การบริหารจัดการชุมชนที่เป็นพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย - ศรีสัชนาลัย - กำแพงเพชร และเมืองโบราณอู่ทอง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาพและเสนอแนะการบริหารจัดการชุมชนที่เป็นพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ในเขตภาคกลางจำนวน 2 แห่ง ได้แก่ 1) อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย - ศรีสัชนาลัย - กำแพงเพชร และ 2)เมืองโบราณอู่ทอง โดยแบ่งออกเป็น 11ชุมชน ตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาแบ่งเป็น 3 กลุ่ม รวม 325 คน ได้แก่ 1)ผู้นำชุมชนอย่างเป็นทางการ ซึ่งดำรงตำแหน่งมาแล้วอย่างน้อย 1 ปี จำนวน 116 คน 2)ผู้นำกลุ่มกิจกรรมหรือปราชญ์ชาวบ้าน ซึ่งดำรงตำแหน่งมาแล้วอย่างน้อย 1 ปี จำนวน 68 คน 3)สมาชิกในชุมชนที่อาศัยในชุมชนนั้นอย่างต่อเนื่อง 3 ปีขึ้นไป จำนวน 141 คน เครื่องมือที่ใช้ในการ เก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถาม 3 ฉบับ สำหรับกลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าเฉลี่ย () ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ของประเด็นที่ได้จากข้อเสนอแนะ ผลการวิจัยพบว่า โดยภาพรวมระดับการดำเนินงานด้านการบริหารจัดการอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านแนวทางมีระดับการดำเนินงานมากที่สุด รองลงมาได้แก่ด้านลักษณะ และด้านกระบวนการ ตามลำดับ ส่วนการประเมินความคิดเห็นต่อระดับการดำเนินงาน โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านแนวทางมีระดับการดำเนินงานมากที่สุด รองลงมาได้แก่ด้านลักษณะ และด้านกระบวนการ ตามลำดับ