การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชา สังคมศึกษา 4 เรื่อง การออมและการลงทุน เพื่อส่งเสริมการคิดเชิงเหตุผล สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาและศึกษาผลการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชา สังคมศึกษา 4 เรื่อง การออมและการลงทุน เพื่อส่งเสริมการคิดเชิงเหตุผล สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 และ 2) ศึกษาความพึงพอใจของผู้เรียนต่อการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชา สังคมศึกษา 4 เรื่อง การออมและการลงทุน เพื่อส่งเสริมการคิดเชิงเหตุผล สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 กลุ่มตัวอย่าง
คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 1 ห้องเรียน ของโรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชลาดกระบังกรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2568 จากการเลือกแบบเจาะจง(Purposive sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน ใบงานกลุ่มและใบงานเดี่ยวการคิดเชิงเหตุผล และแบบสอบถามความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ (%) ค่าเฉลี่ย ()ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และการทดสอบค่าที (t-test)
ผลการวิจัยพบว่า ขั้นตอนการจัดการเรียนการรู้ที่พัฒนาขึ้นมี 4 ขั้นตอน ประกอบด้วย 1) การสร้างพื้นฐานความรู้ 2) การคิดเชิงเหตุผล มี 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 2.1) การระบุปัญหา 2.2) การตั้งสมมติฐาน 2.3) การอธิบายข้อมูล 2.4) การสรุปและอธิบายผลกระทบ 3) การนำเสนอผลงาน และ 4) การประเมินผลการเรียนรู้ ภาพรวมความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลมีคะแนนไม่ต่ำกว่าร้อยละ 70 อยู่ในระดับคุณภาพ ดีมาก ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของตัวอย่างหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 22.25*) และความพึงพอใจต่อการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย = 4.35 และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน = 0.75
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จินตนา สายสิงเทศ. (2567). การจัดกิจกรรมกลางแจ้งประกอบชุดกิจกรรมการเล่นทรายตามแนวคิด Executive Function เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงเหตุผลสำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 47(3), 104–118.
จีระภา เดือนขุดทด. (2562). การวิจัยและพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงเหตุผลทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนอนุบาลปีที่ 3. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 2(13), 1–15.
จุฑามาศ ศิวกีรัตตนะ, อัญชลี ไสยวรรณ และเชวง ซ้อนบุญ. (2567). ผลของการจัดการเรียนรู้วิทยาการคํานวณโดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบวัฏจักรการเรียนรู้มาแตร์เดอี (เอ็มดีแอลซี) ที่มีต่อความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัย. Journal of Rattana Bundit University, 19(2), 149–166.
ทรัพสิริ เสนีวงศ์ ณ อยุธยา, สรัฐ ฤทธิ์รณศักดิ์ และวาสนา จักร์แก้ว. (2564). การจัดการเรียนการสอนจากประสบการณ์ตามสภาพจริง ตามรูปแบบกิจกรรมประสบการณ์. วารสารธรรมศาสตร์, 40(2), 116–129.
เทวากร ต่างโอฐ และชาลิสา โพธิ์นิ่มแดง. (2560). ความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ที่ได้รับกิจกรรมเกมซูโดกุ. วารสารศึกษาศาสตร์ ฉบับวิจัยบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 11(3), 87–96.
ธนพล บรรดาศักดิ์ และคณะ. (2564). การสะท้อนคิด: แนวคิดและการนำไปประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน. วารสารแพทย์นาวี, 48(1), 152–167.
เนตรนิภา เจียมศักดิ์. (2569). กระบวนการตระหนักรู้ตนเองของสมาชิกชุมชนผ่านทฤษฎีการเรียนรู้จากประสบการณ์: กรณีศึกษาชุมชนบางสระเก้า อำเภอแหลมสิงห์ จังหวัดจันทบุรี. สักทอง: วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์(สทมส.), 32(2), 1–15.
ประภัสสรา จำเริญ, สมถวิล ขันเขตต์ และปริญา ปริพุฒ. (2569). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับเทคนิคการใช้คําถาม เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารครุทรรศน์, 6(1), 254–266.
ภัทราดา เอี่ยมบุญญฤทธิ์, ชลธิชา ภูริปาณิก และฐิติชัย รักบำรุง. (2563). การสอนอ่านเชิงวิเคราะห์ผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบ Active Learning เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของเด็กไทยยุค Gen Z. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 31(3), 1–11.
มัลลิกา โคมพิทยา, พิจิตรา ธงพานิช และนิราศ จันทรจิตร. (2567). การขยายผลใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ เพื่อเสริมสร้างการคิดแก้ปัญหาอย่างมีเหตุผลและการคิดวิเคราะห์ทางคณิตศาสตร์ ตามแนวคิดระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลและทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง สำหรับนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง. วารสารมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยนครพนม, 14(2), 345–357.
เมธาสิทธิ์ ธัญรัตนศรีสกุล. (2564). การพัฒนาความสามารถในการคิดเชิงเหตุผล จิตนิสัยทางการเรียนคณิตศาสตร์ และความมุ่งมั่นในการทำงาน เรื่อง การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ และการนําเสนอ ข้อมูลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่6 โดยใช้การจัดการเรียนรู้ ตามแนวพุทธวิธีที่เน้นการเรียนรู้เชิงรุก. วารสารวิชาการ มทร. สุวรรณภูมิ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 6(1), 92–108.
วันวิสา ม่วงทอง, วารีรัตน์ แก้วอุไร และอังคณา อ่อนธานี. (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์ตามแนวทักษะการคิดเพื่อชีวิตที่สำเร็จ เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดเชิงเหตุผลสำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารราชพฤกษ์, 21(3), 172–187.
วินิจ ผาเจริญ. (2563). การพัฒนาพลเมืองสู่โมเดลพลเมืองที่ตื่นตัวในสังคมประชาธิปไตยของไทย. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 5(1), 54–65.
สถาพร ปุ่มเป้า, กาญจนา วิชญาปกรณ์ และ กฤธยากาญจน์ โตพิทักษ์. (2568). การสอนวรรณกรรมไทยระดับอุดมศึกษา: จุดมุ่งหมาย สภาพปัญหา แนวทางการจัดการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง. วารสารสังคมวิจัยและพัฒนา, 7(3), 211–232.
สาลิตา เชาวลิต, พัศรเบศวณ์ เวชวิริยะสกุล และอภิรัตน์ดา ทองแกมแก้ว. (2568). การจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบรวมพลัง 5 ขั้นตอน (Co-5 STEPs) ร่วมกับการใช้สื่อประสม เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนในรายวิชาชีววิทยา 4 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 36(1), 105–122.
สุนทร สุดชา และอังคณา ตุงคะสมิต. (2567). การศึกษาความสามารถในการคิดเชิงเหตุผล โดยใช้การจัดการเรียนรู้อริยสัจเป็นฐาน (Ariyasacca Based Learning) ร่วมกับการ์ดเกม (Card Games) ในรายวิชา
ส16101 สังคมศึกษา ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนชุมชนยอดเก่งสงเคราะห์ จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 11(1), 447–460.
อกนิษฐ์ ศรีภูธร. (2566). เอกสารคำสอน รายวิชา การคิดเชิงเหตุผล. นครปฐม: คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
Arndt, D. M., Martins, R. M., and Hauck, J. C. R. (2025). Critical Thinking Assessment in K-12 Computing Education: A Systematic Mapping. Informatics in Education, 24(1), 1–44.
Prince, M. (2004). Does Active Learning Work? A review of the research. Journal of Engineering Education, 93(3), 223–231.
Richards, A., & Reid, A. (2025). Reflections on reflection: Supporting employability learning in the higher education context. Journal of Teaching and Learning for Graduate Employability, 16(1), 75–92.
Seyma, S., Burcu, O., and Abdurrahman, K. (2023). The Effectiveness of the Brain-Based Learning Style Cycle. Excellence in Education Journal, 12(1), 82–122.
Silva, J., Edmod, J., and Jauregui, C. (2025). Critical Thinking in the Classroom: Faculty Perspectives and Practices. Journal of Education and Learning, 14(3), 1–20.
Yu, S., Jantharajit, N., & Srikhao, S. (2024). Collaborative inquiry-based instructional model to enhance mathematical analytical thinking and reasoning skills for fourth-grade students. Asian Journal of Education and Training, 10(1), 10–17.
Yurt, E. (2025). Collective critical thinking: Conceptual framework and theoretical foundations. In M. S. Ozturk, O. Noroozi, & O. Bilen (Eds.), Proceedings of the International Conference on Studies in Education and Social Sciences (ICSES 2025) (pp. 102–113). Istanbul, Turkey: International Society for Technology, Education, and Science (ISTES).