การศึกษานโยบายของภาครัฐกับการบริหารจัดการการใช้ประโยชน์ในที่ดินระหว่างรัฐกับประชาชนในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลานและอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน

บทคัดย่อ

            การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษานโยบายของภาครัฐที่มีผลกระทบต่อการบริหารจัดการการใช้ประโยชน์ในที่ดินระหว่างรัฐกับประชาชนในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลานและอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่การสัมภาษณ์เชิงลึก กับบุคคลผู้ให้ข้อมูลทั้งหมด โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่ม ประกอบไปด้วยนักท่องเที่ยวผู้ประกอบการแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลานและอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานและเจ้าหน้าที่ภาครัฐที่เกี่ยวข้องโดยนักท่องเที่ยวซึ่งเป็นนักท่องเที่ยวในลักษณะที่เป็นกลุ่มลูกค้าประจำที่เข้ามาใช้บริการในแหล่งท่องเที่ยวทั้ง 2 แห่ง ๆ ละ 8 คน ผู้ประกอบการท่องเที่ยวทั้ง 2 แห่ง ๆ ละ 8 คนเจ้าหน้าที่ภาครัฐที่เกี่ยวข้องทั้งในส่วนภูมิภาค อาทิ เจ้าหน้าที่ป่าไม้ เจ้าหน้าที่การท่องเที่ยวจังหวัด เจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กำนัน/ผู้ใหญ่บ้าน จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดละ 5 คน รวมเจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้องทั้งสิ้น 10 คน คิดเป็นจำนวนรวมผู้ให้ข้อมูลทั้งสิ้น 42 คน ผลการวิจัย พบว่า ปัจจัยทางด้านนโยบายของภาครัฐมีผลกระทบต่อการบริหารจัดการการใช้ประโยชน์ในที่ดินระหว่างรัฐกับประชาชนในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลานและอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานภายใต้การกำหนดนโยบายสาธารณะที่เกี่ยวข้องกับประชาชน หากรัฐถืออำนาจในการออกกฎหมายจากบนลงล่าง (Top- Down) โดยไม่มีการรับฟังเสียงของประชาชนจึงก่อให้เกิดข้อพิพาทเพื่อแย่งชิงพื้นที่ทำให้ความเป็นคู่ตรงข้ามที่ขัดแย้งในพื้นที่ยังคงมีอยู่ต่อไปและเมื่อใช้แนวคิดโครงสร้างทางอำนาจมาใช้วิเคราะห์ปัญหาเชิงพื้นที่ในประเทศไทยยังพบว่ามีการบังคับใช้อำนาจทางกระแสในการบังคับ ขู่เข็ญการเลือกกฎหมายบางข้อเพื่อนำมาใช้ในการที่เจ้าหน้าที่รัฐนำมาบังคับใช้กับประชาชนยังไม่ได้มีการพัฒนาไปสู่การยุติข้อขัดแย้งโดยการถกแถลงอย่างมีเหตุผล จนได้ข้อสรุปที่เป็นประโยชน์ทั้งสองฝ่ายนำไปสู่การแก้ปัญหาที่แท้จริง

* นักศึกษาหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิตสาขาผู้นำทางสังคมธุรกิจและการเมือง วิทยาลัยนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต 12000
Corresponding author : chsurasak23@gmail.com