การเรียนรู้ด้วยโครงงานผ่านระบบเสมือนช่วยพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมอย่างรอบด้านสำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

เบญจวรรณ ขุนประเสริฐ; นฤมล ศิระวงษ์; นิพาดา ไตรรัตน์

ผู้แต่ง

เบญจวรรณ ขุนประเสริฐ -
นฤมล ศิระวงษ์
นิพาดา ไตรรัตน์

คำสำคัญ:

ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม, ระบบเสมือน, แผนการจัดการเรียนรู้ด้วยโครงงานผ่านระบบเสมือน, การเรียนรู้ด้วยโครงงานผ่านระบบเสมือน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ด้วยโครงงานผ่านระบบเสมือนช่วยพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมอย่างรอบด้าน และ 2) เพื่อศึกษาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมอย่างรอบด้านของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่เรียนด้วยโครงงานผ่านระบบเสมือน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/2 โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 28 คน โดยแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 3 - 4 คน จำนวน 7 กลุ่ม ใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย (Simple random sampling) ด้วยวิธีจับสลากโดยใช้ห้องเรียนเป็นหน่วย ดำเนินการทดลองในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 โดยผู้วิจัยใช้เวลาในการทดลองสัปดาห์ละ 2 คาบเรียน คาบละ 50 นาที จำนวน 8 สัปดาห์ รวมทั้งสิ้น 16 คาบเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้ จำนวน 8 แผน 2) ระบบเสมือน 3) แบบประเมินทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม และ 4) แบบประเมินชิ้นงานเพื่อวัดระดับทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัย พบว่า การเรียนรู้ด้วยโครงงานผ่านระบบเสมือนเน้นการทำงานกลุ่มและการแก้ปัญหาจริง นักเรียนมีส่วนร่วมทุกขั้นตอน ส่งผลให้นักเรียนพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมอยู่ในระดับดีขึ้นไปตามสมมติฐานที่กำหนดไว้

เอกสารอ้างอิง

กองบริหารงานวิจัยและประกันคุณภาพการศึกษา. (2560). Thailand 4.0 โมเดลขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ความมั่งคั่งและยั่งยืน.

ขัติยา ปิยะรังษี ศักดา สวาทะนันทน์ น้ำผึ้ง อินทะเนตร และ อุไรวรรณ หาญวงค์. (2565). คุณลักษณะของนวัตกรรุ่นเยาว์. วารสารศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 21(2), 193-210.

ดวงใจ โชว์ทะเละ และคณะ. (2566). ผลการจัดการเรียนรู้แบบออนไลน์โดยใช้สะเต็มศึกษาบูรณาการการคิดเชิงวิศวกรรม ที่ส่งผลต่อทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนมัธยมสาธิตวัดพระศรีมหาธาตุ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร. วารสารวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ศึกษา (JSSE), 6(1), 74–90.

ดารณี สังข์ทอง. (2566). การใช้ Microsoft Teams ในการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักเรียนมัธยมศึกษา. วารสารเทคโนโลยีการศึกษาและสื่อสารการเรียนรู้, 15(2), 45–62.

ทิพอนงค์ กุลเกต. (2566). ผลการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมโดยใช้วิธีสอนแบบโครงงานเป็นฐานของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 วิทยาลัยนาฏศิลปสุพรรณบุรี. วารสารพัฒนศิลป์วิชาการ, 7(2), 68–86.

ธรัช อารีราษฎร์ และ วรปภา อารีราษฎร์. (2563). รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์เชิงนวัตกรรมสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา ตามกรอบแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579 สู่การจัดการศึกษา 4.0. วารสารวิชาการการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ, 5(1), 52–64.

นงเยาว์ เนาว์สุวรรณ. (2561). สภาพและปัญหาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิดสร้างสรรค์ของครูมัธยมศึกษา. วารสารครุศาสตร์ศึกษาศาสตร์, 9(1), 33–45.

ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ. (2563). การจัดการเรียนรู้ด้วยโครงงานเป็นฐานโดยใช้ปัญหาในชุมชนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนมัธยมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 43(4), 27–42.

พัชรินทร์ ศิริรักษ์. (2565). ผลของกิจกรรมโครงงานออนไลน์ที่มีต่อความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารนวัตกรรมการศึกษา, 10(1), 88–103.

พิชญา กล้าหาญ และ วิสูตร โพธิ์เงิน. (2021). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดกระบวนการคิดเชิงออกแบบร่วมกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความเป็นนวัตกรของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. Journal of Education Studies, 49(2), 13.

พินันทา ฉัตรวัฒนา และ พัลลภ พิริยะสุรวงศ์. (2560). การศึกษาระบบ 4.0 สำหรับผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการครุศาสตร์อุตสาหกรรม พระจอมเกล้าพระนครเหนือ, 8(1), 289-297.

เพ็ญศรี บัวสุวรรณ. (2564). การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหาของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 24(1), 91–108.

ภวิสาณัชช์ ศรศิริวงศ์. (2564). ห้องเรียนเสมือนจริง. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 19(2), 81–93.

ยืน ภู่วรวรรณ. (2564). รูปแบบการเรียนรู้วิถีใหม่ ชีวิตวิถีใหม่และความฉลาดทางดิจิทัล. https://learningdqdc.ku.ac.th/course/?c=3&l=3

วิจารณ์ พานิช. (2556). ทักษะแห่งอนาคตใหม่: การศึกษาเพื่อศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสยามกัมมาจล.

วิภา ชัยสวัสดิ์ และ ทิพวรรณ วรรณภักดี ภูมิพันธ์. (2566). การพัฒนานวัตกรรมและสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยใช้การจัดการเรียนรู้โครงงานเป็นฐานบูรณาการกับแหล่งการเรียนรู้ท้องถิ่นในชุมชน. Research Community and Social Development Journal, Social Science, 18(1), 128–146.

ศิริพร กิจเกื้อกูล. (2562). การส่งเสริมทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ผ่านห้องเรียนออนไลน์ในระดับมัธยมศึกษา. วารสารเทคโนโลยีและการสื่อสารการศึกษา, 7(2), 15–29.

ศิริพร ตันศิริ. (2561). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ในผู้เรียนระดับมัธยมศึกษา. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(3), 100–115.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). รายงานผลการศึกษาแนวทางการพัฒนาทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21.

อนุพงษ์ คล้องการ, ยศวีร์ สายฟ้า, และ พฤทธิ์ ศิริบรรณพิทักษ์. (2563). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารงานวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาเพื่อการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักเรียน. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 3(2), 42–60.

อัลญาณ์ สมุห์เสนีโต. (2565). การศึกษาหาประสิทธิผลของการจัดการเรียนการสอนรายวิชาความรู้เบื้องต้นทางประชากรศาสตร์ในห้องเรียนเสมือนด้วยโปรแกรม MS TEAMS. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 16(2), 209–221.

เอกสิทธิ์ ชนินทรภูมิ และ พลวัฒน์ ดำรงกิจภากร. (2566). การจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมสำหรับนักเรียนโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศิลปากร. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 24(1), 30–43.

Amelink, C. T., Scales, G. R., & Tront, J. G. (2016). A longitudinal study of student performance in problem-based learning environments. Journal of Engineering Education, 105(3), 452–469.

Arias-Ortiz, M., Johnson, K., & Lee, S. (2022). Immersive virtual reality for collaborative learning in project-based education: A case study with Spatial.io. Journal of Virtual Learning Environments, 9(1), 23–39.

Australian National Training Authority. (2001). Innovation: Ideas that work for trainers of innovation at work skills.

Blumenfeld, P. C., Soloway, E., Marx, R. W., Krajcik, J. S., Guzdial, M., & Palincsar, A. (1991). Motivating project-based learning: Sustaining the doing, supporting the learning. Educational Psychologist, 26(3–4), 369–398. https://doi.org/10.1207/s15326985ep2603&4_8

Britain, S., & Liber, O. (2004). A framework for pedagogical evaluation of virtual learning environments. Research in Learning Technology, 12(3), 16–25.

Fernandez, R., & Garcia, P. (2021). Using Microsoft Teams in PBL for developing innovative problem-solving skills in online higher education. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 18(1), 1–17. https://doi.org/10.1186/s41239-021-00290-5

Fosnot, C. T. (2013). Constructivism: Theory, perspectives, and practice (2nd ed.). Teachers College Press.

Ministry of Education. (2017). National education plan 2017–2027.

Savery, J. R. (2015). Overview of problem-based learning: Definitions and distinctions. In A. Walker, H. Leary, C. Hmelo-Silver, & P. Ertmer (Eds.), Essential readings in problem-based learning: Exploring and extending the legacy of Howard S. Barrows (pp. 5–15). Purdue University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctt1g69z35.6

Thammanarak, N., & Phuwiset, P. (2007). M-learning: Tools for the virtual classroom of the future. Journal of Educational and Communications, 5(5), 3–10.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.