ผลของโปรแกรมการปรึกษาแบบกลุ่มตามแนวทฤษฎีการปรับความคิดและพฤติกรรมเพื่อลดภาวะหมดไฟในการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับภาวะหมดไฟในการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 (2) เปรียบเทียบคะแนนภาวะหมดไฟในการเรียนของกลุ่มทดลองก่อนและหลังการทดลอง รวมถึงระยะติดตามผล และ (3) เปรียบเทียบคะแนนระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจงจากนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ จำนวน 10 คน ที่มีคะแนนภาวะหมดไฟสูงกว่าระดับเปอร์เซนไทล์ที่ 25 และสมัครใจเข้าร่วมโปรแกรมโดยผู้ปกครองให้ความยินยอม แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 5 คน และกลุ่มควบคุม 5 คน โดยกลุ่มทดลองเข้าร่วมโปรแกรมการปรึกษาแบบกลุ่มตามแนวทฤษฎีการปรับความคิดและพฤติกรรม (CBT) จำนวน 10 ครั้ง ครั้งละ 90 นาที ภายในระยะเวลา 5 สัปดาห์ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยโปรแกรมการปรึกษาแบบกลุ่มตามแนวทฤษฎีการปรับความคิดและพฤติกรรมและแบบวัดภาวะหมดไฟในการเรียนซึ่งผู้วิจัยดัดแปลงจาก Maslach Burnout Inventory และ Maslach Burnout Inventory–Student Survey (Maslach et al., 1996) จำนวน 29 ข้อ (จากต้นฉบับ 21 ข้อ) รวมทั้งข้อมูลส่วนบุคคล และมีค่าความเชื่อมั่น (Cronbach's alpha) เท่ากับ .91 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิตินอนพาราเมตริก ได้แก่ Friedman Test, Wilcoxon Signed-Rank Test และ Mann-Whitney U Test ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีภาวะหมดไฟในการเรียนอยู่ในระดับปานกลางถึงสูง และกลุ่มทดลองมีคะแนนภาวะหมดไฟหลังการทดลองและระยะติดตามผลต่ำกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .043)
โดยไม่พบความแตกต่างระหว่างระยะหลังการทดลองกับระยะติดตามผล ขณะที่การเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มพบแนวโน้มว่ากลุ่มทดลองมีคะแนนภาวะหมดไฟในการเรียนต่ำกว่ากลุ่มควบคุม อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างดังกล่าวไม่ถึงระดับนัยสำคัญทางสถิติ จึงสรุปได้ว่าโปรแกรมการปรึกษาแบบกลุ่มตามแนวทฤษฎีการปรับความคิดและพฤติกรรม มีแนวโน้มที่จะช่วยลดภาวะหมดไฟในการเรียน และสามารถคงผลของโปรแกรมไว้ได้ในระยะติดตามผล ทั้งนี้ ควรมีการศึกษาต่อยอดโดยใช้กลุ่มตัวอย่างที่มีขนาดใหญ่ขึ้นและมีความหลากหลายมากขึ้น เพื่อยืนยันประสิทธิผลของโปรแกรม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2564). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตวัยรุ่นไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กนกวรรณ ศรีสองเมือง. (2559). อิทธิพลของความเครียดในการเรียนที่มีต่อภาวะหมดไฟในการเรียนของนักศึกษาแพทย์ชั้นคลินิก คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่: บทบาทการเป็นตัวแปรปรับของการรับรู้การสนับสนุนทางสังคม (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
เกวลิน กลัญชัย. (2560). ผลของโปรแกรมการปรึกษาแบบกลุ่มที่มีต่อความวิตกกังวลในการสอบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จิตตินันท์ บุญสถิรกุล. (2565). วิกฤตและการรับมือกับความเครียดของนักเรียนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 22(8), 1–15.
ชัยพร พงษ์พิสันต์รัตน์. (2562). การพัฒนาโปรแกรมการให้การปรึกษากลุ่มตามแนวทฤษฎีเผชิญความจริงเพื่อลดความเหนื่อยหน่ายในการเรียนของนิสิตนักศึกษา (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ณัทธร พิทยรัตน์เสถียร. (2565). Basic skills in CBT. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนวัฒน์ มณี. (2565). รูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศิริรัตน์ เอี่ยมประไพ, ชัยยุทธ กลับบัว และอมราพร สุรการ. (2565). ผลของโปรแกรมการให้คำปรึกษาต่อปัญหาสุขภาพจิตของนักเรียน นักศึกษาในประเทศไทย: การวิเคราะห์อภิมาน. Social Sciences Research and Academic Journal, 17(3), 185–200.
Beck, J. S. (2011). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond (2nd ed.). New York, NY: Guilford Press.
Corey, G. (2016). Theory and practice of group counseling (9th ed.). Boston, MA: Cengage Learning.
Fernández-Castillo, A. (2021). State anxiety and academic burnout regarding university access examinations during and after COVID-19 lockdown. Frontiers in Psychology, 12, 621863.
Hofmann, S. G., et al. (2012). The efficacy of cognitive behavioral therapy: A review of meta-analyses. Cognitive Therapy and Research, 36(5), 427–440.
Maslach, C. & Leiter, M. P. (2016). Understanding the burnout experience: Recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry, 15(2), 103–111.
Maslach, C., Jackson, S. E. & Leiter, M. P. (1996). Maslach Burnout Inventory manual (3rd ed.). Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press.
Salmela-Aro, K. & Upadyaya, K. (2014). School burnout and engagement in the context of demands-resources model. British Journal of Educational Psychology, 84(1), 137–151.
