การมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของครูและบุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียนขยายโอกาส สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและปัญหาการมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของครูและบุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2 2) ศึกษาวิธีการมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการตามหลักดังกล่าว และ 3) เสนอแนวทางส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณคือครูและบุคลากรทางการศึกษา 306 คน และเชิงคุณภาพคือผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารงานวิชาการและด้านพระพุทธศาสนา 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า :
1) สภาพและปัญหาการมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการโดยรวมอยู่ในระดับมาก ทุกด้านมีค่าเฉลี่ยระดับมาก โดยเรียงลำดับความสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาหลักสูตร การวัดและประเมินผล การนิเทศการศึกษา การจัดการเรียนการสอน และต่ำสุดคือการใช้สื่อและเทคโนโลยีทางการศึกษา
2) วิธีการบริหารงานวิชาการควรมุ่งเน้นกระบวนการมีส่วนร่วมอย่างเป็นระบบ เริ่มจากการสะท้อนผลการดำเนินงานของหลักสูตรเพื่อปรับปรุงให้สอดคล้องบริบทโรงเรียน ตามด้วยการพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ผ่านการวางแผนที่เหมาะสม และการประเมินผลแบบมีส่วนร่วมที่เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายร่วมออกแบบและสะท้อนผลอย่างโปร่งใส ควบคู่การส่งเสริมการใช้สื่อท้องถิ่น การนิเทศแบบมีส่วนร่วม ผลการประเมินพบว่า ด้านการสะท้อนผลหลักสูตร การประเมินผลแบบมีส่วนร่วม และการใช้สื่อท้องถิ่น อยู่ในระดับมากที่สุด ส่วนด้านการพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้และการนิเทศอยู่ในระดับมาก
3) แนวทางการมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการควรเน้นการดำเนินงานที่ต่อเนื่องและเป็นระบบ เปิดโอกาสให้ผู้เกี่ยวข้องร่วมวิเคราะห์ ปรับปรุง และพัฒนาหลักสูตร ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับผู้เรียน การประเมินผลอย่างโปร่งใส การบูรณาการสื่อท้องถิ่น และการนิเทศแบบร่วมมือ เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาและเสริมสร้างวัฒนธรรมการทำงานร่วมกันในสถานศึกษา
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). คู่มือการปฏิบัติงานข้าราชการครู. สืบค้นเมื่อ 10 เมษายน2568,จาก:http://www.kuchinarai.ac.th/document/57/Job02.pdf.
กัญสุญา บุญเกิด. (2567). แนวทางการบริหารงานวิชาการในยุคดิจิทัลตามหลักอิทธิบาท 4 ของโรงเรียนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
จีระวิทย์ มั่นคงวัฒนะ. (2553). การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา. สืบค้นเมื่อ 10 เมษายน 2568 จาก: https://www.gotoknow.org/posts/344746.
ช่อผกา ศรีจันทร์อินทร์. (2561). การมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการของครูโรงเรียนในฝันสำนักงานเขตพื้นทีการศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 2. วิทยานิพนธ์การบริหารการศึกษา กศ.ม. การบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยบูรพา.
พระมหาวิทูรย์ ธมฺมวุฑฺโฒ. (2557). การบริหารงานบุคคลตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอยางสีสุราชสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคามเขต 2. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 1(2): 1-14.
รุ่ง แก้วแดง. (2543). ปฏิวัติการศึกษาไทย. กรุงเทพมหานคร: มติชน, น.73-74.
วิชิดา แย้มศรี และคณะ. (2564). การบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนบางขุนเทียนศึกษา สำนักงานเขตบางขุนเทียน สังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 15(1).
ศรุต บุญโนนแต้ และคณะ. (2558). แนวทางการบริหารงานวิชาการของโรงเรียน องค์การบริหารส่วนจังหวัดที่มีประสิทธิผล. วารสารบริหารการศึกษาบัวบัณฑิต. (15) (ฉบับพิเศษ): 243 – 251.
ภาษาอังกฤษ
Chorphaka Srijanin. (2018). Teacher Participation in Academic Administration of Dream Schools, Rayong Primary Educational Service Area Office 2. Thesis in Educational Administration Faculty of Education. Graduate School: Burapha University.
MinistryofEducation(2009).TeacherCivilServantWorkManual.RetrievedApril10,2025from:http://www.kuchinarai.ac.th/document/57/Job02.pdf.
Kansuya Boonkird. (2024). Guidelines for Academic Administration in the Digital Age Based on the Four Noble Truths (Iddhipada 4) of Schools under the Sa Kaeo Primary Educational Service Area Office 1. Master's Thesis in Buddhist Educational
Administration. GraduateSchool: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Jiravit Mankongwattana. (2010). Academic Administration in Educational Institutions. Retrieved April 10, 2025 from: https://www.gotoknow.org/posts/344746.
Phra Mahawitun Thammavuddho. (2014). Personnel administration based on the four principles of social welfare by administrators of educational institutions in Yang Sisu Ratch District Maha Sarakham Primary Educational Service Area Office 2. Journal of Graduate Studies Mahachulalongkorn University Khon Kaen, 1(2): 1-14.
Rung Kaewdang. (2000). Revolutionizing Thai Education. Bangkok: Matichon. p. 73-74.
Wichida Yaemsri et al. (2021). Participatory academic administration at Bang Khun Thian School, Bang Khun Thian District Office Bangkok Metropolitan Administration. Ramphaiphannee Research Journal, 15(1).
Sarut Boonnonthae et al. (2015). Guidelines for effective academic administration of schools under the Provincial Administrative Organization. Buabandit Journal of Educational Administration, (15) (Special Issue): 243–251.