พรหมวิหารธรรม: พุทธจิตวิทยาเพื่อการบริหารงานบุคคลในองค์กร

Main Article Content

ธนศักดิ์ พรทัพพสาร
สิริวัฒน์ ศรีเครือดง
วิชชุดา ฐิติโชติรัตนา
พระครูสุตวรธรรมกิจ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้เป็นการบริหารงานบุคคลในองค์กรถือเป็นหัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนองค์กรไปสู่ความสำเร็จ ในยุคปัจจุบันที่มีการแข่งขันทางธุรกิจสูง องค์กรต่างๆ ต้องเผชิญกับความท้าทายในการรักษาและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้มีประสิทธิภาพสูงสุด การบริหารงานบุคคลที่มีประสิทธิภาพไม่เพียงแต่ช่วยให้องค์กรบรรลุเป้าหมายทางธุรกิจเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อความพึงพอใจของพนักงาน ความผูกพันต่อองค์กร และวัฒนธรรมองค์กรที่ยั่งยืน การบริหารทรัพยากรมนุษย์ที่มีประสิทธิภาพสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับองค์กรได้ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการลงทุนในการพัฒนาบุคลากร การบริหารงานบุคคลในองค์กรควรนำหลักธรรมในทางพระพุทธศาสนามาบริหารจัดการ หลักพรหมวิหารธรรม หรือเรียกอีกอย่างว่า พรหมวิหาร 4 หมายถึง ธรรมเครื่องอยู่อย่างประเสริฐ ธรรมประจำใจอันประเสริฐหลักความประพฤติที่ประเสริฐบริสุทธิ์ ธรรมที่ต้องมีไว้เป็นหลักใจ และกำกับความประพฤติ ได้แก่ 1. เมตตา ความจริงใจ ความรัก ความปรารถนาดีต่อผู้อื่น 2. กรุณา การมีความสงสาร การมีความเห็นอกเห็นใจต่อเพื่อนมนุษย์ร่วมโลก 3. มุทิตา มีความชื่นชมยินดีในความสำเร็จของผู้อื่น 4. อุเบกขา มีความวางเลยในเมื่อไม่อาจะช่วยเหลือผู้อื่นได้ หลักธรรมเหล่านี้สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการองค์กร

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พรทัพพสาร ธ., ศรีเครือดง ส. ., ฐิติโชติรัตนา ว., & พระครูสุตวรธรรมกิจ. (2025). พรหมวิหารธรรม: พุทธจิตวิทยาเพื่อการบริหารงานบุคคลในองค์กร. บัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 10(1), 10–21. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/saketreview/article/view/283508
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

จิรกิตต์ภรณ พิริยสุวัฒน์. (2019). จิตวิทยาในพระไตรปิฎก. (พิมพ์ครั้งที่ 3). เลย: บ้านนาอ้อ.

ชมพูนุท ศรีจันทร์นิล. (2552). จิตวิทยาแนวพุทธ: แนวทางเพื่อการเยียวยาและพัฒนาจิตใจมนุษย์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย.

พระพรหมคุณาภรณ์. (ป.อ.ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 32).

กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์ ในเครือบริษัท สำนักพิมพ์เพ็ทแอนด์โฮม จำกัด.

____________. (2555). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ). (2549). พจนานุกรมธรรมของท่านพุทธทาส. กรุงเทพมหานคร:ธรรมสภา.

รัชฏา อสิสนธิสกุล. (2556). การบริหารยุคใหม่. สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2548). พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.

(พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วนจำกัลป์อรุณการพิมพ์.

วรนาถ แสงมณี. (2544). วัฒนธรรมองค์กร.วัฒนธรรมองค์กร. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร:

ระเบียงทอง.

สมคิด บางโม. (2551). องค์การและการจัดการ. กรุงเทพมหานคร: บริษัทวิทยพัฒน์จำกัด.

ศรีวรรณ จันทรวงศ์. (2551). จิตวิทยาสำหรับครู. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี: ม.ป.พ.

ศุภชัย เมืองรัก. (2551). พรหมวิหาร 4 กับการจัดการองค์กร. กรุงเทพมหานคร: Productivity.

อุทัย หิรัญโต. (2531). หลักการบริหารงานบุคคล. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนโตร์.

Chirakittphan Piriyasuwat. (2019). Psychology in Tripitaka. (3rd ed.). Loei: Ban Na-or.

Chompoonut Srichannil. (2009). Buddhist Psycholog. An Approach to Healing and Developing the Human Mind. Journal of the University of the Thai Chamber of Commerce.

Phra Phromkunaphon. (P.A. Payutto). (2015) Buddhist Dictionary, Compiled Edition (32nd printing). Bangkok: Phalitham Publishing, a subsidiary of Pet and Home Publishing Company Limited.

____________. (2012).Buddhist Dharma, revised and expanded edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Printing House.

Phra Thammakosachan (Phutthathat Bhikkhu). (2006) Buddhadasa's Dharma Dictionary, Bangkok: Dharmasapha.

Ratchata Asisonthisakun. (2013). Modern Management. National Productivity Institute.

Royal Institute. (2005). Dictionary of International Religious Terms, English-Thai Royal Institute Edition. (2nd ed.). Bangkok: Kalpa Arun Printing Partnership.

Woranat Saengmanee. (2001). Organizational Culture: Organizational Culture. (3rd ed.). Bangkok: Rabiangthong.

Somkid Bangmo. (2008). Organization and Management. Bangkok: Wittayapat Company Limited.

Siwan Chanthrawong. (2008). Psychology for teachers. Udon Thani Rajabhat University.

Supachai Muangrak. (2008). The Four Divine Abodes and Organization Management. Bangkok: Productivity.

Uthaihiranto. (1988). Principles of Human Resource Management. Bangkok: Odeontor.