ผลของโปรแกรมพุทธศิลปะบำบัดต่อระดับความเครียดของพนักงานลูกค้าสัมพันธ์ บริษัท ทรูทัช จำกัด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาระดับความเครียดของพนักงานลูกค้าสัมพันธ์ บริษัท ทรูทัช จำกัด (2) เพื่อพัฒนาโปรแกรมลดความเครียดด้วยพุทธศิลปะบำบัดของพนักงานลูกค้าสัมพันธ์ บริษัท ทรูทัช จำกัด (3) เพื่อทดสอบประสิทธิผลของโปรแกรมลดความเครียดด้วยพุทธศิลปะบำบัดของพนักงานลูกค้าสัมพันธ์ บริษัท ทรูทัช จำกัด ใช้การวิจัยแบบกึ่งทดลอง (quasi-experimental design) สำรวจพนักงานลูกค้าสัมพันธ์จำนวน 388 คน และคัดเลือกผู้มีคุณสมบัติตามเกณฑ์แบบเจาะจงจำนวน 26 คน ก่อนจัดเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมโดยการจับฉลาก กลุ่มละ 13 คน เครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แบบวัดความเครียดในงานคอลเซ็นเตอร์ (Call Center Stress Scale: CCSS-39) ซึ่งผู้วิจัยพัฒนาขึ้น มีค่า Cronbach’s alpha เท่ากับ 0.948 และโปรแกรมลดความเครียดด้วยพุทธศิลปะบำบัดของพนักงานลูกค้าสัมพันธ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา และใช้ Wilcoxon Matched Pairs Signed-Rank Test และ Mann–Whitney U Test วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) พนักงานลูกค้าสัมพันธ์มีความเครียดโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง 2) โปรแกรมพุทธศิลปะบำบัดที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยกิจกรรมหลัก 6 กิจกรรม จัดเป็น 4 ระยะการเรียนรู้ ดำเนินกิจกรรม 2 วัน รวม 12 ชั่วโมง และ 3) หลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีคะแนนความเครียดเฉลี่ยลดลงจาก 3.56 เป็น 2.52 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Wilcoxon Signed-Rank Test, p = .008) และมีคะแนนความเครียดเฉลี่ยหลังการทดลองต่ำกว่ากลุ่มควบคุม (2.52 และ 3.33 ตามลำดับ) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mann–Whitney U Test, p = .019) ข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์หลังโปรแกรมและการติดตามประมาณ 4 สัปดาห์สะท้อนการตระหนักรู้และกำกับอารมณ์ การเผชิญความเครียดอย่างมีสติ การพัฒนาแนวทางดูแลตนเอง และการพัฒนาความสัมพันธ์กับผู้อื่น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2567). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตคนไทย ประจำปี 2567. กรมสุขภาพจิต. สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2567, จาก https://www.dmh.go.th/report/report2567.asp
กรรณิกา แสงนิลาวิวัฒน์ และเกสร สำเภาทอง. (2567). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดและการจัดการความเครียดของพนักงาน 1330 Contact Center สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(4), 90–97.
ชวนชื่น อัคคะวณิชชา และอมรินทร์ เทวตา. (2559). ความอ่อนล้าทางอารมณ์ของพนักงานบริการส่วนหน้าเมื่อให้บริการลูกค้าชาวต่างชาติ: บทบาทของตัวแปรกำกับสมรรถนะทางวัฒนธรรม. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 11(1). สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2567, จาก https://search.tci-thailand.org/article.html?b3BlbkFydGljbGUmaWQ9ODA2OTAz=
ธนชัย ยมจินดา และคณะ. (2564). ผลของการจัดการพฤติกรรมองค์การที่มีต่อความเครียดในการทำงานในภาวการณ์โควิด-19 ของพนักงานบริษัทในกรุงเทพมหานคร. วารสารจันทรเกษมสาร, 27(1), 141–157.
นัยนา ดอรมาน, ประสาร มาลากุล ณ อยุธยา และผ่องพรรณ เกิดพิทักษ์. (2563). การเรียนรู้เชิงประสบการณ์และการสะท้อนคิดเชิงวิพากษ์. วารสารจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต, 10, 20–28.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (พิมพ์ครั้งที่ 32). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสมชาย สิริจนฺโท. (2564). การบูรณาการหลักพุทธธรรมกับศาสตร์สมัยใหม่เพื่อพัฒนาสุขภาวะองค์รวม. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 17(2), 108–122.
พิสิฏฐ์ โคตรสุโพธิ์ และคณะ. (2566). พุทธศิลปกรรมบำบัด: การบูรณาการศาสตร์และศิลป์สู่ชีวิตวิถีใหม่ในชุมชน (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ลดาวัลย์ รัตนไชยดำรง และประพล เปรมทองสุข. (2567). รูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของความเครียดในการทำงานที่มีอิทธิพลต่อการคงอยู่ของพนักงานบริการส่วนหน้าในโรงแรมระดับ 4–5 ดาวในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(5), 1045–1058.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2567). สุขภาพคนไทย 2567: ความเครียด ภัยเงียบของสังคมไทย. สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2567, จาก https://www.ihpp.mahidol.ac.th
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2567). ผลสำรวจพนักงานไทย 40% เครียดสูง เสี่ยงซึมเศร้า 17.2%. สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2567, จาก https://www.thaihealth.or.th/news
อุทัย ภูมิประมาณ, นวลวรรณ พูนวสุพลฉัตร และชัยชาญ ศรีหานู. (2565). การบำบัดความเครียดของคนวัยทำงานตามหลักพุทธธรรม. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 8(2), 30–43.
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The job demands–resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309–328.
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2017). Job demands-resources theory: Taking stock and looking forward. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 273–285.
Çınar, M. N. (2022). The relationship of art therapy to spirituality. Spiritual Psychology and Counseling, 7(3). Retrieved from https://spiritualpc.net/article/the-relationship-of-art-therapy-to-spirituality/
de Witte, M., et al. (2021). From therapeutic factors to mechanisms of change in the creative arts therapies: A scoping review. Frontiers in Psychology, 12, Article 678397.
Demerouti, E., Nachreiner, F., Bakker, A. B., & Schaufeli, W. B. (2001). The job demands–resources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86(3), 499–512.
Edmondson, A. C., & Bransby, D. P. (2023). Psychological safety comes of age: Observed themes in an established literature. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 10, 55–78.
Gignac, A., & Appelbaum, S. H. (1997). The impact of stress on customer service representatives: A comparative study. Journal of Workplace Learning, 9(1), 20–33.
Joshi, A. M., et al. (2021). Effect of mindfulness-based art therapy (MBAT) on psychological distress and spiritual wellbeing in breast cancer patients undergoing chemotherapy. Indian Journal of Palliative Care, 27(4), 552–560.
Kabat-Zinn, J. (1994). Wherever you go, there you are: Mindfulness meditation in everyday life. New York, NY: Hyperion.
Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144–156.
Kaimal, G., Ray, K., & Muniz, J. (2016). Reduction of cortisol levels and participants' responses following art making. Art Therapy: Journal of the American Art Therapy Association, 33(2), 74–80.
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. New York, NY: Springer Publishing Company.
Lee, K. M., Kim, I. G., & Lim, E. S. (2020). The effects of a group art therapy program based on mindfulness meditation on the job stress and interpersonal relationships of office workers. Journal of the Korea Contents Association, 20(5), 410–425.
Malchiodi, C. A. (2003). The art therapy sourcebook. New York, NY: McGraw-Hill.
Monti, D. A., et al. (2006). A randomized, controlled trial of mindfulness-based art therapy (MBAT) for women with cancer. Psycho-Oncology, 15(5), 363–373.
Rubin, J. A. (2016). Approaches to art therapy: Theory and technique. New York, NY: Routledge.
World Health Organization. (2023). Mental health at work. Retrieved May 20, 2024, from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-at-work