การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วมชุมชนชาวเลบ้านแหลมตุ๊กแก จังหวัดภูเก็ต
คำสำคัญ:
การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว, การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม, การมีส่วนร่วมของชุมชน, ชาวเล, ภูเก็ตบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การศึกษาการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วมชุมชนชาวเลบ้านแหลมตุ๊กแก จังหวัดภูเก็ต มีวัตถุประสงค์เพื่อร่วมศึกษาศักยภาพทางการท่องเที่ยวอย่างมีส่วนร่วมกับชุมชนบ้านแหลมตุ๊กแกและ เพื่อร่วมหาแนวทางในการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวของชุมชนอย่างมีส่วนร่วม เพื่อเป็นประโยชน์ต่อการวางแผน การกำหนดนโยบาย และการสนับสนุนจากรัฐท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม จากผู้ร่วมวิจัย 4 ฝ่าย คือ ชุมชน นักวิจัย ตัวแทนภาคเอกชน และนักพัฒนาท่องเที่ยวจากเทศบาลท้องถิ่น และมีเทคนิควิจัยผสมผสาน คือ การสนทนากลุ่ม การสังเกตุอย่างมีส่วนร่วม การวิเคราะห์เอกสาร และการจัดเวทีประชาคม ผลการศึกษาพบว่า ชุมชนชาวเลบ้านแหลมตุ๊กแกมีศักยภาพโดดเด่นทางวัฒนธรรมเชิงชาติพันธุ์ จุดแข็งของหมู่บ้าน คือ อัตลักษณ์ด้านวิถีชีวิต ประวัติศาสตร์ ภาษา ศิลปะการแสดง จุดอ่อน คือ ความไม่พร้อมด้านสิ่งอำนวยความสะดวก บุคลากรด้านการท่องเที่ยวภาคชุมชน โดยมีโอกาสจากนโยบายการท่องเที่ยวของภาครัฐในท้องถิ่นที่ให้การสนับสนุนเรื่องงบประมาณและสถานที่ และอุปสรรคที่สำคัญ คือ ความต่อเนื่องของการสนับสนุนจากภาคีที่เกี่ยวข้อง การวิจัยอย่างมีส่วนร่วมกับชุมชน เสนอด้านแนวทางพัฒนาและบริหารจัดการ 10 ด้าน คือ สิ่งอำนวยความสะดวก การบริการ การบริหารรายได้ ความร่วมมือ ความปลอดภัย การตลาด ทรัพยากรมนุษย์ การมีส่วนร่วม การจัดการผลิตภัณฑ์ และงานสถาปัตยกรรม รวมถึงเสนอหลักการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชน
คำสำคัญ: การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การมีส่วนร่วมของชุมชน ชาวเล ภูเก็ต
เอกสารอ้างอิง
กนกพร ฉิมพลี. (2559, มกราคม-เมษายน). แนวทางการพัฒนาหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในชุมชนบ้านตะคุ ตำบลตะคุ อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารชุมชนวิจัย, 10(1): 7-19.
กมลพิพัฒน์ ชนะสิทธิ์; และ นรินทร์ สังข์รักษา.(2561, พฤษภาคม-สิงหาคม). แนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมตลาดน้ำคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยธนบุรี, 12(28): 163-176.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย [ททท.]. (2561). เป้าหมายองค์กร ปี 2561. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 30 พฤษภาคม 2561, จาก https://www.tourismthailand.org/fileadmin/downloads/pdf/แผนปฏิบัติการ-ททท-ปี-2561.pdf
บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา. (2559). การจัดการตลาดอุตสาหกรรมท่องเที่ยว. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพ: เฟริ์นข้าหลวง พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
พัชรินทร์ จึงประวัติ. (2560, มกราคม-มิถุนายน). ความต้องการของชุมชนในการพัฒนาศักยภาพเพื่อการจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์: กรณีศึกษาการตลาดคลองสวนร้อยปี อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารการบริการและการท่องเที่ยวไทย, 12(1): 36-49.
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช [มสธ.]. (2561). วัฒนธรรมกับการท่องเที่ยว หน่วยที่ 1-14. นนทบุรี: มสธ.
ยุคลวัชร์ ภักดีจักรีวุฒ์ และเทิดชาย ช่วยบำรุง. (2562, ก.ค - ธ.ค.). ศักยภาพชุมชนด้านการส่งเสริมการตลาดการท่องเที่ยวแก่แหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชน พื้นที่พิเศษเมืองพัทยาและพื้นที่เชื่อมโยง, วารสารวิชาการนวัตกรรมสื่อสารสังคม, 7(2): 254-264.
รัชฎา จิระธรรมกุล. (2559, มกราคม-มิถุนายน). แนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวชุมชนสร้างสรรค์ด้านวัฒนธรรมในชุมชนบ้านแขนน อำเภอถลางจังหวัดภูเก็ต. กระแสวัฒนธรรม, 17(31): 3-17.
ศตพล ใจสบาย; และ จุฑามาส ใจสบาย. (2559). การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม: กรณีศึกษากลุ่มชาติพันธุ์ จังหวัดนครพนม. การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติราชธานีวิชาการ ครั้งที่ 1, 29 กรกฎาคม 2559 (หน้า1176-1188). อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยราชธานี
ศิรินันท์ พงษ์นิรันดร; โอปัญญา บัวธรรม; และ ชัชชญา ยอดสุวรรณ. (2559). แนวทางในการพัฒนาศักยภาพการจัดการท่องเที่ยวอำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตศึกษา การจัดการ มข, 9(1): 234-259.
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. (2557). ทักษะวัฒนธรรมชาวเล. กรุงเทพ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
อมาวสี อัมพันศิริรัตน์ และ พิมพิมล วงศ์ไชยา. (2560, พฤศจิกายน-ธันวาคม). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม: ลักษณะสำคัญและการประยุกต์ใช้ในชุมชน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 36(6). 2560: 192-202.
Dodds, R., & Butler, R.W. (2019). Overtourism: Issues, Realities and Solutions. Berlin: Walter de Gruyter.
Fennell, D. A. (2015). Ecotourism. 4thed. New York: Routledge.
Fennell, D.A., & Cooper, C. (2020). Sustainable Tourism: Principles, Contexts and Practices. Bristol: Channels View Publications.
International Council on Monuments and Sites: ICOMOS. (2017). ICOMOS ISC Cultural Tourism. Retrieved August 20, 2018, from http://icomos-ictc.org/wpcontent/uploads/2017/11/Publications-PDF-4-ICTC-Draft-Resolution-19th-General-Assembly-Final-En-31.10.2017.pdf
Morrison, A.M. (2019). Marketing and Managing Tourism Destinations. 2nded. New York: Routledge.
Sivesan, S. (2019). Challenges of Sustainable Tourism in Ancient Cities: A Case Study Based on Kandy, Sri Lanka. Journal of Business Studies, 6 (1): 57-74.
The United Nations (UN). (2018). The Sustainable Development Goals Report 2018. New York: UN.
Translated Thai References
Ampansirirat, A; & Wongchaiya, P. (2017, November-December). The Participatory Action Research: Key Features and Application in Community. Journal of Humanities and Social Sciences Mahasarakham University, 36(6): 192-202. (in Thai)
Bhadechakritwut, Y; & Choibamroong, T. (2019, July-December). Community Potential to Promote Tourism Marketing Of Tourist Attractions by the Community in the Special Governed City-Pattaya and the Related Areas. The Journal of Social Communication Innovation, 7(2): 254-264. (in Thai)
ChanaSith, K; & Sungrusa, N. (2018, May-August). Guidelines for the development of Cultural Tourism Klong Dan Floating Market Ranod District, Songkha Province. Journal of Thonburi University, 12(28): 163-176. (in Thai)
Chimplee, K. (2016, January-April). The Development of Village Cultural Tourism in Ban Takhu Pak Thong Chai District Nakhonratchasima Province. Community Research Journal, 10(1): 7-19. (in Thai)
Jaisabai, S; & Jaisabai, J. (2016). The Development of Cultural Tourism Attraction: A case Study of The Ethnic Group in Nakhon Phanom Province. Paper presented at The 1st National Conference, July 29, 2016 (1176-1188). Ubonratchathani: Rachathani University. (in Thai)
Jirathamakul. R. (2016, January-June). The Development Guidelines of Creative Cultural Community-Based Tourism of Ban Ka-nan Community, Thalang District, Phuket. Journal of Cultural Approach, 17(31): 3-17. (in Thai)
Jittangwattana. B. (2016). Tourism Marketing Management. 3rded. Bangkok: Fernkaluang Printings and Publishing. (in Thai)
Jungprawate, P. (2017, January-June). Community Needs in Developing Potential for Conservation Tourism Management: A Case Study of Klong San 100 Years Old Market, Bang Bo District, Samut Prakan Province. Journal of Thai Hospitality & Tourism,12(1): 36-49. (in Thai)
Phongnirand, S., Buatham, O; & Yodsuwan, C. (2016). Guidelines for Effective Development in Tourism Management of Wang Nam Khiao District, Nakhon Ratchasima Province. MBA-KKU Journal, 9(1): 234-259. (in Thai).
Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre [PMCSAC]. (2014). Cultural Skills of Sea Gypsea. Bangkok: PMCSAC. (in Thai)
Sukhothai Thammathirat Open University [STOU]. (2018). Culture and Tourism Unit 1-14. Nonthaburi: STOU. (in Thai)
Tourism Authority of Thailand [TAT]. (2018). Organisation Goals 2018. Retrieved May 30, 2018, from https://www. tourismthailand.org/fileadmin/downloads/pdf/แผนปฏิบัติการ-ททท-ปี-2561.pdf (in Thai)
