การออกแบบเครื่องประดับจากอัตลักษณ์ภูมิปัญญาวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร

ฤทธิรัตน์ ดารารัตน์; อนุชา กลมเกลี้ยง; กรกฎ ศิริสวัสดิ์; วีระยุทธ รัตนศิริวัฒน์

ผู้แต่ง

ฤทธิรัตน์ ดารารัตน์ Rajamangala University of Technology Krungthep
อนุชา กลมเกลี้ยง
กรกฎ ศิริสวัสดิ์
วีระยุทธ รัตนศิริวัฒน์

คำสำคัญ:

ออกแบบ, อัตลักษณ์, เครื่องประดับ, วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่องนี้เป็นงานวิจัยและพัฒนา (Research and development) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบภูมิปัญญาในวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร 2) ศึกษาความเห็นด้านอัตลักษณ์และความต้องการของนักท่องเที่ยววัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร และ 3) ออกแบบเครื่องประดับจากอัตลักษณ์ภูมิปัญญาภายในวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร โดยใช้กระบวนการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) ทั้งเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิด้านประวัติศาสตร์ศิลป์ นักท่องเที่ยว และผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบเครื่องประดับ จำนวน 108 คน

ผลการวิจัย พบว่า ภูมิปัญญาที่พบในพื้นที่ศึกษา ได้แก่ สถานที่ สถาปัตยกรรม และศิลปกรรม ซึ่งพระปรางค์ถือเป็นจุดเด่นของอัตลักษณ์ภูมิปัญญาที่มีการประดับด้วยกระเบื้องเคลือบที่สะท้อนทั้งคติความเชื่อทางศาสนา ความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรม และความวิจิตรเชิงช่าง จึงมีความโดดเด่นที่สุดในเชิงภูมิปัญญา ซึ่งสอดคล้องกับความคิดเห็นของนักท่องเที่ยวที่ระบุว่า พระปรางค์เปรียบเสมือนสัญลักษณ์ของไทยและวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหารจึงมีการออกแบบเครื่องประดับจากอัตลักษณ์ภูมิปัญญาภายในวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหารโดยใช้แรงบันดาลใจจากรูปแบบกระเบื้องเคลือบ ผลการประเมินชี้ให้เห็นว่า เครื่องประดับแบบที่ 3 ได้รับการประเมินว่ามีความเหมาะสมในระดับดีมาก ( $\bar{x}$ = 4.55, S.D. = 0.48) และสามารถนำไปพัฒนาเป็นเครื่องประดับที่สะท้อนอัตลักษณ์ภูมิปัญญาวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหารได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

คลฑรรน์รัตน์ ดิษบรรจง, อริสา สายศรีโกศล, พระมหาวิชิต อคฺคชิโต, สุรชัย พุดชู, และ กฤษฎา ดิษบรรจง. (2564). พุทธศาสนสถาน: แนวทางการพัฒนาด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและภูมิปัญญาสู่ความเป็นเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในยุควัฒนธรรมร่วมสมัย. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 12(1), 287-302.

จิระศักดิ์ รุจิรพันธ์. (2563). ภูมิปัญญาในงานก่อสร้างวัดไทย. วารสารวิชาการสถาปัตยกรรม, 14(1), 52–64.

ณัทกร แสงสี และ เลิศพร ภาระสกุล. (2560). อิทธิพลของแรงจูงใจและการรับรู้ของนักท่องเที่ยวชาวตะวันตกที่ส่งผลต่อความพึงพอใจในการมาท่องเที่ยววัดในกรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร, 12(2), 198–202.

ทมนี สุขใส. (2567). พฤติกรรมผู้บริโภคต่อการเลือกซื้อสินค้าเกษตรอินทรีย์บนสื่อสังคมออนไลน์เฟซบุ๊กแฟนเพจ กรณีศึกษา ไร่เกษตรอินทรีย์เอบีซี. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 12(1), 30-37.

ธนกฤต ใจสุดา. (2564). การออกแบบเครื่องประดับจากมรดกทางวัฒนธรรม. ห้างหุ้นส่วนจำกัดสาวิกาการพิมพ์.

นพปฎล ธาระวานิช. (2564). การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในเกาะรัตนโกสินทร์ [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยพะเยา.

ลธิชา มโนมัยพิบูลย์. (2564). ศิลปกรรมกับอัตลักษณ์ชาติ. วารสารศิลปกรรมศาสตร์, 11(2), 112–126.

Seamon, D. (2000). A way of seeing people and place: Phenomenology in environment-behavior research. In S. Wapner, J. Demick, T. Yamamoto, & H. Minami (Eds.), Theoretical perspectives in environment-behavior research (pp. 157–178). Springer.