Strategies for Managing, Conserving, and Restoring Tourism Resources in Community-Based Tourism in Upper Northern Thailand during the Pandemic

ปานแพร  เชาวน์ประยูร อุดมรักษาทรัพย์; พิรานันท์  จันทาพูน; ธนากร  ลัทธิ์ถีระสุวรรณ

ผู้แต่ง

ปานแพร เชาวน์ประยูร อุดมรักษาทรัพย์ คณะพัฒนาการท่องเที่ยว สาขาวิชาการจัดการธุรกิจท่องเที่ยวและบริการ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
พิรานันท์ จันทาพูน สำนักการจัดการ สาขาการจัดการธุรกิจบริการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
ธนากร ลัทธิ์ถีระสุวรรณ สาขาวิชาการจัดการป่าไม้ มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่

คำสำคัญ:

กลยุทธ์การบริหารจัดการ, ทรัพยากรการท่องเที่ยว, การท่องเที่ยวโดยชุมชน, สถานการณ์โรคระบาด, ประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) การศึกษาการบริหารจัดการ การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรการท่องเที่ยวของชุมชนท่องเที่ยวในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน ในช่วงสถานการณ์ที่มีโรคระบาด (2) ศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบริหารจัดการ การอนุรักษ์ และฟื้นฟูทรัพยากรการท่องเที่ยวของชุมชนท่องเที่ยว และ (3) เสนอกลยุทธ์ในการบริหารจัดการ การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรการท่องเที่ยวของชุมชนท่องเที่ยวในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยในช่วงสถานการณ์ที่มีโรคระบาด กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย 43 ชุมชน จากจังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย ลำพูน ลำปาง แพร่ น่าน และแม่ฮ่องสอน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามและการประชุมกลุ่มย่อย การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาและวิเคราะห์สถิติการถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการศึกษาปรากฏข้อมูลลักษณะทั่วไปของชุมชน การได้รับสนับสนุนทางการท่องเที่ยวจากหน่วยงาน ระดับการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรการท่องเที่ยวในชุมชนในภาพรวม และการบริหารจัดการทรัพยากรการท่องเที่ยวของชุมชนท่องเที่ยว 2) ผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์พบว่า ระดับการศึกษาของผู้นำ การได้รับการสนับสนุนทางการท่องเที่ยวและระดับการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรการท่องเที่ยวในชุมชนเป็นปัจจัยที่สามารถร่วมกันอธิบายความผันแปรของการบริหารจัดการ การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรการท่องเที่ยวของชุมชนท่องเที่ยวในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนในช่วงสถานการณ์ที่มีโรคระบาด ได้ร้อยละ 36.90 (R2=0.369, F=2.919, P<0.05) และ 3) มีกลยุทธ์บริหารจัดการการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรการท่องเที่ยวของชุมชนท่องเที่ยวในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนในช่วงสถานการณ์ที่มีโรคระบาดจากการวิเคราะห์ด้วย PDCA cycle ทั้งหมด 6 กลยุทธ์ ซึ่งควรให้ความสำคัญอย่างยิ่งมีกลยุทธ์ที่ 1 กลยุทธ์ด้านการจัดการ อนุรักษ์ ฟื้นฟูทรัพยากรการท่องเที่ยวในชุมชนท่องเที่ยว และกลยุทธ์ที่ 5 กลยุทธ์ด้านการส่งเสริมการตลาดและบริการนำเที่ยวในชุมชนท่องเที่ยว

เอกสารอ้างอิง

Chittangwattana, B. (2005). Sustainable tourism development. Bangkok: Press and Design.

Community-Based Tourism Institute. (2011). CBT has a dimension of community social space in determining the direction of tourism, creating learning between homeowners and visitors, Thailand Research Fund: Bangkok.

Deming, W., E. (2000). The new Economics: for industry, government, education. Cambridge, Mass.

Department of Tourism. (2022). Tourism Service Development Plan 2023-2027. Tourism Service Development Division Operational Plan. month of February. Department of Tourism: Bangkok.

Gai, A., M., Dwijayani , H., Pattiruhu, F., J., Joesidawati, M., K., & Safari, A. (2024). Analysis of The Influence of Comprehensive Environmental Study and Regional Heritage Preservation on The Growth in The Valuation of Tourism Site Towards World Class Tourism. Innovative: Journal of Social Science Research, 4(3), 7287–7295.

Lakkhasuwanno (Khamsaen), P., T., Rattanamuni, P., & Sanitwong, K. (2021). Ecotourism Development of Mae yao Sub-district Municipality, Muang District, Chiang rai Province. Interdisciplinary Research and Academic Studies, 1(6): 13-30. https://doi.org/10.14456/iarj.2021.27

Ministry of Tourism and Sports, Tourism statistics. (2020). Tourism revenue from foreign visitors. Retrieved January 9, 2019, from https://mots.go.th/more_news_new.php?cid=592.

Moen, R., & Norman, C. (2009). The History of the PDCA Cycle. Proceedings of the 7th ANQ Congress Tokyo 2009, September 17, 2009.

Muanglue, R., & Tiyapiphat, I. (2024). Strategies for sustainable creative tourism development in Lanna civilization area of Sritia subdistrict community Banhong district Lamphun province. Journal of Social science and cultural, 8(2), 296-310.

Onwan, D., Supa-udomlerk, S., Srihata, T., & Onwan, N. (2020). A Study and Participatory Development of Database System Management Model for Community Based Tourism in Thailand. (under the research plan on the study to upgrade the community tourism management system of Thailand to sustainability), National Research Council of Thailand: Bangkok.

Prasitratsin, S. (2013). Using statistics in research correctly and according to international standards, 6th printing, Samlada: Bangkok.

Tanno, T., Udomrat, T., Sriphan, A., & Poohongthong, C. (2023). Guidelines for developing the learning of community leaders in organizing creative tourism based on community identity in secondary cities of the lower northern region 2. The Journal of Research and Academics, 6(6), 237–254. doi.org/10.14456/jra.2023.141.

Thailand Development Research Institute. (2023). Government strategic planning. Retrieved April 25, 2023, from www.thai-hrd.com/index.php?lay=show&ac=article&Ntype=5

Thepprasit, B., Chuntuk, T., & Siriwong, P. (2019). The Development of Community Management Strategies Payment for Ecosystem Services and Biodiversity in Tourism Zone Bang Kachao, Journal of Politics, Administration and Law, 12(2), 357-387.