รูปแบบยุทธศาสตร์แบบพลวัตเพื่อความคล่องตัวขององค์การมหาชนไทยในยุคดิจิทัล

ขจรเกียรติ ชลเทพ

doi:10.14456/ppm.2026.6

ผู้แต่ง

ขจรเกียรติ ชลเทพ นักวิชาการอิสระ

DOI:

https://doi.org/10.14456/ppm.2026.6

คำสำคัญ:

ยุทธศาสตร์แบบพลวัต, องค์การมหาชน , ความคล่องตัวเชิงกลยุทธ์ , โลกยุค VUCA , ภาวะผู้นำเชิงปรับตัว

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มุ่งพัฒนารูปแบบยุทธศาสตร์แบบพลวัต เพื่อให้องค์การมหาชนไทยสามารถรับมือกับความผันผวนของโลกยุคดิจิทัล (VUCA World) ในบริบทที่กระบวนทัศน์การวางแผนยุทธศาสตร์แบบดั้งเดิมได้กลายเป็นสิ่งล้าสมัย การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธีโดยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงสำรวจเป็นลำดับ เริ่มต้นด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารระดับสูงและนักวางแผนยุทธศาสตร์จำนวน 14 คน เพื่อวินิจฉัยความท้าทายเชิงโครงสร้าง ตามด้วยการตรวจสอบความถูกต้องของรูปแบบโดยใช้เทคนิคเดลฟายกับคณะผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 19 คน ผลการวิจัยเชิงประจักษ์เผยให้เห็นว่า องค์การมหาชนไทยยังคงติดหล่มอยู่ในสภาวะความเฉื่อยชาเชิงยุทธศาสตร์อันเนื่องมาจากวัฒนธรรมองค์กรแบบลำดับชั้นและการขาดความคล่องตัวในการวางแผน คุณูปการหลักของการวิจัยนี้คือ รูปแบบยุทธศาสตร์แบบพลวัต ซึ่งบูรณาการ 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) ปัจจัยพื้นฐาน ประกอบด้วย ภาวะผู้นำเชิงปรับตัว วัฒนธรรมองค์กรที่คล่องตัว ขีดความสามารถด้านดิจิทัล และระบบนิเวศข้อมูล 2) กระบวนการยุทธศาสตร์แบบพลวัต 4 ขั้นตอน ได้แก่ การตระหนักรู้และหยั่งอนาคต การตัดสินใจและจัดลำดับความสำคัญ การปรับเปลี่ยนและทดลอง และการเรียนรู้และป้อนกลับ และ 3) ผลลัพธ์เชิงยุทธศาสตร์ ที่มุ่งเป้าสู่การมียุทธศาสตร์ที่ปรับตัวได้ นวัตกรรมบริการสาธารณะ และองค์กรที่พร้อมรับอนาคต บทสรุปของการวิจัยชี้ว่า ความสำเร็จในการนำรูปแบบไปปฏิบัติจริงขึ้นอยู่กับบทบาทของภาวะผู้นำเชิงปรับตัวในการสร้างความปลอดภัยทางจิตใจ เพื่อก้าวข้ามข้อจำกัดของระบบราชการเดิมและขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมองค์กรอย่างแท้จริง

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Alerasoul, S. A., Afeltra, G., Hakala, H., Minelli, E., & Strozzi, F. (2024). Bridging the policy-practice gap: A dual challenge of organizational learning. The Learning Organization, 31(1), 18–33. https://doi.org/10.1108/TLO-05-2023-0079

Aloulou, W. J. (2024). Exploring the effects of entrepreneurial and digital orientations on the competitive advantage of Saudi firms: Is strategic agility the missing link? Administrative Sciences, 14(11), Article 306. https://doi.org/10.3390/admsci14110306

Balzano, M., & Bortoluzzi, G. (2024). Strategic agility in dynamic business environments. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-58657-6

Bennett, N., & Lemoine, G. J. (2014). What VUCA really means for you. Harvard Business Review, 92(1/2), 27. https://hbr.org/2014/01/what-vuca-really-means-for-you

Braun, V., & Clarke, V. (2022). Thematic analysis: A practical guide. SAGE Publications.

Digital Government Development Agency. (2023). Digital Government Development Plan of Thailand 2023-2027. DGA.

Doz, Y. L. (2020). Fostering strategic agility: How individual executives and human resource practices contribute. Human Resource Management Review, 30(1), Article 100693. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2019.100693

Edmondson, A. C. (2023). Right kind of wrong: The science of failing well. Atria Books.

Eryurek, E., Gilad, U., Lakshmanan, V., Kibunguchy-Grant, A., & Ashdown, J. (2021). Data governance: The definitive guide. O'Reilly Media.

Frazier, M. L., Fainshmidt, S., Klinger, R. L., Pezeshkan, A., & Vracheva, V. (2017). Psychological safety: A meta-analytic review and extension. Personnel Psychology, 70(1), 113-165. https://doi.org/10.1111/peps.12183

Galdino de Magalhães Santos, L., & Menelau, S. (2024). Dynamic capabilities in the public sector: Research agenda in the context of digital transformation. JeDEM - eJournal of eDemocracy and Open Government, 16(2), 74–87. https://doi.org/10.29379/jedem.v16i2.883

Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903

Janssen, M., & van der Voort, H. (2016). Adaptive governance: Towards a stable, accountable and responsive government. Government Information Quarterly, 33(1), 1-5. https://doi.org/10.1016/j.giq.2016.02.003

Kattel, R. (2022). Dynamic capabilities of the public sector: Towards a new synthesis (Working Paper No. 2022-07). UCL Institute for Innovation and Public Purpose. https://www.ucl.ac.uk/bartlett/public-purpose/wp2022-07

Kattel, R., & Mergel, I. (2019). Estonia’s digital transformation: Mission mystique and the hiding hand. In P.’t Hart & M. Compton (Eds.), Great policy successes (pp. 143–160). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780198843719.003.0008

Mergel, I., Ganapati, S., & Whitford, A. B. (2021). Agile: A new way of governing. Public Administration Review, 81(1), 161–172. https://doi.org/10.1111/puar.13202

Millar, C. C., Groth, O., & Mahon, J. F. (2018). Management innovation in a VUCA world: Challenges and recommendations. California Management Review, 61(1), 5–14. https://doi.org/10.1177/0008125618805111

Northouse, P. G. (2022). Leadership: Theory and practice (9th ed.). SAGE Publications.

OECD. (2020). Regulatory management and oversight reforms in Thailand: A diagnostic scan. OECD Publishing. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2021/01/thailand-regulatory-management-and-oversight-reforms_747639d7/2dbaa2e5-en.pdf

Office of the National Economic and Social Development Council. (2023). The Thirteenth National Economic and Social Development Plan (2023–2027). Office of the Prime Minister.

Piening, E. P. (2013). Dynamic capabilities in public organizations: A conceptual framework and empirical illustration. Public Management Review, 15(2), 209-245. https://doi.org/10.1080/14719037.2012.708358

Public Organization Act. (1999, February 24). Royal Gazette, 116(9a), 1–16.

Rigby, D. K., Sutherland, J., & Takeuchi, H. (2016). Embracing agile. Harvard Business Review, 94(5), 40–50. https://hbr.org/2016/05/embracing-agile

Schoemaker, P. J. H., Heaton, S., & Teece, D. J. (2018). Innovation, dynamic capabilities, and leadership. California Management Review, 61(1), 15-42. https://doi.org/10.1177/0008125618790246

Suriyankietkaew, S., & Nimsai, S. (2021). COVID-19 impacts and sustainability strategies for regional recovery in Southeast Asia: Challenges and opportunities. Sustainability, 13(16), Article 8907. https://doi.org/10.3390/su13168907

Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319–1350. https://doi.org/10.1002/smj.640

Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118-144. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003

Weber, Y., & Tarba, S. Y. (2014). Strategic agility: A state of the art introduction to the special section on strategic agility. California Management Review, 56(3), 5–12. https://doi.org/10.1525/cmr.2014.56.3.5