ประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือของชุมชนบ้านอ่าวอุดม: จากความขัดแย้งสู่การอยู่ร่วมกันอย่างปกติสุขระหว่างท่าเรือพาณิชย์และชุมชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยในครั้งนี้ เป็นการศึกษาตามแนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อศึกษาแนวทางของประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือที่เปลี่ยนจากความขัดแย้งมาสู่การอยู่ร่วมกันภายในชุมชน บ้านอ่าวอุดม และศึกษาถึงเงื่อนไขที่ก่อให้เกิดประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือในชุมชนบ้านอ่าวอุดม จากการศึกษาพบว่า แนวทางของประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือที่เกิดขึ้นในชุมชน ในช่วงแรก เป็นการเริ่มปรับเปลี่ยนวิธีจัดการกับปัญหา สร้างเครื่องมือเพื่อให้เกิดการพูดคุยและรับฟังกัน โดยรูปแบบการปรึกษาหารือเป็นไปในแบบเวทีอภิปรายปัญหา และช่วงหลังจากการเกิดขึ้นของธรรมนูญชุมชนบ้านอ่าวอุดม มีการจัดตั้งกลุ่มคณะกรรมการเพื่อทำงานติดตามและตรวจสอบ การทำงานของท่าเรือ สร้างพื้นที่ในการพูดคุยเป็นประจำทุกเดือน รูปแบบของประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือในช่วงที่ 2 เป็นไปในรูปแบบวงเสวนาปัญหาชุมชน และผลการศึกษาพบว่าเงื่อนไข คือ ผลกระทบจากนโยบายการพัฒนาที่ในที่สุดนำไปสู่กระบวนการพูดคุยและแก้ปัญหาร่วมกัน การมีเครื่องมือที่ดีและมีเป้าหมายร่วมกัน โครงสร้างทางเศรษฐกิจการเมือง ความเข้มแข็งของกลุ่มแกนนำ Time - space สร้างTrust ลักษณะทางกายภาพของชุมชน ท่าทีของบริษัท และการเปิดท่าเรือให้ชุมชนเข้าไปตรวจสอบและเครือข่ายภายนอกมีผลต่อการเกิดขึ้นของประชาธิปไตย แบบปรึกษาหารือ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ไทยพับลิก้า. (2557). สมนึก จงมีวศิน ต้นแบบโมเดล “ธรรมนูญอ่าวอุดม” จากนักอนุรักษ์วัด วัง บ้าน สู่นักวิจัยชุมชน สู้กับ”ยักษ์”เพื่ออนุรักษ์ชุมชน. สืบค้นจาก http://thaipublica.org/ 2014 /03/udom-gulf-model/
ธเนศ วงศ์ยานนาวา. (2549). ฐานทางความคิดของประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 4(3), 77-90.
ธีรยุทธ บุญมี. (2540). ประชาธิปไตยตรวจสอบในจุดจบสู่ชุมนุมธนาธิปไตย. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง.
บวรศักดิ์ อุวรรณโณ, และถวิลวดี บุรีกุล. (2548). ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
ปรีชา อุยตระกูล และคณะ. (2552). โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม การเสริมสร้างประชาธิปไตยทางตรง (Direct Democracy) ด้วยกระบวนการประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารืออย่างมีวิจารณญาณ (Deliberative Democracy). กองทุนพัฒนาการเมืองภาคพลเมือง สำนักงานสภาพัฒนาการเมือง สถาบันพระปกเกล้า.
พัชรี สิโรรส. (2552). ประชาธิปไตยแบบสานเสวนา ความเชื่อ ความฝันและความเป็นไปได้ในสังคมไทย. วารสารวิทยาการจัดการ, 26(1), 75-90.
วิชิตวงศ์ ณ ป้อมเพชร. (2552). ประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจ ฐานรากของถนนสู่ประชาธิปไตยอันสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: วศิระ.
สติธร ธนานิธิโชติ. (2552). บทวิจารณ์ หนังสือ Why Deliberative Democracy? วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 7(2), 2.
สติธร ธนานิธิโชติ, วิชุดา สาธิตพร, นิตยา โพธิ์นอก, และชลัท ประเทืองรัตนา. (2559). ประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ: แนวคิดและรูปแบบ. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
สติธร ธนานิธิโชติ, และวิชุดา สาธิตพร. (2557). การพัฒนานโยบายสาธารณะโดยกระบวนการประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ: แนวคิด รูปแบบ และข้อสังเกตบางประการ. วารสารการจัดการสมัยใหม่, 12(2 ), 1-14.
สมนึก จงมีวศิน. (2559). ถอดบทเรียนชุมชนบ้านอ่าวอุดม. สืบค้นจาก http://envngos.com/ www/?wpfb_dl=4
สมนึก จงมีวศิน. (2560). นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ภาคตะวันออก. สัมภาษณ์, 13 กรกฎาคม 2560.
สมศักดิ์ รักษ์ถิ่น. (2560). คณะกรรมการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ จากท่าเทียบเรือ. สัมภาษณ์, 24 สิงหาคม 2560.
สมศักดิ์ สามัคคีธรรม. (2553). การจัดการความขัดแย้งและการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ นิวส์ เมคเกิร์ จำกัด.
สุข ตรวจตรา. (2560). คณะกรรมการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพจาก ท่าเทียบเรือ. สัมภาษณ์, 24 สิงหาคม 2560.
สุรางค์รัตน์ จำเนียรพล. (2552). การเมืองของประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือในกระบวนการพัฒนา : ศึกษากรณีการจัดการน้ำในจังหวัดระยอง. (รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพมหานคร.
อำพัน ปัญญา. (2560). ประธานกลุ่มประมงต้นแบบบ้านอ่าวอุดมและคณะกรรมการติดตามตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพจากท่าเทียบเรือ. สัมภาษณ์, 10 สิงหาคม 2560.
Chappell Z. (2012). Deliberative democracy a critical introduction. London: Palgrave Macmillan.
Fishkin J. (2012). Deliberative polling reflection on an ideal made practical. in Brigitte Geissel and Kenneth Newton (Ed.), Evaluating democratic Innovations Curing the Democratic Malaise? London: Routledge.
