การปรับตัวและกลยุทธ์การธำรงความสัมพันธ์ทางสังคม ของชุมชนบ้านตำแยในยุคแรงงานอพยพ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของแรงงานอพยพต่อโครงสร้างและความสัมพันธ์ในครอบครัว และศึกษากลยุทธ์การปรับตัวเพื่อธำรงความสัมพันธ์ทางสังคมของชุมชนบ้านตำแย ตำบลแคน อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาเศษฐกิจและสังคมของรัฐได้ผลักดันสมาชิกวัยแรงงานของชุมชนต้องอพยพไปทำงานนอกพื้นที่ ส่งผลให้โครงสร้างครอบครัวใหญ่ที่เคยอยู่อาศัยและพึ่งพากันในชีวิตประจำวันต้องเปลี่ยนนแปลงไป เหลือเพียงผู้สูงอายุและเด็กอาศัยอยู่ในชุมชนเป็นหลัก การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้นำไปสู่การล่มสลายของสถาบันครอบครัว แต่ก่อให้เกิด “ครอบครัวข้ามถิ่น” (Translocal Family) ที่สมาชิกได้สร้างกลยุทธ์ใหม่ในการรักษาความสัมพันธ์ เช่น การใช้ช่วงเทศกาลและวันหยุดเป็น“วันครอบครัว” ที่มีความหมายเข้มข้นขึ้น การส่งเงินกลับมาเลี้ยงดูครอบครัว และการใช้เทคโนโลยีสื่อสารสมัยใหม่ ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นถึงความสามารถในการปรับตัวและความยืดหยุ่นของสถาบันครอบครัวในชนบทอีสาน ที่ต้องต่อรองกับสภาวะสมัยใหม่ เพื่อรักษาสายใยทางสังคมให้คงอยู่ต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2540). วัฒนธรรมไทยกับขบวนการเปลี่ยนแปลงสังคม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธเนศ วงศ์ยานนาวา. (2551). ความรู้ ความจริง อำนาจ การเมือง และความเป็นสมัยใหม่. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ศยาม.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2558). ปากไก่และใบเรือ: รวมความเรียงว่าด้วยวัฒนธรรม, รัฐ และการเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มติชน.
ประเวศ วะสี. (2547). ยุทธศาสตร์ทางปัญญาเพื่อการพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน.
ยศ สันตสมบัติ. (2548). มนุษย์กับวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จุรี วิจิตรวาทการ. (2550). การมีส่วนร่วมของประชาชนและประชาสังคมในการบริหารจัดการภาครัฐ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ศุภโชค ดงสมบัติ. (2562). การปรับตัวและความเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมชุมชน : กรณีศึกษาบ้านตำแย ตำบลแคน อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาศาสนาและภูมิปัญญาพื่อการพัฒนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สุริชัย หวันแก้ว. (2555). กระบวนทัศน์การพัฒนากับการเปลี่ยนแปลงทางสังคม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อคิน รพีพัฒน์ (2546). ระบบเครือญาติในสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
ภาษาอังกฤษ
Akin Rapipat (2003). Kinship system in Thai society. Bangkok: Social Science and Humanities Textbook Project Foundation Publishing House.
Chatthip Nathasupa. (1997). Thai culture and the social change movement. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Juri Wichitwathakan. (2007). Public and civil society participation in public administration. Bangkok: National Institute of Development Administration Press.
Manuel, C. (2010). The Information Age: Economy, Society, and Culture. Malden, MA: Wiley-Blackwell.
Mulder, N. (2000). Inside Thai Society: An Interpretation of Everyday Life. Silkworm Books.
Nithi Eawsriwong. (2015). Chicken's beak and boat's sail: a collection of essays on culture, the state, and change. Bangkok: Matichon Publishing House.
Phongpaichit, P., & Baker, C. (2014). A History of Thailand. Cambridge University Press.
Prawet Wasi. (2004). Intellectual strategy for development. Bangkok: Moh-Chao-Ban Publishing House.
Rigg, J. (2007). An Everyday Geography of the Global South. Routledge.
Supphachok Dongsombut. (2019). Adaptation and Change of the Community Culture : A Case Study Bantumyae Khaen Sub-District Wapipathum District Mahasarakham Province. for Master of Arts Religion and Wisdom for Local Development. Graduate School: Mahasarakham University.
Surichai Wankaew. (2012). Development paradigm and social change. Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Thanet Wongyannawa. (2008). Knowledge, truth, power, politics and modernity. Bangkok: Siam Publishing House.
Yot Santhasombat. (2005). Human and culture. Bangkok: Thammasat University Press.
