ความตายที่งดงาม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์ความหมายและองค์ประกอบของความตายที่งดงาม 2) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างจิตวิทยาชีวิตและความตาย จิตวิทยาเชิงป้องกัน และหลักมรณสติในพระพุทธศาสนา และ 3) เสนอกรอบการประยุกต์ใช้สำหรับการเรียนรู้และการเตรียมความพร้อมในบริบทไทย
ใช้วิธีทบทวนวรรณกรรมเชิงพรรณนา โดยพิจารณางานแนวคิด งานศึกษาเรื่องการตายดีในไต้หวัน ไทย
และสหรัฐอเมริกา พระไตรปิฎก และเอกสารของหน่วยงานสุขภาพ แล้วจัดประเด็นเปรียบเทียบเพื่อสังเคราะห์กรอบอธิบาย ผลการสังเคราะห์เสนอ 4 มิติ ได้แก่ บรรเทาทุกข์ทรมานทางกายและใจ ความสัมพันธ์ที่ได้รับการเยียวยา การปล่อยวางสิ่งค้างคา การได้ทิ้งบางสิ่งไว้ให้คนข้างหลัง โดยมีศักดิ์ศรีและความต้องการเฉพาะบุคคลกำกับทุกมิติ หลักมรณสติและความไม่ประมาทช่วยวางฐานเชิงจริยธรรมให้การระลึกถึงความตายเชื่อมกับการดำเนินชีวิตอย่างมีคุณค่า ขณะที่การสื่อสารและการวางแผนดูแลล่วงหน้าเชื่อมคุณค่าดังกล่าวกับการดูแลที่เป็นรูปธรรม องค์ความรู้ที่เสนอคือกรอบเชื่อมการตระหนักรู้ การทบทวนคุณค่า การสื่อสาร การวางแผน และการทบทวนแผนอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ กรอบดังกล่าวเป็นข้อเสนอจากการสังเคราะห์เอกสาร มิใช่แบบจำลองที่ผ่านการทดลองยืนยัน ความงดงามจึงหมายถึงคุณภาพของการใช้ชีวิตและการดูแลที่เคารพความเป็นมนุษย์ มิใช่การกำหนดว่าทุกคนต้องจากไปอย่างสงบหรือปราศจากความกลัว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (เล่ม 22). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2569). สารสนเทศเกี่ยวข้องกับมาตรา 12. สืบค้นเมื่อ 28 ตุลาคม 2569, จาก https://infocenter.nationalhealth.or.th/livingwill/
Cheng, S.-Y., et al. (2016). Cancer patient autonomy and quality of dying A prospective nationwide survey in Taiwan. Psycho-Oncology, 25(2), 179–186.
Florian, V., & Kravetz, S. (1983). Fear of personal death: Attribution, structure, and relation to religious belief. Journal of Personality and Social Psychology, 44(3), 600–607.
Greenberg, J., Solomon, S., & Pyszczynski, T. (1997). Terror management theory of self-esteem and cultural worldviews: Empirical assessments and conceptual refinements. In M. P. Zanna (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 29, pp. 61–139). San Diego, CA: Academic Press.
Hage, S. M., et al. (2007). Best practice guidelines on prevention practice, research, training, and social advocacy for psychologists. The Counseling Psychologist, 35(4), 493–566.
Keratichewanun, P., et al. (2023). Stakeholders’ perspectives of a good death: A qualitative study from Thailand. Heliyon, 9(5), Article e15775.
Meier, E. A., et al. (2016). Defining a good death (successful dying): Literature review and a call for research and public dialogue. The American Journal of Geriatric Psychiatry, 24(4),
261–271.
Nanhua University. (n.d.). Academics. Retrieved October 28, 2026, from https://en3.nhu.edu.tw/ Web/Pages?mid=2631&n=Academics
Steinhauser, K. E., et al. (2000). Factors considered important at the end of life by patients, family, physicians, and other care providers. JAMA, 284(19), 2476–2482.
World Health Organization. (2020, August 5). Palliative care. Retrieved Retrieved October 28, 2026, from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/palliative-care