การสื่อสารเชิงพุทธเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต

Main Article Content

พระมหาสุระชาติ สิริเตโช สีดำ
สมเดช นามเกตุ

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาการสื่อสารเชิงพุทธเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของมนุษย์ โดยนำหลักธรรมคำสอนในพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาและปรับปรุงคุณภาพชีวิตในด้าน  ต่าง ๆ เช่น การมีสติในการดำเนินชีวิต การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม การจัดการอารมณ์ และการมีชีวิตที่มีความสุขอย่างยั่งยืน การสื่อสารเชิงพุทธเน้นที่การสื่อสารที่สร้างสรรค์และเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น ด้วยการส่งเสริมการฟังที่ลึกซึ้ง การแสดงออกด้วยความกรุณา และการสื่อสารอย่างมีสติ โดยไม่ก่อให้เกิดความขัดแย้งและความทุกข์ทั้งในระดับบุคคลและสังคม บทความยังเสนอแนวทางการใช้หลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารในชีวิตประจำวัน เช่น การใช้หลัก สัมมาทิฏฐิ (การเห็นถูกต้อง), สัมมาวาจา (การพูดที่ถูกต้อง), และ สัมมาสังกัปปะ (การคิดที่ถูกต้อง) เพื่อสร้างการสื่อสารที่มีคุณค่าต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตและความสุขที่ยั่งยืน ทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน การสื่อสารเชิงพุทธสามารถช่วยให้ผู้คนลดความทุกข์และส่งเสริมความสงบสุขในชีวิตได้ โดยการปรับทัศนคติและการปฏิบัติตนตามหลักธรรมที่เน้นการดำรงชีวิตอย่างสมดุลและมีความสุขที่แท้จริง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สีดำ พ. ส. ., & นามเกตุ ส. (2025). การสื่อสารเชิงพุทธเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต. บัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 10(1), 45–56. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/saketreview/article/view/280461
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กองธรรมเทศนา. (2557). อริยมรรคมีองค์แปด ฉบับอธิบาย. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

เดชา ทองสุข. (2562). การศึกษาความเครียดและผลกระทบต่อสุขภาพจิตของบุคคลในสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ท่านติช นัท ฮันห์. (1993). Peace is Every Step. Berkeley: Parallax Press.

ธนภัทร วัฒนาทรัพย์. (2561). การพัฒนาคุณภาพชีวิตโดยใช้หลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา. วารสารการพัฒนาสังคม. 22(3), 70-83.

ธีรยุทธ บุญมี. (2547). พุทธธรรมกับการสื่อสารเพื่อการเปลี่ยนแปลง. วารสารศาสนาและวัฒนธรรม. 2(1), 13-29.

ธีระวัฒน์ จิรจรัสพร. (2560). จริยธรรมและการสื่อสารเชิงพุทธ. วารสารศาสนาและวัฒนธรรม. (2), 45-60.

นงเยาว์ เนียมโภคทรัพย์. (2554). จิตวิทยาการสื่อสาร. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประยุทธ์ ปยุตโต. (2545). พุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

ประเสริฐ ตั้งใจพัฒนา. (2565). การสื่อสารในพระพุทธศาสนาและการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน. วารสารการศึกษาและสังคมศาสตร์. 9(2), 54-69.

พรชัย วัฒนาวิธี. (2564). การศึกษาเกี่ยวกับการขัดแย้งในสังคมและการหาทางแก้ไข. วารสารวิจัยการสื่อสาร. 12(2), 45-59.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2535). พระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฎกํ 2500. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2561). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม.

พุทธทาสภิกขุ. (2537). อริยมรรคมีองค์แปด. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

_________. (2539). ปาฐกถาธรรมเรื่อง อริยมรรคมีองค์ 8. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

_________. (2540). การสื่อสารในทางพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

_________. (2542). พุทธธรรมสำหรับคนรุ่นใหม่. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

สมชัย ศรีบุญ. (2560). การสื่อสารเชิงพุทธและการพัฒนาสังคมในยุคปัจจุบัน. วารสารสังคมศาสตร์, 6(3), 29-42.

สมภาร พรมทา. (2556). การสื่อสารอย่างมีเมตตาในสังคมร่วมสมัย. วารสารปรัชญาและศาสนา. 7(2), 80-93.

สมศักดิ์ วรรณศิลป์. (2558). หลักธรรมในพระพุทธศาสนากับการสื่อสารในชีวิตประจำวัน. วารสารพุทธศาสนา. 18(1), 34-47.

สุรพล พรหมพรหม. (2562). การสื่อสารเพื่อสร้างความสงบสุขในสังคมตามแนวทางพุทธ. วารสารพุทธศาสตร์. 17(4), 99-112.

หาญชัย ธนกุล. (2563). การวิจัยเชิงคุณภาพในการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการสื่อสารและคุณภาพชีวิต. วารสารวิจัยทางสังคมศาสตร์. 14(4), 103-120.

Berlo, D. K. (1960). The Process of Communication: An Introduction to Theory and Practice. Holt, Rinehart and Winston.

Bhikkhu Bodhi. (2010). The Noble Eightfold Path: Way to the End of Suffering. Buddhist Publication Society.

Bhikkhu B. (2537). The Noble Eightfold Path. Bangkok: Thammasapha.

Boonmee T. (2004). Buddhism and Communication for Change. Journal of Religion and Culture, 2(1), 13-29.

Chiracharasporn T. (2017). Buddhist Ethics and Communication. Journal of Religion and Culture, 8(2): 45-60.

DeVito, J. A. (2016). The Interpersonal Communication Book. 14th ed. Pearson Education.

Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence. New York: Bantam Books.

Gunaratana, H. (2002). Mindfulness in Plain English. Wisdom Publications.

Knapp, M. L., & Hall, J. A. (2010). Nonverbal Communication in Human Interaction. 7th ed. Wadsworth.

Nyanaponika Thera. (1962). The Heart of Buddhist Meditation. London: Rider.

Niamphokasap N. (2011). Communication Psychology. Bangkok: Chulalongkorn University Press.

Mahachulalongkorn Rajavidyalaya. (2535). Pali Tipitaka, Mahachulathepitaka 2500 edition. Bangkok: Mahachulalongkorn Rajavidyalaya Press.

Payutto P. (2002). Buddhism. Bangkok: Mahamakut Buddhist University.

Phra Phromkunaphon. (P. A. Payutto). (2561). Buddhist Dictionary, Compiled Edition.

Promta S. (2013). Communication with Compassion in Contemporary Society. Journal of Philosophy and Religion. 7(2), 80-93.

Tangjaipatana P. (2022). Communication in Buddhism and its application in daily life. Journal of Education and Social Sciences. 9(2), 54-69.

Thanakun H. (2020). Qualitative research on the relationship between communication and quality of life. Journal of Social Science Research. 14(4), 103-120.

Wattanawithi P. (2021). A study of social conflicts and solutions. Journal of Communication Research. 12(2), 45-59.

_________. (1996). Dharma lecture on the Noble Eightfold Path. Bangkok: Thammasapha.

_________. (1997). Communication in Buddhism. Bangkok: Thammasapha.

_________. (1999). Buddhism for the New Generation. Bangkok: Thammasapha.

McQuail, D. (2010). McQuail’s Mass Communication Theory. 6th ed. Sage Publications.

Phromprom S. (2019). Communication to Create Peace in Society According to Buddhism. Journal of Buddhism. 17(4), 99-112.

Rahula, W. (1974). What the Buddha Taught. Grove Press.

Sermons D. (2014). The Eightfold Path: Explanatory Edition. Bangkok: Mahamakut Buddhist University.

Sriboon S. (2017). Buddhist Communication and Social Development in the Present Era. Journal of Social Sciences. 6(3), 29-42.

Thongsuk D. (2019). A Study of Stress and Its Impact on the Mental Health of Individuals in Thai Society. Bangkok: Chulalongkorn University Press.

Thich Nhat Hanh. (1993). Peace is Every Step. Berkeley: Parallax Press.

Wattanathap T. (2018). Developing Quality of Life Using the Principles of Buddhist Teachings. Journal of Social Development. 22(3), 70-83.

Weerakkody, N. (2014). Communication Theories in Buddhism. Journal of Buddhist Studies. 11(1), 45-60.