พลวัตขบวนการโต้กลับความรุนแรงในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547-2567
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยฉบับนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างคาอธิบายพลวัตขบวนการโต้กลับความรุนแรงในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ อันเกิดขึ้นจากความขัดแย้งในพื้นที่ระหว่างขบวนการฯ กับ รัฐ และขบวนการโต้กลับ รวมถึงการสร้างแบบจาลองสหสัมพันธ์ สาหรับอธิบายปฏิสัมพันธ์ระหว่างตัวแสดง เพื่อค้นหากลไกและกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับปฏิสัมพันธ์ที่เกิดขึ้น ระหว่างปี พ.ศ. 2547-2567 โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน กล่าวคือ ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การศึกษาวิจัยเชิงเอกสาร (documentary research) ผ่านการทบทวนวรรณกรรมงาน จานวน 207 รายการ เพื่อนามาอธิบายสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ทาให้สามารถเข้าใจปรากฎการณ์ ว่ามีการเกิดขึ้นและเสื่อมถอยลงของพลวัตการต่อสู้แต่ละวิธีในพื้นที่ และระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ กล่าวคือ เป็นการเก็บข้อมูลแบบสารวจรายการผ่านการวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) เพื่อศึกษาสถานภาพพลวัตขบวนการโต้กลับความรุนแรงในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งมีการปรับเปลี่ยนด้วยกันตลอดระยะเวลา 4 ช่วงความรุนแรง ที่เป็นผลสืบเนื่องจากการเรียนรู้ว่าการใช้ความรุนแรงเป็น “สิ่งที่ขัดต่อสภาวะปกติของสังคม” และเป็นสาเหตุสาคัญของวงจรความรุนแรงในพื้นที่ นาไปสู่การเข้ามามีบทบาทของตัวแสดงต่าง ๆ อาทิ ภาคประชาสังคมหรือองค์การระหว่างประเทศ ด้วยการนาแนวคิดสันติวิธีเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติการในพื้นที่ที่แตกต่างกันในแต่ละช่วง ช่วงแรก ความรุนแรงขยายตัว เป็นการดาเนินงานในรูปแบบการช่วยเหลือเยียวยา เพื่อช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความรุนแรง หรือช่วงที่สาม ความรุนแรงลดลงเป็นขั้น ๆ อย่างต่อเนื่อง เป็นปฏิบัติการในรูปแบบการสร้างความเข้มแข็ง สร้างศักยภาพ และสร้างประสิทธิภาพ เพื่อส่งเสริมกระบวนการสันติภาพให้นาไปสู่การแก้ปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะ ข้อคิดเห็น ภาพที่ปรากฏในวารสารเล่มนี้ เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน บรรณาธิการและกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องและไม่ถือเป็นความรับผิดชอบ ลิขสิทธิ์ในบทความเป็นของผู้เขียนและสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล ห้ามผลิตซ้ำ เก็บในระบบที่ค้นหาได้ หรือเผยแพร่ต่อส่วนใดส่วนหนึ่งของวารสารเว้นแต่จะได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากบรรณาธิการ หรือได้รับอนุญาตตามกฎหมาย หรือตามเงื่อนไขขององค์กรลิขสิทธิ์ภาพถ่ายหรือกราฟฟิก สงวนลิขสิทธิ์ในการนำไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ การนำไปใช้โปรดอ้างอิงให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ
เอกสารอ้างอิง
A Human Rights-Based Approach to Programming. (n.d.). List of the 30 basic human rights. HRBA. https://hrbaportal-org.translate.goog/list-of-human-rights/
Aphonsuwan, T. (2024, August 8). Santi withī mai chai khǣ withī khō̜ng khon yākrai patibatkān rai khwāmrunrǣng rat kō̜ tō̜ ʻong chai pen khrư̄angmư̄ ['Non-violent methods' are not just a way for non-violent individuals; the state must also use them as a tool]. (Thammasat University). https://fb.watch/uOrqgxVDvW/. (In Thai).
Deep South Watch. (2019). Thānkhō̜mūn ʻattrā kān kœ̄t hētkān khwām mai sangop nai phư̄nthī čhangwat chāidǣn tai [Database of incident rates of unrest in the southern border provinces]. https://deepsouthwatch.org/th. (In Thai).
Dendara, W. (2018). Botbāt khō̜ng klum yaowachon čhangwat chāidǣn phāk tai /pā tānī nai kān khapkhlư̄an praden santiphāp [The role of youth groups in southern border provinces of Thailand/Patani in advocating peace agendas]. [Master’s thesis, Chulalongkorn University]. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/2783/. (In Thai).
Fueangfu, A. (2012). Krabūankān phūt khui santiphāp phư̄a kǣkhai panhā khwām mai sangop nai čhangwat chāidǣn phāk tai: botrīan čhāk tāngprathēt. [Peace dialogue processes for solving the unrest in the southern border provinces: Lessons from abroad]. Devawongse Varopakarn Institute of Foreign Affairs. (In Thai).
iLaw. (2011). Sipčhet khrư̄akhāi prachā sangkhom ra ʻong yoklœ̄k phō̜ ra kō̜ chukchœ̄n nai sām chāidǣn phāk tai [Seventeen civil society networks are calling for the repeal of the Emergency Decree in the three southern border provinces]. https://www.ilaw.or.th/articles/16347. (In Thai).
International Crisis Group. (2021). Kān phūt khui santiphāp chāidǣn tai thī wing wing yut yut. [Southern Thailands’s stop-start peace dialogue]. https://www.crisisgroup.org/th/asia/south-east-asia/thailand/b176-southern-thailands-stop-start-peace-dialogue
Jitpiromsri, S. (2020). Kānmư̄ang kān pokkhrō̜ng læ kānčhatkān khwāmkhatyǣng nai čhangwat chāidǣn tai. (pā tānī) [Governance and conflict resolutions of Thailand’s deep south/ Patani]. Center for Conflict Studies and Cultural Diversity (CSCD), Institute for Peace Studies, Prince of Songkla University, Pattani Campus. (In Thai).
Jitpiromsri, S., Hiemhinah, A. (2024, October 11). Sō̜ng thotsawat hǣng khwāmkhatyǣng læ krabūankān santiphāp chāidǣn tai / pā tānī; mummō̜ng hētkān praden khwāmyuttitham læ sitthi manutsayachon [Two decades of conflict and the southern border/Pattani peace process; Event perspectives, justice and human rights Issues]. Center for Conflict Studies and Cultural Diversity (CSCD). https://cscd.psu.ac.th/th/node/561. (In Thai).
Jitpiromsri, S., Iamueayut, S., Waiwanchit, S., Phonrachom, T., & Amataya, S. (2024, March 29). Nprachum wichākān yīsip khwāmrunrǣng čhangwat chāidǣn phāk tai: thopthūan khwāmrū khwām khaočhai tō̜ ʻaʻa rai thī kœ̄t [20th anniversary of the violence in the southern border provinces: Reassessing our knowledge of what happened]. Walailak University. https://fb.watch/u4iqAx5gQn/?. (In Thai)
Jitprakong, P. (2022). Sathāna botbāt læ phonlawat khō̜ng ʻongkō̜n pokkhrō̜ng sūan thō̜ngthin nai sathānakān khwāmkhatyǣng čhangwat chāidǣn phāk tai khō̜ng Thai [Status, role, and dynamics of local administrative organizations in Thailand’s southern border conflict] [Doctoral dissertation, Chulalongkorn University] https://cuir.car.chula.ac.th/handle/. (In Thai).
Komolnimi, T. (2023, October 10). Phāk prachā sang khom rai ʻamnāt tō̜rō̜ng nai krabūankān santiphāp chāidǣn tai /pā tānī ? [Is civil society powerless in the peace process in Southern Thailand/Patani?]. The Active Thai PBS. https://theactive.net/read/civil-peace-process/. (In Thai).
McCargo, D. (2012). Tearing apart the land: Islam and legitimacy in Southern Thailand. Kobfai Publishing Project.
Nutthaphatthanunth, E. (2013). Pati samphan rawāng rat khabūankān læ khabūan tō klap: kō̜ranī sưksā kān khlư̄anwai thāngkān mư̄ang khō̜ng klum khon sư̄a dǣng tangtǣ pī sō̜ngphanhārō̜isīsipkāo - sō̜ngphanhārō̜ihāsipsām [Interaction between state, movements and countermovement: The case study of the red shirt' political movement from 2006-2010]. [Doctoral Thesis, Chulalongkorn University] https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/51782/ (In Thai)
Nutthaphatthanunth, E. (2025). Khabūankān rat læ kānmư̄ang khō̜ng kān tō̜sū bǣp pō̜rapak [Contentious politics & social movements]. CrackersBooks. (In Thai)
Office of the National Security Council. (2023). Nayōbāi læ phǣn radap chāt wādūai khwāmmankhong hǣng chāt (phō̜.sō̜. sō̜ngphanhārō̜ihoksiphok thưng sō̜ngphanhārō̜ičhetsip) [National Security Policy and Plan (2023 – 2027)]. https://www.nsc.go.th/wp-content/uploads/2023/06/nsc_policy_66-70-2-.pdf (In Thai)
Peace survey Network (2023, September 22) kān thalǣng phon kā khwāmkhithen khō̜ng prachāchon tō̜kō̜ra būan kān santiphāp čhangwat chāidǣn phāk tai khrang thī čhet [Announcement of the results of the 7th public opinion survey on the peace process in the southern border provinces.] Faculty of Political Science, Thammasat University. (In Thai).
Raksajai, R., Nualsuwan, K., Supphachindawong, K., & Nuttapattanun, E. (2019). Kānsưksā khabūankān nam sanœ̄ praden panhā thāng sangkhom bon fē sabuk phē čhō̜ (Facebook page) khō̜ng khabūankān prachāchon nai chūang pī 2014-2019. [The process study presents social issues on the facebook page of the people’s process in 2014-2019]. [Bachelor's, Silpakorn university] https://www.academia.edu/42543687/. (In Thai).
Sanongphan, S. (2012). Krabūankān hǣng khwāmrunrǣng nai sām čhangwat chāi dǣn tai [The political violence in the three southern border provinces of Thailand]. Recent Science and Technology, 4(2), 31-45. https://www.repository.rmutsv.ac.th/bitstream/handle/ (In Thai)
Satha-Anand, C. (2016). Nonviolence santiwithī sēnthāng sū santiphāp [Nonviolence: The way to peace]. Parbpim Co.,LTD. (In Thai).
Sirisakdamkoeng, P. (2018). Khabūankān tō̜sū nai sām čhangwat chāidǣn phāk tai: nak tō̜sū thī mai chai khwāmrunrǣng [Nonviolent resistance in Deep South Thailand], Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organization). (In Thai).
United States Agency for International Development. (2018). Promoting Peace in Southern Thailand.
Wongboongird, T. (2021). Khwāmrūammư̄ rawāng phāk rat kap ʻongkān rawāng prathēt nai kānkǣkhai panhā čhangwat chāidǣn phāk tai kō̜ranī sưksā khana kammakān kāchāt rawāng prathēt (ICRC) [Cooperation between the public sectors and international organization in solving problems in the Southern border provinces of Thailand. a case study of the International Committee of the Red Cross (ICRC)] [Master’s thesis, Chulalongkorn University] https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=9020&context=chulaetd (In Thai).
