สังเคราะห์กระบวนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สู่ความเป็นชุมชนประชาธิปไตย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์คุณลักษณะทรัพยากรมนุษย์ที่พึงประสงค์ ในชุมชนประชาธิปไตย (2) วิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในชุมชนประชาธิปไตย และ (3) สังเคราะห์กระบวนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สู่ความเป็นชุมชนประชาธิปไตย ใช้วิธีวิทยาการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์เชิงลึก การประชุมกลุ่มย่อย การสำรวจชุมชน การพูดคุยอย่างไม่เป็นทางการ การจัดเวทีสะท้อนผลวิจัยและรับฟังข้อเสนอแนะ เครื่องมือการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง แบบสังเกตการณ์ และแบบสนทนากลุ่ม บันทึกภาคสนาม ผู้ให้ข้อมูลหลัก ประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน ผู้นำชุมชนที่เป็นทางการ จำนวน 11 คน และกลุ่มตัวแทนภาคส่วน ที่เกี่ยวข้อง จำนวน 129 คน โดยเลือกแบบเจาะจงให้สอดคล้องกับประเด็นศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และตรวจสอบความถูกต้องด้วยเทคนิคสามเส้าผลการวิจัย พบว่า 1) คุณลักษณะทรัพยากรมนุษย์ที่พึงประสงค์ในชุมชนประชาธิปไตย แยกเป็นองค์ประกอบได้ 3 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านสติปัญญาและความรู้ (2) ด้านพฤติกรรมและการปรับตัว (3) ด้านมนุษยสัมพันธ์ 2) ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในชุมชนประชาธิปไตย ได้แก่ การศึกษา การส่งเสริมประเพณีและวัฒนธรรมชุมชนท้องถิ่น งบประมาณ การเข้าถึงเทคโนโลยีสมัยใหม่ การเรียนรู้และการปรับตัวของคนในชุมชน ผู้นำชุมชน และการให้ความร่วมมือของคนในชุมชน ส่วนเงื่อนไขของการสนับสนุนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในชุมชนประชาธิปไตย ประกอบด้วย 6 เงื่อนไข ได้แก่ (1) กระบวนการพัฒนา (2) การสนับสนุนจากหน่วยงานภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง (3) ทักษะและความรู้ (4) คุณธรรมและจริยธรรม (5) เวลาและสถานที่ (6) วัฒนธรรม ประเพณี และทุนชุมชน 3) กระบวนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในชุมชนมี 4 ระดับ ได้แก่ (1) ปัจเจกบุคคล ต้องเข้าใจสิทธิ หน้าที่ และการปฏิบัติอย่างเคร่งครัด (2) ครอบครัว ต้องมีบทบาทหน้าที่ในการอบรม สั่งสอนบุตรหลานให้เข้าใจหลักการประชาธิปไตย (3) ชุมชนหรือหมู่บ้าน สมาชิกเข้ามามีส่วนร่วม ในกิจกรรมของชุมชนได้อย่างเท่าเทียมกันและเสมอภาค ชุมชนมีการพึ่งพาอาศัยกันและกัน นำไปสู่ชุมชนความเป็นชุมชนที่เข้มแข็ง และ (4) ภาคีเครือข่ายต้องประสานความร่วมมือในรูปแบบบูรณาการเพื่อส่งเสริมและผลักดันชุมชนให้มีความเข้มแข็งตามวิถีแห่งความเป็นชุมชนประชาธิปไตย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เจษฎา นกน้อย. (2554). แนวคิดการบริหารทรัพยากรมนุษย์ร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2557). การเป็นสมัยใหม่กับแนวคิดชุมชน. กรุงเทพฯ: ด่านสุทธาการพิมพ์.
ทิพย์พาพร ตันติสุนทร. (2558). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: พี เพรส.
บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
บุญทัน ดอกไธสง. (2552). ประชาธิปไตยรากหญ้า. กรุงเทพฯ: ปัญญาชน.
ปกรณ์ ปรียากร. (2550). การวางแผนกลยุทธ์: แนวคิดและแนวทางเชิงประยุกต์ (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.
ผ่องพรรณ ตรัยมงคลกูล และสุภาพ ฉัตราภรณ์. (2555). การออกแบบการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พรอัมรินทร์ พรหมเกิด. (2555). วัฒนธรรมทางการเมืองกับการพัฒนาประชาธิปไตยในเขตชนบทอีสาน: กรณีศึกษาประชาชนในเขตหมู่บ้านคำบงและหมู่บ้านสะอาด ตำบลสะอาด อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
รงค์ บุญสวยขวัญ. (2557). ตัวชี้วัดทางการเมืองภาคพลเมืองในบริบทประชาธิปไตยไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). นครศรีธรรมราช: เสือผินการพิมพ์.
วรากรณ์ สามโกเศศ. (2554, 3 มีนาคม). การศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมือง. มติชน, หน้า 6.
วิเชียร อินทะสี. (2556). พลวัตรความเป็นประชาธิปไตยในเกาหลีใต้จากอำนาจนิยมสู่ความเป็นประชาธิปไตยที่มั่นคง. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วุฒิสาร ตันไชย. (2555). องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในทศวรรษหน้า. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
ศุภชัย คำขำ และวรภูริ มูลสิน. (2559). การพัฒนาประชาธิปไตยโดยใช้การบริหารแบบมีส่วนร่วมและการสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. สืบค้นจาก http://hs.pbru.ac.th/phocadownloadpap/ hs_magazine/2_2559/5.pdf.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2555). พลเมืองในระบอบประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สุจิต ญบงการ. (2556). การพัฒนาประชาประชาธิปไตยระหว่างไทยกับประเทศอินโดนีเซีย. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
เสกสรรค์ สนวา. (2562). กระบวนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สู่ความเป็นชุมชนประชาธิปไตย. (ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และชุมชน). บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
เอนก เหล่าธรรมทัศน์. (2556). การเมืองของพลเมืองสู่สหัสวรรษใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: คบไฟ.
Delahaye, B.L. (2005). Human Resource Development: Adult Learning and Knowledge Management (2nded). Qld: John Wiley and Sons Austrlia, Ltd.
Diamond, L. (1992). Economic Development and Democracy Reconsidered. American Behavioral Scientist. 35(4/5), 450 – 499.
Heywood, A. (2004). Political theory: An introduction (3rded). New York: Palgrave Macmillan.
Pye, L.W. (1966). Aspect of Political Development. Boston: Little Brown and Company.
Wart, V.M., N. Cayer, and S. Cook. (1993). Handbook of Training and Development for the Public Sector. San Francisco: Jossey-Bas.
