพศสภาพที่นิยามความเป็นระนาดเอกกับบุรุษเพศ เพื่ออธิบายกระบวนการทางโสตศิลป์และรับรองเหตุของความเป็นผู้นำ แนวการบรรเลงจึงเป็นสิ่งที่เสริมลักษณาการของระนาดเอก และกระบวนการปรับแนวที่มีแบบแผนสู่ความมีสุนทรียภาวะของปี่พาทย์เสภา