คุณภาพชีวิตเด็กและเยาวชนในครอบครัวแหว่งกลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือในประเทศไทย
คำสำคัญ:
คุณภาพชีวิต, เด็กและเยาวชน, ครอบครัวแหว่งกลางบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับและปัจจัยองค์ประกอบสำคัญของคุณภาพชีวิตเด็กและเยาวชนในครอบครัวแหว่งกลาง ทำการศึกษาแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลกับกลุ่มตัวอย่างเด็กและเยาวชนในครอบครัวแหว่งกลาง ในพื้นที่ 3 จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยซึ่งมีสถิติครอบครัวแหว่งกลางสูงที่สุดสามอันดับแรก ได้แก่ สุรินทร์ หนองบัวลำภู และร้อยเอ็ด ใช้แบบสอบสำรวจคุณภาพชีวิต จำนวน 483 คน และสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 15 คน ผลจากการศึกษาแบบสำรวจคุณภาพชีวิตพบว่า เด็กและเยาวชนในครอบครัวแหว่งกลางมีคุณภาพชีวิตในภาพรวมอยู่ในระดับกลาง ร้อยละ 51 และอยู่ในระดับดี ร้อยละ 48 ในรายด้านพบว่ามีคุณภาพชีวิตด้านจิตใจดีที่สุด รองลงมาคือด้านสุขภาพกาย และคุณภาพชีวิตในด้านสัมพันธภาพทางสังคมน้อยที่สุด และปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของเด็กและเยาวชนใน ทั้ง 4 ด้าน คือบุคคลที่ให้เงินไปโรงเรียนต่างกัน ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตเด็กและเยาวชน ในขณะเดียวกันจากผลการสัมภาษณ์พบว่า องค์ประกอบการสำคัญของการคุณภาพชีวิตที่ดีของเด็ก คือความสัมพันธ์ในครอบครัว การดูแลเอาใจใส่จากพ่อแม่และผู้ปกครอง ซึ่งส่งผลต่อความรู้สึกทางด้านจิตใจอย่างชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. กรมสุขภาพจิต. (ม.ป.ป.). เครื่องชี้วัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย (WHOOL–BREF–THAI). สืบค้นเมื่อ 17 กรกฎาคม 2563, จาก https://www.dmh.go.th/test/whoqol/
กัลยา วานิชย์บัญชา. (2548). หลักสถิติ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
คาสปาร์ พีค; วาสนา อิ่มเอม; และ รัตนาภรณ์ ตังธนเศรษฐ์.(2558). รายงานสถานการณ์ประชากรไทย พ.ศ. 2558 โฉมหน้าครอบครัวไทยยุคเกิดน้อย อายุยืน. กรุงเทพฯ: กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติประจำประเทศไทย ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
เนื้อแพร เล็กเฟื่องฟู; และ ธัญมัชฌ สรุงบุญมี. (2562). มองบทบาทของสภาวะครัวเรือนแหว่งกลางต่อการพัฒนาคนผ่านฐานข้อมูล Longitudinal ของไทย. สืบค้นเมื่อ 8 พฤษภาคม 2563, จาก https://www.pier.or.th
พัฒนาพร ไทยพิบูลย์. (2560). แนวทางการส่งเสริมการเรียนรู้ของครอบครัวแหว่งกลางเพื่อส่งเสริมความอยู่ดีมีสุขของเด็กภายใต้ความคิดรอบครัวนิเวศ. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. สาขาวิชาพัฒนศึกษา คณะครุศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วณิชชา ณรงค์ชัย และดุษฎี อายุวัฒน์. (2554). รูปแบบการอยู่อาศัยร่วมกันของคนข้ามรุ่นในครอบครัวผู้ย้ายถิ่นอีสาน. วารสาร มข.(ฉบับบัณฑิตศึกษา). 11: 101-110.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). มองครอบครัวไทยในมุมมองของข้อมูล. สืบค้นเมื่อ 28 ตุลาคม 2562, จาก http://service.nso.go.th/nso/web/article/article_83.pdf
อารี จำปากลาย; กาญจนา ตั้งชลทิพย์;และ แครี่ ริคเตอร์. (2559). ผลกระทบของการย้ายถิ่นในประเทศที่มีสุขภาวะและพัฒนาการเด็กปฐมวัย: ผลการสำรวจพื้นฐานเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพองค์การยูนิเซฟ.
อารี จำปากลาย; และคณะ. (2556). ลูกๆ เป็นอย่างไรเมื่อพ่อแม่ย้ายถิ่นโครงการ CLAIM. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
Translated Thai References
Champaklai, A., Tangcholtip, K.;& Rictor, C. (2016). Impacts of Migration in Country with Well-Being and Development of Childhood: Quantitative and Qualitative Survey Results.UNISEF. (in Thai)
Champaklai, C.; & et.al. (2013). How Children Be When Parents Migrate CLAIM Project. Nakhon Prathom: Institute for Population and Social Research Mahidol University. (in Thai)
Department of Mental Health. (n.d.). World Health Organization quality of life indicators, Thai version (WHOQOL-BREF-THAI). Retrieved July 17, 2020, from https://www.dmh.go.th/test/whoqol/ (in Thai)
Lekfuangfu, N.;& Srungboonme, T. (2019). Looking at the role of the middle and low household status in human development through the Thai Longitudinal Database. Retrieved May 8, 2020, from https://www. pier.or.th (in Thai)
Narongchai, W. and Ayuwat, D. (2011). Patterns of Co-resident of Skipped generation in Isan Migrant Family. Khon Kaen University Journal. (Graduate Study) 11: 101-110. (in Thai)
National Statistical Office. (n.d.). Viewpoint Towards Thai Family Based on Data. Retrieved October 28, 2019, from http://service.nso.go.th/nso/web/article/article_83.pdf. (in Thai)
Peak, Caspar; Im-Em, Wasana.; & Tungthanaset, Ratanaporn. (2015). Thai Population Report 2015: Low Birth Rate and Silver Age. Bangkok: The United Nations Population Fund and National Economic and Social Development Board. (in Thai)
Thaipiboon, P. (2017). Guideline for learning enhancement for skipped generation family to promote child well-being based on the family ecology framework. Doctor of Philosophy Thesis. Development Education Faculty of Education. Chulalongkorn University. (in Thai)
VanichBancha, Kanlaya. (2005). Statistical statistics. Bangkok: Chulalongkorn University Press. (in Thai)
