คณะสงฆ์นครศรีธรรมราชกับพลวัตสังคมไทยร่วมสมัย: การศึกษาเชิงวิเคราะห์

Main Article Content

วรเวช ว่องศิริ
กันตภณ หนูทองแก้ว

บทคัดย่อ

การศึกษาคณะสงฆ์นครศรีธรรมราชกับพลวัตสังคมไทยร่วมสมัย: การศึกษาเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์
เพื่อวิเคราะห์บริบทของคณะสงฆ์จังหวัดนครศรีธรรมราชและพลวัตสังคมไทยร่วมสมัยที่ส่งผลต่อบทบาทของ
คณะสงฆ์ ทั้งในด้านศาสนกิจ การพัฒนาชุมชน และการเผยแผ่พระพุทธศาสนา วิธีการศึกษาโดยการวิเคราะห์
จากเอกสาร แหล่งข้อมูลทางศาสนา วัฒนธรรม และสังคม ผลการศึกษาพบว่า คณะสงฆ์นครศรีธรรมราชมีรากฐานทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมที่มั่นคงจากอดีต โดยเฉพาะวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารซึ่งเป็นศูนย์กลางแห่งศรัทธาและศูนย์รวมจิตใจของประชาชน ทำให้คณะสงฆ์ในพื้นที่มีบทบาทสำคัญทั้งด้านการธำรงพระพุทธศาสนา การส่งเสริมคุณธรรม และการเป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรรม ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยร่วมสมัย คณะสงฆ์ได้ปรับตัวในหลายมิติ ได้แก่ การดูแลสุขภาวะผู้สูงอายุผ่านแนวคิดวัดสุขภาพ
การพัฒนาชุมชนด้วยเศรษฐกิจพอเพียง การเผยแผ่ธรรมะผ่านสื่อดิจิทัล และการบูรณาการบทบาทร่วมกับภาครัฐและชุมชนเพื่อสร้างสังคมคุณธรรม ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความสามารถในการธำรงคุณค่าทางจิตวิญญาณควบคู่กับการปรับตัวต่อพลวัตสังคมร่วมสมัยคณะสงฆ์นครศรีธรรมราช โดยยังคงรักษาความเป็นสถาบันหลักทางศีลธรรม วัฒนธรรม และจิตใจของประชาชน พร้อมทั้งเป็นแบบอย่างในการพัฒนาสังคมไทยให้สมดุลระหว่างความทันสมัยกับรากเหง้าทางศาสนาและวัฒนธรรมดั้งเดิม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ว่องศิริ ว., & หนูทองแก้ว ก. (2026). คณะสงฆ์นครศรีธรรมราชกับพลวัตสังคมไทยร่วมสมัย: การศึกษาเชิงวิเคราะห์. วารสารพุทธจิตวิทยา, 11(4), 666–677. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jbp/article/view/301890
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2559). ปกิณศิลปวัฒนธรรม เล่ม 22: จังหวัดนครศรีธรรมราช. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

กองกิจการผู้สูงอายุ. (2568). สถิติผู้สูงอายุ. กรมกิจการผู้สูงอายุ. สืบค้นเมื่อ 12 ตุลาคม 2568, จาก https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2576

โกมาตร จึงเจริญ. (2562). การสื่อสารพระพุทธศาสนาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย.

เดชฤทธิ์ โอฐสู. (2562). การขัดเกลาทางสังคมเชิงพุทธเพื่อแก้ปัญหาการข่มขืนภายในครอบครัวในสังคมไทย. วารสารวิจัยวิชาการ, 2(2), 37–49.

เตชทัต แก้งยงกฎ. (2568). ภาพลักษณ์ของวัดในสื่อยุคใหม่: การจัดการวิกฤตโดยเจ้าอาวาสต่อข่าวเชิงลบในสังคม. วารสารราชสีมาปริทัศน์, 1, 35–42.

พระครูธรรมคุต (สุทธิพจน์ สัพโส), เกษฎา ผาทอง และ สุกิจ ชัยมุสิก. (2567). รัฐกับพระพุทธศาสนา: ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐกับคณะสงฆ์ไทย. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(2), 630–643.

พระครูสมุห์กรณ์พัฒน์ กนฺตวณฺโณ และ พิชญกัญญา กองนิล. (2568). การวิเคราะห์ผลกระทบของแผนปฏิรูปกิจการคณะสงฆ์ในยุคใหม่สู่สาธารณสงเคราะห์. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(2), 243–256.

พระครูสิริธรรมาภิรัต. (2562). แนวทางการฟื้นฟูและพัฒนากระบวนการประเพณีการสวดด้านวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(2), 620–641.

พระครูโสภณรัตนบัณฑิต, พระมหาสุพจน์ สุเมโธ และ ไพรัตน์ ฉิมหาด. (2561). มรดกโลกมรดกธรรม: ประวัติศาสตร์ หลักธรรม และหลักฐานโบราณคดีทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดนครศรีธรรมราช (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระณัฐพน ศุทธภาพิสุทธิคุณ. (2565). อัตลักษณ์และการสร้างความหมายใหม่ของผ้าไตรจีวรในสังคมไทยร่วมสมัย. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 1(1), 1–8.

พระณัฐวุฒิ พันทะลี. (2563). การเปลี่ยนแปลงทางสังคมในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการพระพุทธศาสนาเขตลุ่มแม่น้ำโขง, 3(2), 44–55.

พระเด่นชัย ยโสธโร (สุขพิพัฒน์), พระศิลาศักดิ์ สุเมโธ และ วิมลพร สุวรรณแสนทวี. (ม.ป.ป.). บทบาทพระสงฆ์ด้านการพัฒนาชุมชนและสังคม. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 5(1), 175–186.

พระธรรมนูญ จิรมนุญฺโญ (จุลอมร), วชิรวิชญ์ อิทธิธนาศุภวิชญ์ และ โสภณ ขำทัพ. (2567). การเผยแผ่หลักธรรมของคณะสงฆ์วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 10(1), 73–85.

พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี. (2563). การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมะรูป.

พระมหาสราวุธ สราวุโฒ, สุภัทรชัย สีสะใบ, พระครูภาวนาวชิรคุณ และ พระครูโอภาสกัลยาณธรรม. (2559). ภาวะผู้นำของเจ้าอาวาสในการจัดการวัดในปัจจุบัน. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(2), 79–90.

พระมหาอำคา วรปญฺโญ และ ภักดี โพธิ์สิงห์. (2564). บทบาทพระสงฆ์กับจิตบริการสังคมสาธารณะ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 6(1), 721–736.

พระสมุห์วีระ สุนฺทโร. (2566). พระสงฆ์กับการพัฒนาชุมชนตามหลักพุทธศาสนา. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(4), 241–253.

พระอธิการภูมิสิษฐ์ ปิยสีโล และ นัชพล คงพันธ์. (2564). พระสงฆ์กับการเมืองไทยบริบทสังคมปัจจุบัน. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 6(2), 33–44.

พระอธิการอินทร์นุช สุวณฺโณ และคณะ. (2568). การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ศิลปะวัฒนธรรมท้องถิ่นของพระสงฆ์. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(1), 137–157.

พระอัชยา ฉฺนทสุโภ. (2566). ยุทธศาสตร์การบริหารคณะสงฆ์สังกัดมหานิกายหนตะวันออก ภาค 9. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 3(1), 101–112.

พัชรพฤกษ์ ซ่อมจันทึก และ มานิตย์ อรรคชาติ. (2567). ผลกระทบของสื่อสังคมออนไลน์ต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในประเทศไทย. วารสารวิชาการวิจัยและนวัตกรรมสังคมศาสตร์ปริทัศน์, 4(2), 48–57.

วิชญะ ยศกาศ และ พระครูโกวิทอรรถวาที. (2568). ความยากลำบากของพระสงฆ์ในการใช้ชีวิตในสังคมไทย. วารสาร มจร โกศัยปริทรรศน์, 3(1), 85–94.

สมปฤณ นิยมไทย. (2567). ความมั่นคงทางสังคมวัฒนธรรม: ความท้าทายของพระพุทธศาสนาในหลวงพระบาง. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 4(3), 173–191.

สมพร ไชยสาร. (2564). บทบาทวัดในการส่งเสริมสุขภาพชุมชน. วารสารวิชาการวิจัยและนวัตกรรมสังคมศาสตร์ปริทัศน์, 1(2), 17–32.

สมพร ลีลาภักดี. (2563). บทบาทของพระสงฆ์ในรัฐและการเมืองไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

สุภัทรชัย สีสะใบ และคณะ. (2565). การปกครองคณะสงฆ์ที่เข้มแข็งในเขตพื้นที่ภาคใต้: ข้อมูลจากพื้นที่วิจัย จังหวัดสุราษฎร์ธานีและนครศรีธรรมราช. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 5(1), 52–66.

อิสสรพงษ์ ไกรสินธุ์ และ กิตติธัช นาชัย. (2568). พระวินัยกับกิเลส: การวิเคราะห์เชิงบูรณาการปัญหาความสัมพันธ์ระหว่างสีกากับพระสงฆ์ในบริบทสังคมพุทธไทย. วารสารสหวิทยาการศึกษาครุศาสตร์, 1(4), 19–26.

Álvarez-Monzoncillo, J. M. (2023). The dynamics of influencer marketing: A multidisciplinary approach. London, England: Routledge.