ยุทธศาสตร์เจลีกสู่เอเชีย: ความร่วมมือด้านฟุตบอลในฐานะมิติใหม่ของความสัมพันธ์ไทย-ญี่ปุ่น

บทคัดย่อ

ปี 2012 ญี่ปุ่นได้ริเริ่มยุทธศาสตร์เจลีกสู่เอเชียในฐานะนโยบายการทูตกีฬาเพื่อกระชับความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและเสริมสร้างผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ท่ามกลางการแข่งขันระหว่างมหาอำนาจภายในภูมิภาค บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์การวิจัยคือ ประการแรก ศึกษาว่าใครเป็นตัวแสดงฝ่ายไทยที่มีบทบาทในการขับเคลื่อนความร่วมมือด้านฟุตบอล และอีกประการหนึ่งคือ มีกิจกรรมใดบ้างที่สะท้อนถึงการเป็นมิติใหม่ในความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับญี่ปุ่นในปัจจุบัน ระเบียบวิจัยในการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพด้วยการวิจัยเชิงเอกสารทั้งชั้นปฐมภูมิและทุติยภูมิ โดยมีขั้นตอนตั้งแต่การค้นคว้าและรวบรวม การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และการแปลผลข้อมูลภายใต้กรอบแนวคิดการทูตกีฬา ซึ่งพบว่า 1) สมาคมฟุตบอล สโมสรฟุตบอล และนักฟุตบอล เป็นตัวแสดงหลักที่มีบทบาทในการขับเคลื่อนความร่วมมือด้านฟุตบอลกับญี่ปุ่นภายใต้ยุทธศาสตร์เจลีกสู่เอเชีย และ 2) กิจกรรมความร่วมมือสามารถเห็นได้จาก สมาคมฟุตบอลของทั้งสองประเทศมีการลงนามความร่วมมือพัฒนาฟุตบอลอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะการยกระดับทีมชาติไทยทั้งชายและหญิงด้วยผู้ฝึกสอนมากประสบการณ์ชาวญี่ปุ่น ในส่วนของสโมสรฟุตบอลก็มีการจับคู่เป็นหุ้นส่วนถึง 11 คู่ โดยเน้นการแบ่งปันองค์ความรู้ด้านการจัดการและการแลกเปลี่ยนเยาวชน ขณะที่นักฟุตบอลไทยที่ค้าแข้งในเจลีกก็มีส่วนช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างกันผ่านการติดตามรับชมฟุตบอลเจลีก อันขยายไปสู่ความรู้เกี่ยวกับญี่ปุ่นในประเด็นอื่นอีกด้วย กิจกรรมความร่วมมือเหล่านี้ช่วยสร้างผลกระทบเชิงบวกในความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ จึงกล่าวได้ว่า ฟุตบอลเป็นเครื่องมือการทูตกีฬาที่มีส่วนสำคัญในการส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับญี่ปุ่นในปัจจุบัน