องคมนตรีกับอุดมการณ์กษัตริย์นิยมใหม่ ในระยะเปลี่ยนผ่านทางการเมืองไทย

Main Article Content

อิทธิพล โคตะมี

บทคัดย่อ

บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อเสนอเรื่องสำคัญ 2 เรื่อง คือความเข้าใจต่อสถานการณ์วิกฤติทำงการเมืองไทย นับตั้งแต่ก่อนและหลังการรัฐประหาร ล้มรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งในปี 2549 ผ่านบทบาททำงการเมืองขององคมนตรี โดยใช้กรอบการอธิบาย บทบาทขององคมนตรี จากฐานคิดของ อุดมการณ์กษัตริย์นิยมใหม่ (modern monarch) ประการแรก ผู้เขียนได้ทำการอธิบาย ฐานที่มาของสถาบันองคมนตรี เพื่อต้องการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในเงื่อนไขทำงการเมืองของสถาบันองคมนตรี(possibility of political conditions of a privy council) ในฐานะตัวแสดงของอุดมการณ์กษัตริย์นิยมใหม่ ในระยะเปลี่ยนผ่านทำงการเมืองไทย ประการที่สอง ผู้เขียนได้ทำการวิเคราะห์แบบแผนการใช้อำนาจ (pattern of power) ขององคมนตรีภายใต้อุดมการณ์กษัตริย์นิยมใหม่ และแสดงให้เห็นถึงผลจากการใช้อำนาจดังกล่าวต่อวิกฤติทำงการเมืองไทยว่ามีลักษณะอย่างไร โดยสถาบันองคมนตรีทำหน้าที่สวมรับบทบาทบางด้านของกษัตริย์  ในการน้อมนำพระราชดำรัส เพื่อแสดงออกต่อพื้นที่สาธารณะ  , การดำเนินงานแทนในกิจกรรมของพระราชกรณียกิจ , ความเห็นทำงการเมืองในช่วงสถานการณ์ตึงเครียด ,การเป็นตัวแทนอำนาจบารมีผ่านการเข้าพบของกลุ่มการเมืองต่างๆ เช่น กองทัพ กลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย และ คณะตุลาการของศาลยุติธรรม เป็นต้น บทความนี้จึงมุ่งวิเคราะห์และอธิบายสาระสำคัญของแบบแผนการใช้อำนาจของสถาบันองคมนตรี เพื่อเสนอข้อถกเถียงและโต้แย้งถึงอุดมการณ์กษัตริย์นิยมใหม่ขององคมนตรี ซึ่งจะนำไปสู่แนวทำงการการอธิบายวิกฤติทำงการเมืองไทยที่ผ่านมาให้เห็นภาพคมชัดยิ่งขึ้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โคตะมี อ. . . (2014). องคมนตรีกับอุดมการณ์กษัตริย์นิยมใหม่ ในระยะเปลี่ยนผ่านทางการเมืองไทย. Journal of Politics and Governance, 4(1), 277–296. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jopag/article/view/272976
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

หนังสือ

เกรียงศักดิ์ เชษฐพัฒนวนิช. (2551). ความคิดประชาธิปไตยแบบไทยจากยุคซอยราชครูถึงยุคจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ . พิมพ์ครั้งแรก. โครงการตลาดวิชา มหาวิทยาลัยชาวบ้าน.

คำนูณ สิทธิสมาน. (2549). ปรากฏการณ์สนธิ จากเสื้อสีเหลืองถึงผ้าพันคอสีฟ้ า. กรุงเทพฯ:บ้านพระอาทิตย์.

ชนิดา ชิตบัณฑิตย์. (2554). โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ: การสถาปนาพระราชอำนาจนำ ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.

ณัฐพล ใจจริง. (2556). ขอฝันใฝ่ในฝันอันเหลือเชื่อ ความเคลื่อนไหวของขบวนการปฏิปักษ์ปฏิวัติสยาม (2475-2500) . พิมพ์ครั้งแรก. นนทบุรี: ฟ้าเดียวกัน.

นครินทร์ เมฆไตรรัตน์. (2533). ความคิด ความรู้และอำนาจการเมือง ในการปฏิวัติสยาม 2475. พิมพ์ครั้งแรก. กรุงเทพฯ: เอดิสันเพรส.

บวรศักดิ์ อุวรรณโณ. (2538). กฎหมายมหาชน เล่ม 3 ที่มาและนิติวิธี. พิมพ์ครั้งแรก. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์นิติธรรม.

บุญชนะ อัตถากร. (2525). บันทึกการปฏิวัติ 1-3 เมษายน 2524 กับข้าพเจ้า. พิมพ์ครั้งแรก. กรุงเทพฯ:สหประชาพาณิชย์.

ประมวล รุจนเสรี. (2548). พระราชอำนาจ. พิมพ์ครั้ง ที่ 3, กรุงเทพฯ: มปท.

ไพโรจน์ ชัยนาม, เล่ม 2 กฎหมายรัฐธรรมนูญของไทย ตอนที่ 1. 2495. คำอธิบายกฎหมายรัฐธรรมนูญ เปรียบเทียบ (โดยสังเขป). พิมพ์ครั้งแรก. พระนคร: โรงพิมพ์อักษรนิติ.

ไพโรจน์ ชัยนาม. (2515). สถาบันการเมืองและรัฐธรรมนูญของต่างประเทศกับระบอบการปกครองของไทย. พิมพ์ครั้งแรก. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

หยุด แสงอุทัย. (2500). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และรัฐธรรมนูญทั่วไป. พิมพ์ครั้งแรก. พระนคร : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

หยุด แสงอุทัย. (2509). คำบรรยาย หลักรัฐธรรมนูญทั่วไป คำอธิบายโดยสังเขปของธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักรและกฎหมายเลือกตั้งทั่วไป. พระนคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

บทความ

วิชา มหาคุณ. "สถาบันพระมหากษัตริย์กับศาลยุติธรรม" ใน วารสารศาลยุติธรรม 4, 1(ธ.ค. 2546 - มกราคม 2547). หน้า 17.

พงศ์เลิศ พงศ์วนานต์ (ผู้แปล). 2550. คุณมีรัฐธรรมนูญของคุณ เรามีรัฐธรรมนูญของเรา. พิมพ์ครั้งแรก. กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกันฉบับพิเศษ รัฐประหาร 19 กันยา.

หนังสือพิมพ์

- คมชัดลึก 28 มีนาคม 2552.

- มติชนรายวัน 15 ก.ค. 2549.

- มติชนรายวัน 1 ก.ย. 2549.

- ไทยโพสต์ 15 กรฏาคม 2549.

- ไทยโพสต์ 20 กรฏาคม 2549 .

- Thai Press Reports 3 มีนาคม 2548.

ปาฐกถา

เกษียร เตชะพีระ. “เมืองไทยหลังวิกฤติ?: ทิศทางการเมือง การบริหาร และการต่างประเทศไทย” วันที่ 10 มกราคม 2554 ณ หอประชุมศรีบูรพา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เว็บไซต์

ขายชินคอร์ป ล้างมือในอ่างทองคำ ลบภาพผลประโยชน์ทับซ้อน ?, โอเพ่นออนไลน์ 18 มกราคม 2549. http://www.onopen.com/2006/01/203. สืบค้น 20 กันยายน 2553.

ครก.112 แถลงโต้ประธานสภาฯ ม.112 เป็นเรื่องสิทธิเสรีภาพของปชช. http://ilaw.or.th/node/1854. สืบค้น 10 มกราคม 2556.

" จำคุก 'เจ๋ง ดอกจิก' 3 ปี คดี 112 ลดโทษเหลือ จำคุก 2 ปี ไม่รอลงอาญา" ,ประชาไทออนไลน์ 17 มกราคม 2556. " http://www.prachatai.com/journal/2013/01/44731. สืบค้น 17 มกราคม 2556.

ทักษิณ” ประกาศไม่รับตำแหน่งนายกฯ!!, ผู้จัดการออนไลน์ 4 เมษายน 2549. http://www.manager.co.th/Home/ViewNews.aspx?NewsID=9490000045605. สืบค้น 20 กันยายน 2553.

นักข่าวพลเมือง: ผู้เชี่ยวชาญเผยสถิติคดีหมิ่นฯ เมืองไทยปีเดียวเฉียด 500 คดี เทียบเยอรมัน 120 ปีก่อน ,ประชาไทออนไลน์. http://prachatai.com/journal/2011/06/35700. สืบค้น 27 มิถุนายน 2555.

บวรศักดิ์ อุวรรณโณ, สารานุกรมไทย หมวด 5 พระราชสถานะและพระราชอำนาจตามรัฐธรรมนูญ, 2542. http://guru.sanook.com/encyclopedia. สืบค้น 26 กรกฎาคม 2552.

บันทึกสีดำ 30 พ.ค. 35 http://www.youtube.com/watch?v=U1a88D9aeEs. สืบค้น 25 พฤศจิกายน 2552.

ปลดฟ้าผ่า! “เมืองไทยรายสัปดาห์”, ผู้จัดการ ออนไลน์ 15 กันยายน 2548 . http://www.manager.co.th/Entertainment/ViewNews.aspx?NewsID=9480000126193. สืบค้น 19 พฤศจิกายน 2552.

ปาฐกถา "14 ตุลา" ธงชัย วินิจจะกูล : ข้ามให้พ้นประชาธิปไตยแบบหลัง, ประชาไทออนไลน์. http://prachatai.com/journal/2005/10/6075 14 ตุลา. สืบค้น 25 เมษายน 2550.

ธงชัย วินิจจะกูล , ธงชัย วินิจจะกูล(จบ) วิเคราะห์เหตุ สังคมไทย "เพี้ยน" แล้วยังไม่รู้ว่า "เพี้ยน" จึงต้องตอแหล หลอกตัวเอง เว็บไซต์ ประชาธรรมออนไลน์ , http://www.prachatham.com/detail.htm?code=i1_21122011_01. สืบค้นวันที่ 24 มิถุนายน 2555.

พลเอกเปรมติณสูลานนท์, "บทบรรยายพิเศษในหัวข้อการเสริมสร้างการเป็นผู้นำด้วยหลักคุณธรรม ความพอเพียงและความเสียสละของ พลเอกเอกเปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรี ณ โรงเรียนนายเรือ วันที่ 28 กรกฎาคม 2549" , นาวิกศาสตร์ 90 : 2 (ก.พ. 2550) , www.navy.mi.th/navic/document/900202a.html

เปรมปัดเบื้องหลังปฏิวัติ-ไม่ได้นำ”พลเอกสนธิ”เข้าเฝ้าฯ http://www.prachatai.com/journal/2009/03/20540

"พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับองคมนตรี" , http://www.ohm.go.th/th/privy/privybook. สืบค้น 25 เมษายน 2556.

ป๋า อวยพรปีใหม่ สำนึกความเป็นไทย-ธรรม! ย้ำให้กำลังใจสุรยุทธ์” http://www.manager.co.th/Politics/ViewNews.aspx?NewsID=9490000156749. สืบค้น วันที่ 22 ธันวาคม 2549

ป๋าเปรม" ชี้ใครยึดประเทศเป็นของตัว-พรรคพวก จะเจอหายนะวันที่ 04 ต.ค. 2549.

http://www.matichon.co.th/breaking-news/ breakingnews.php?nid= MjAwNjEwMDQtMTYyNzQ2. สืบค้น 23 กุมภาพันธ์ 2552.

สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล ลำดับที่ 10735 ในกระดานข่าวของมหาวิทยาลัยเที่ยงคืน. http://www.thaimisc.com/freewebboard. สืบค้น 20 กรกฎาคม 2552

สมศักดิ์ เจียมธีรสกุลเสนอเสื้อแดงหยุดระบอบอำมาตย์ด้วยการแก้ รธน.ว่าด้วยพระราชอำนาจในการแต่งตั้งองคมนตรี. ประชาไทออนไลน์ 13 ตุลาคม, 2552. http://www.prachatai.com/journal/2009/10/26184

เอกสาร

หอจดหมายเหตุแห่งชาติ, สำนัก. เอกสารกรมราชเลขาธิการ รัชกาลที่ 6 ร.6.25/1 เรื่องตั้งองคมนตรี (19 มี.ค. 2457 – 11 มี.ค. 2467).

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2490. 9 พฤศจิกายน 2490, ใน ราชกิจจานุเบกษา , ฉบับพิเศษ เล่มที่ 64 ตอนที่ 53.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534. 9 ธันวาคม 2534, ราชกิจจานุเบกษา ตอนที่ 216 เล่ม 108.

พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พุทธศักราช 2551. 4 มีนาคม 2551, ราชกิจจานุเบกษา ตอนที่ 125 เล่มที่ 42 ก.

เอกสาร/หนังสือ/บทความ ภาษาต่างประเทศ

Kevin Hewison. (1997). The monarchy and democratisation’ in Kevin Hewison (ed.), Political Change in Thailand: Democracy and Participation, London: Routledge.

Kobkua, Suwannathat-Pian. (2002). ‘The monarchy and constitutional change since 1972’, in Duncan McCargo (ed.), Reforming Thai Politics, Copenhagen: NIAS Press.

Kullada Kesboonchoo Mead. (2004). The rise and decline of Thai absolutism. Routledge.