ทางเลือกด้านสิทธิและเสรีภาพทางศาสนาของการบวชภิกษุณีในประเทศไทย: ข้อเสนอว่าด้วยการบวชภิกษุณีลังกาวงศ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่อง “ทางเลือกด้านสิทธิและเสรีภาพทางศาสนาของการบวชภิกษุณีในประเทศไทย: ข้อเสนอว่าด้วยการบวชภิกษุณีลังกาวงศ์” มุ่งนำเสนอสาระสำคัญเกี่ยวกับแนวคิดสิทธิและเสรีภาพทางศาสนาของสตรีเรื่องการบวชเป็นภิกษุณีในพระพุทธศาสนา เพื่อทบทวนปัญหาและเสนอทางออกของปัญหาเกี่ยวกับการเรียกร้องสิทธิการขอบวชเป็นภิกษุณีของสตรีในประเทศไทย โดยหลักการสำคัญของคำสอนทางพระพุทธศาสนาให้สิทธิทางศาสนาเท่าเทียมกันโดยไม่จำกัดเพศ ทั้งบุรุษและสตรีมีเสรีภาพทางปัญญาในการศึกษาพัฒนาตนเพื่อบรรลุธรรมขั้นสูงสุด คือ พระนิพพานได้เท่าเทียมกัน และประเด็นปัญหาของการบวชเป็นภิกษุณีในประเทศไทยไม่ใช่เรื่องกฎหมายที่ว่าด้วยสิทธิทางศาสนา แต่เป็นเรื่องหลักพระวินัยของพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท ตามพุทธบัญญัติที่ว่าด้วยลำดับขั้นการบรรพชาอุปสมบทเป็นภิกษุณี กลุ่มสตรีไทยที่เรียกร้องสิทธิการขอบวชเป็นภิกษุณียึดถือว่าตนบวชสำเร็จเป็นภิกษุณีถูกต้องตามพระวินัยแบบพระพุทธศาสนาเถรวาทจากประเทศศรีลังกา ในการแก้ปมปัญหาเรื่องนี้รัฐและมหาเถรสมาคมควรออกกฎหมายรับรองสถานภาพภิกษุณีสงฆ์ในประเทศไทย โดยกำหนดให้เป็น "ภิกษุณีลังกาวงศ์" พร้อมวางแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนในการกำกับดูแลและการให้บรรพชาอุปสมบทกุลสตรี ทั้งนี้ภายใต้กรอบพระธรรมวินัยและกฎหมายบ้านเมือง แนวทางดังกล่าวจะเปิดช่องทางที่ถูกต้องตามกฎหมายสำหรับสตรีที่ประสงค์จะอุปสมบท ในขณะเดียวกันก็ให้สถาบันสงฆ์มีกลไกกำกับดูแลที่ชัดเจน ข้อเสนอนี้จึงตอบโจทย์ทั้งหลักความเสมอภาคทางเพศและข้อกังวลด้านการบริหารจัดการของสถาบันไปพร้อมกัน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะ ข้อคิดเห็น ภาพที่ปรากฏในวารสารเล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน บรรณาธิการและกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องและไม่ถือเป็นความรับผิดชอบ ลิขสิทธิ์ในบทความเป็นของผู้เขียนและสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล ห้ามผลิตซ้ำ เก็บในระบบที่ค้นหาได้ หรือเผยแพร่ต่อส่วนใดส่วนหนึ่งของวารสารเว้นแต่จะได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากบรรณาธิการ หรือได้รับอนุญาตตามกฎหมาย หรือตามเงื่อนไขขององค์กรลิขสิทธิ์ภาพถ่ายหรือกราฟฟิก สงวนลิขสิทธิ์ในการนำไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ การนำไปใช้โปรดอ้างอิงให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ
เอกสารอ้างอิง
Bannaruji, B. (1996). Phiksunī: Sāwikānaiphraphutsātsanānaisamaiphutthakān [Bhikkhunī: female disciples in buddhism during the time of the buddha]. Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (In Thai).
Boothong, T. (2019). Phiksunī: Phārakit"thamhaiphutbō̜risatSīsomboon"khō̜ngphiksunīthamnathā [Bhikkhunī: The duty of 'making buddhism prosperous' of the ordained bhikkhunī thamnathā]. BBC News Thai. https://www.bbc.com/thai/50056107. (In Thai).
Changkhwanyuen, P. (1998). Sattrīnaikhamphītawanʻō̜k [Women in eastern religious texts]. Chulalongkorn University Press. (In Thai).
Dhammananda Samaneri (Chatsumalin Kabilsingh Satsasen). (2001). Tō̜pkhamthāmkīaokapsattrīnaiphraphutsātsanā [Answering questions about women in buddhism] (1st ed.). Song Siam. (In Thai).
Kabilsingh, C. (Trans.). (2002). PrawatphiksunīnaiphraphutsātsanāčhīnDōiPhiksupaozhang [Monks in chinese buddhism by the monk paozhang]. Song Siam. (In Thai).
Kabilsingh, C. (2017). RamlưkmākhaMārūčhakphiksunīthīKom.thaimairaprō̜ng [Remembering the price: Getting to know nuns whom Thai society does not recognize]. BBC News Thai. https://www.bbc.com/thai/features-38941983. (In Thai).
Lewis, C. (2025). The ruling was considered a significant step toward equality for Buddhist bhikkhunīs in Sri Lanka. (In Sri Lanka).
Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Phratraipidokphāsāthai. Mahachulalongkornrajavidyalaya edition [The Tipitaka in Thai language. Mahachulalongkornrajavidyalaya edition]. Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press. (In Thai).
Mahāmakut Buddhist University. (2001). Phratraipidoklæʻatthakathā (kāosipʻetLēm) [The Tripitaka and commentaries (91 volumes)].
(Mahāmakut Buddhist University Ed.). Mahāmakut Buddhist University Press. (In Thai).
National Human Rights Commission of Thailand. (2012). Praden kān ʻuppasombot phiksunī dai rap kānphičhāranā nai ngǣ khō̜ng sitthi manutsayachon læ khwāmsamœ̄phāk thāng sātsanā [The issue of bhikkhunī ordination considered in the perspective of human rights and religious equality]. (In Thai).
Nonthakanan, P. (2025). Nǣokhitkīaokapsattrīnaipradchayaphutsātsanā [Concepts concerning women in Buddhist philosophy] [Master’s thesis, Chulalongkorn University]. https://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/39679. (In Thai).
Supreme Court of Sri Lanka. (2017). The court examined issues related to the recognition of the bhikkhunī order in Sri Lanka. (In Sri Lanka).
