ชุมชนชนบทและความเป็นอนุรักษ์นิยมในเรื่องสั้นไทยในทศวรรษ 2530

Main Article Content

อาทิตย์ ศรีจันทร์
ทอแสง เชาว์ชุติ

บทคัดย่อ

แม้นักวิชาการจำนวนหนึ่งจะพยายามอธิบายว่างานวรรณกรรมไทยในทศวรรษ 2530 เป็นมรดกของ “วรรณกรรมเพื่อชีวิต” แต่แท้จริงแล้ววรรณกรรมไทยในยุคดังกล่าวมีแนวโน้มไปทางอนุรักษ์นิยม บทความชิ้นนี้อธิบายคุณลักษณะของความเป็นอนุรักษ์นิยมในเรื่องสั้นไทยคัดสรรจากทศวรรษ 2530 ซึ่งมีท่าทีและน้ำเสียงไปในทิศทางเดียวกันนั่นคือนำเสนอว่าในชุมชนชนบทการพัฒนาให้เป็นสมัยใหม่เป็นสิ่งที่ไม่ปลอดภัย ไม่ยั่งยืน ซ้ำร้ายยังเป็นการคุกคามชาวบ้าน ส่งผลให้ชีวิต ระบบศีลธรรมและวัฒนธรรมถูกลดทอนความสำคัญลงไปและในบางครั้งวัฒนธรรมยังถูกทำให้กลายเป็นสินค้าและต้นทุนเพื่อแสวงหากำไร ด้วยเหตุนี้นักเขียนจึงให้ความสำคัญในวรรณกรรมของตนกับการกลับไปทบทวนรากเหง้าทางประวัติศาสตร์สังคมและวัฒนธรรมในฐานะตัวตนที่สำคัญของชุมชนใน
ชนบท

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศรีจันทร์ อ., & เชาว์ชุติ ท. (2026). ชุมชนชนบทและความเป็นอนุรักษ์นิยมในเรื่องสั้นไทยในทศวรรษ 2530. มนุษยศาสตร์สาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 27(1), 30–53. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JHUMANS/article/view/293484
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. (2539). แผ่นดินอื่น. (พิมพ์ครั้งที่ 2). นาคร.

จารุวรรณ ธรรมวัตร. (2522). ลักษณะวรรณกรรมอีสาน. เอกสารประกอบการศึกษาวิชา ท.426 ลักษณะวรรณกรรมท้องถิ่น มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม. จินตภัณฑ์การพิมพ์

ชนิตตา โชติช่วง. (2555). วาทกรรมการพัฒนาและประชาสังคมในเรื่องสั้นชนบทไทย พ.ศ. 2530-2539. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ชัชวาลย์ โคตรสงคราม. (2537). เหมือนรถไฟจะมา. แพรว.

ชูศักดิ์ ภัทรกุลวณิชย์. (2558). “บทบาทของรางวัลวรรณกรรมต่อการสร้างและการเสพวรรณกรรม” ใน อ่าน (ไม่) เอาเรื่อง. (พิมพ์ครั้งที่ 2 ปรับปรุงใหม่). อ่าน หน้า 35-42.

นภสมน นิจรันดร์. (2550). โนรา : สัญลักษณ์ พิธีกรรม ตัวตนคนใต้รอบลุ่มทะเลสาบสงขลา ยุคโลกาภิวัตน์. วิทยานิพนธ์ปริญญาสังคมวิทยามหาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยา คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นพพร ประชากุล. 2552. "สังคมไทยกำลังทำอะไรกับวรรณกรรมสร้างสรรค์" ใน ยอกอักษร ย้อนความคิด เล่ม 1 ว่าด้วยวรรณกรรม. 2 เล่ม.อ่าน. หน้า 205-210

ผาสุก พงษ์ไพจิตร และคริส เบเกอร์. (2546). เศรษฐกิจการเมืองไทยสมัยกรุงเทพฯ. (พิมพ์ครั้งที่ 3). silkworm.

พัทยา สายหู. (2529). กลไกของสังคม. (พิมพ์ครั้งที่ 4 ฉบับแก้ไขปรับปรุง). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิเชฐ แสงทอง. (2550). วาทกรรมวรรณกรรม. มหาสารคาม.

พอพันธ์ อุยยานนท์. (2564). ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจแห่งประเทศไทยสำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มาลา คำจันทร์. (2535). ไฟพรางเทียน. คณาธร.

ยศ สันตสมบัติ. (2539). ท่าเกวียน: บทวิเคราะห์เบื้องต้นว่าด้วยการปรับตัวของชุมชนชาวนาไทยท่ามกลางการปิดล้อมของวัฒนธรรมอุตสาหกรรม. คบไฟ.

สมชัย ภัทรธนานันท์. (2555). “การเมืองของสังคมหลังชาวนา: เงื่อนไขการก่อตัวของคนเสื้อแดงในภาคอีสาน” ใน ฟ้าเดียวกัน, 10(2) หน้า 124-142.

เสาวณิต จุลวงศ์. (2568). วรรณกรรมไทยหลัง 2520. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Boym, S. (2001). The future of nostalgia. Basic Books.