สถานะทางกฎหมายเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ของการรถไฟแห่งประเทศไทย

บทคัดย่อ

การจัดทำบริการสาธารณะด้านคมนาคมขนส่งระบบรางเป็นการบริการสาธารณะที่สำคัญอย่างหนึ่งที่รัฐต้องจัดให้มีแก่ประชาชน เพราะเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน พัฒนาเศรษฐกิจ และความมั่นคงของประเทศ รัฐได้มอบอำนาจให้แก่การรถไฟแห่งประเทศไทยซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจและมีสถานะเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายมหาชนจัดตั้งตามพระราชบัญญัติการรถไฟแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2494 เป็นผู้ดำเนินการจัดทำบริการสาธารณะดังกล่าวแทนรัฐ โดยมีทรัพย์สินเป็นเครื่องมือที่สำคัญอย่างหนึ่งในการจัดทำบริการสาธารณะให้สำเร็จไปด้วยดี การรถไฟแห่งประเทศไทยมีอสังหาริมทรัพย์เป็นจำนวนมากและนำไปใช้ประโยชน์ที่แตกต่างกัน จากการศึกษาพบว่าอสังหาริมทรัพย์บางประเภทมีการใช้ประโยชน์ในทรัพย์สินตรงกับสถานะทางกฎหมาย เช่น ที่ดินที่ตั้งสถานีรถไฟ ที่ดินที่วางรางรถไฟ เป็นต้น และอสังหาริมทรัพย์บางประเภทมีการใช้ประโยชน์ในทรัพย์สินไม่ตรงกับสถานะทางกฎหมาย เช่น ที่ดินที่นำออกให้เอกชนเช่าในเชิงพาณิชย์ เป็นต้น จึงควรที่จะทำการถอนสภาพทรัพย์สินดังกล่าวตามกฎหมายเพื่อให้มีสถานะทางกฎหมายตรงกับการใช้ประโยชน์ในทรัพย์สิน และในเรื่องการคุ้มครองอสังหาริมทรัพย์ของการรถไฟแห่งประเทศไทยพบว่ายังมีการคุ้มครองที่ไม่ครอบคลุม เมื่ออสังหาริมทรัพย์ของการรถไฟแห่งประเทศไทยเป็นทรัพย์มหาชนและเป็นที่ดินของประเทศชาติจึงควรคุ้มครองและรักษาประโยชน์ของรัฐซึ่งเป็นประโยชน์ของมหาชนให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุด และการนำอสังหาริมทรัพย์ของการรถไฟแห่งประเทศไทยออกให้เช่าที่จะเป็นการกระทำภายในขอบวัตถุประสงค์ตามพระราชบัญญัติการรถไฟแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2494 นั้นจะต้องคำนึงถึงวัตถุประสงค์แห่งการเช่าที่ต้องเกี่ยวข้องเป็นประโยชน์ต่อกิจการรถไฟและต้องมีระยะเวลาการเช่าที่ไม่ยาวนานจนทำให้การรถไฟแห่งประเทศไทยเสียประโยชน์จากการใช้ประโยชน์ในอสังหาริมทรัพย์เพื่อกิจการเกี่ยวกับการเดินรถไฟ