การใช้กฎหมายในการควบคุมการสูบน้ำเกลือใต้ดินในจังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การทำเกลือสินเธาว์ได้มีการทำมาตั้งแต่อดีตและไม่ค่อยจะมีปัญหาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมแต่ปัญหาจะปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจนต่อเมื่อมีวิวัฒนาการของการทำเกลือ ในยุคอุตสาหกรรม กล่าวคือ มีการขุดเจาะน้ำเกลือใต้ดิน และการทำเกลือจากน้ำเกลือใต้ดิน รวมทั้งมีการทำเกลือโดยการทำเหมืองละลายเกลือหิน นับเป็นการทำเกลือยุคใหม่ที่ต่างไปจากในอดีต ถึงแม้การทำเกลือยุคใหม่จะได้ปริมาณเกลือที่เป็นจำนวนมาก พอเพียงกับจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้น และมีการนำไปใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมแขนงอื่น รวมทั้งมีการส่งเป็นสินค้าส่งออกทำเงินให้กับประเทศ เกิดผลประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศชาติและส่วนรวม แต่ผลกระทบที่เกิดกับสิ่งแวดล้อมก็ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อมนั้นได้ทำลายความสมดุลแห่งระบบนิเวศน์ ดังนั้นการใช้กฎหมายของรัฐเพื่อการควบคุมการขุดเจาะน้ำเกลือใต้ดิน และการทำเกลือจากน้ำเกลือใต้ดิน เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อปัญหาสิ่งแวดล้อมตามที่กล่าวจึงเป็นสิ่งจำเป็นและสำคัญ วิกฤตการณ์ ที่เกี่ยวกับผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการขุดเจาะน้ำเกลือใต้ดินและการทำเกลือจากน้ำเกลือใต้ดิน ที่บริเวณ แม่น้ำเสียว จังหวัดมหาสารคาม เป็นวิกฤตการณ์ที่เป็นกรณีศึกษาได้ถึงการใช้กฎหมายในการควบคุมการทำเกลือจากน้ำเกลือใต้ดินของประเทศไทย ในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมจากการสูบน้ำเกลือใต้ดินและการทำเกลือจากน้ำเกลือใต้ดินในจังหวัดมหาสารคาม เบื้องต้นรัฐได้นำพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ.2512 (ปัจจุบันคือพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ.2535) มาบังคับใช้ชั่วคราว ก่อนที่จะมีการตราพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ.2510 แก้ไขเพิ่มเติม 2534 (ปัจจุบันคือ พระราชบัญญัติแร่ พ.ศ.2560) แต่ขณะนี้รัฐยังไม่ได้นำพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ.2510 แก้ไขเพิ่มเติม 2534 มาบังคับใช้ได้ เนื่องจากรัฐจะต้องมีการตรากฎหมายลำดับรองมากำหนดขนาดความเข้มข้นของปริมาณเกลือตามที่กฎหมายกำหนดเสียก่อน จึงจะนำบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. 2510 แก้ไขเพิ่มเติม 2534 มาบังคับใช้กับการจัดการน้ำเกลือใต้ดินได้  ทั้งนี้มาตรการที่สำคัญของรัฐก็คือ การกำหนดพื้นที่การสูบน้ำเกลือใต้ดิน การขออนุญาตสูบน้ำเกลือใต้ดิน และการควบคุมการสูบน้ำเกลือใต้ดินตามพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ.2510 แก้ไขเพิ่มเติม 2534 เป็นกลไกสำคัญในการคุ้มครอง ป้องกันปัญหาสิ่งแวดล้อม ที่เกิดจากการทำเกลือจากน้ำเกลือใต้ดินได้เหมาะสมมากกว่า พระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ.2535 เพราะถ้าหากมาตรการเหล่านี้มีประสิทธิภาพและความเหมาะสม กลไกทางกฎหมายก็สามารถที่จะช่วยป้องกันและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมจากการสูบน้ำเกลือใต้ดินได้เป็นอย่างดี