แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าสูงในเส้นทางเชื่อมเมืองหลักและเมืองรองในเขตภาคเหนือตอนบนเพื่อรองรับตลาดกลุ่มคู่รัก : กรณีศึกษาการเพิ่มมูลค่าจากตำนานพื้นบ้าน “ผาวิ่งชู้” จ.ลำปาง จ.น่าน และ จ.เชียงใหม่ A Case Study of Value Adding from the Legend of “Pha Wing Chu” from Lampang, Nan and Chiang Mai Provinces

บทคัดย่อ

นักท่องเที่ยวกลุ่มตลาดคู่รักเป็นหนึ่งในกลุ่มที่มีศักยภาพและมีคุณภาพในการท่องเที่ยวของประเทศไทย นักท่องเที่ยวกลุ่มนี้ส่วนใหญ่ต้องการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและต้องการมาเรียนรู้กิจกรรมวัฒนธรรมท้องถิ่น (Local Experience) อันเป็นการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ (Creative Tourism) ดังนั้นการนำตำนาน “ผาวิ่งชู้”ที่เกี่ยวกับความรักซึ่งเป็นเรื่องที่กลุ่มคู่รักสนใจมาเชื่อมโยงเป็นแนวทางในการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จากตำนานซึ่งปรากฏในพื้นที่จังหวัดลำปาง จังหวัดเชียงใหม่และ จังหวัดน่าน จึงสามารถนำมาเพิ่มมูลค่าและเชื่อมโยงเมืองหลักและเมืองรองของภาคเหนือตอนบน งานวิจัยนี้มีการเก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพดังนี้ เชิงปริมาณมีการสุ่มกลุ่มตัวอย่างจากสถิติ Taro Yamane ได้จำนวนประชากร 400 คน เพื่อเก็บแบบสอบถามจากจำนวนนักท่องเที่ยวกลุ่มเป้าหมายแบบการสุ่มตัวอย่างหลายขั้นตอน (multi - stage cluster sampling)  เก็บแบบสอบถามเพื่อสำรวจพฤติกรรมนักท่องเที่ยวกลุ่มคู่รักเพื่อการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ และเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth interview) แบบมีโครงสร้าง (semi-structured interview) ในกลุ่มประชากรแบ่งออกเป็น  5 กลุ่ม โดยแบ่งเป็นกลุ่มมรดกทางวัฒนธรรมและกลุ่มด้านการท่องเที่ยวดังนี้กลุ่มเจ้าหน้าที่ของภาครัฐ ดังนี้กลุ่มปราชญ์ชุมชนท้องถิ่น, กลุ่มผู้นำชุมชน,กลุ่มบริษัทนำเที่ยว และกลุ่มธุรกิจท่องเที่ยวอื่นๆ ที่อยู่ในเขตบริเวณพื้นที่จังหวัดลำปาง น่าน และเชียงใหม่และวิเคราะห์ข้อมูลโดย ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลเกิดจากการนำเอาข้อมูลในการศึกษาวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง การลงพื้นที่ การสัมภาษณ์ผู้มีส่วนได้เสีย  การสำรวจความต้องการของนักท่องเที่ยวกลุ่มคู่รักแล้วนำมาเสนอแนะแนวทางในการจัดการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ตามรอยเส้นทางตามวรรณกรรมของคู่รักผลการวิจัยพบว่า จากตำนานผาวิ่งชู้แก่นเรื่องคือความไม่สุขสมหวังในรักจากการมีฐานะทางสังคมที่แตกต่างกันของคู่รักอันนำมาซึ่งโศกนาฏกรรมซึ่งในประเด็นคติชนสร้างสรรค์ (Creative Folklore) สามารถนำเอาตำนานมาเชื่อมโยงกับบริบทของการท่องเที่ยวโดยนำมาปรับใช้กับความต้องการของกลุ่มเป้าหมายคือบรรดาคู่รักที่ระบุถึงความต้องการกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมซึ่งสอดคล้องกับการตอบแบบสอบถามของนักท่องเที่ยวกลุ่มคู่รักที่ส่วนใหญ่มีพฤติกรรมที่ประสงค์ทำกิจกรรมท่องเที่ยวสร้างสรรค์ร่วมกับคู่รักอันเป็นค่าเฉลี่ยสูงสุด ผู้วิจัยนำมาออกแบบเป็นการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ 4 เส้นทาง ผ่านการสร้างประสบการณ์ร่วมระหว่างชุมชนกับนักท่องเที่ยวเพื่อส่งต่อความหมายของตำนานทั้งส่งต่อให้คนในพื้นที่และนอกพื้นที่เพื่อสื่อสารและแลกเปลี่ยนประสบการณ์การท่องเที่ยวสร้างสรรค์จากตำนานอย่างยั่งยืนต่อไป