การพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมด้วยการบูรณาการความรู้กับการทำงานของผู้เรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง

อลงกต ยะไวทย์; ณัฐวัฒม์ วงษ์ชวลิตกุล; ณัชติพงศ์ อูทอง

ผู้แต่ง

อลงกต ยะไวทย์ -
ณัฐวัฒม์ วงษ์ชวลิตกุล
ณัชติพงศ์ อูทอง

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนรู้เชิงบูรณาการกับการทำงาน, การพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม, การฝึกงานของนักศึกษาในสถานประกอบการ, การเรียนรู้ด้วยการทำงาน, การจัดการเรียนการสอนในสถานประกอบการ

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมด้วยการบูรณาการความรู้กับการทำงานของผู้เรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาแนวทางการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมด้วยการบูรณาการความรู้กับการทำงานของผู้เรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง 2) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมด้วยการบูรณาการความรู้กับการทำงานของผู้เรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง และ 3) เพื่อประเมินผลการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมด้วยการบูรณาการความรู้กับการทำงานของผู้เรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ศึกษา ประกอบด้วย นักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) สาขาวิชาเทคนิคการผลิต และสาขาวิชาไฟฟ้า วิทยาลัยเทคโนโลยีช่างกลพณิชยการนครราชสีมา อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 19 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ คู่มือพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมด้วยการบูรณาการความรู้กับการทำงาน ซึ่งพัฒนาโดยการประยุกต์ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงอนาคตแบบอีดีเอฟอาร์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย 1) แบบประเมินพัฒนาการจากผลลัพธ์การเรียนรู้สำคัญของหลักสูตร และ 2) แบบประเมินความสามารถในการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม รวม 2 ฉบับ

ผลการวิจัย พบว่า

แนวทางการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของผู้เรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงให้เกิดการถ่ายโยงระหว่างทฤษฎีและปฏิบัติในสภาพจริงของผู้ประกอบการอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ด้วยการวิจัยแบบอีดีเอฟอาร์จากผู้เกี่ยวข้องและผู้ทรงคุณวุฒิ 16 ท่าน ได้แนวทางการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมด้วยการบูรณาการความรู้กับการทำงานในรูปของคู่มือ แบ่งออกเป็น 2 ช่วง คือ ช่วงที่ 1 การปรับทัศนคติให้เปิดรับทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม และช่วงที่ 2 การพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมโดยผสมผสานกับแนวคิดเชิงออกแบบ
ผลการวิเคราะห์พัฒนาการจากผลลัพธ์การเรียนรู้สำคัญของหลักสูตรก่อน ระหว่าง และหลังการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมโดยนักศึกษาประเมินตนเอง อาจารย์ที่ปรึกษาและพี่เลี้ยงประเมินนักศึกษาในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง มาก มากที่สุด ตามลำดับ พบว่า ผลการประเมินหลังจากการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสูงกว่าระหว่าง และก่อนการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม แสดงว่านักศึกษาที่ได้รับการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมด้วยการบูรณาการความรู้กับการทำงานมีพัฒนาการตามผลลัพธ์การเรียนรู้สำคัญที่ต้องการให้เกิดขึ้นกับผู้เรียน
ผลการวิเคราะห์ความสามารถในการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมก่อน ระหว่าง และหลังการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมในภาพรวมอยู่ในระดับน้อยที่สุด มากที่สุด และมากที่สุด ตามลำดับ พบว่า ผลการประเมินหลังจากการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสูงกว่าระหว่าง และก่อนการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม แสดงว่านักศึกษาได้รับการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมด้วยการบูรณาการความรู้กับการทำงานมีพัฒนาการความสามารถในการพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2558, 7 ตุลาคม). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง แนวทาง

การบริหารเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2558.

คณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา. (2565, 18 กรกฎาคม). ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี พ.ศ. 2565.

ชาญณรงค์ วิเศษสัตย์ และประสาท เนืองเฉลิม. (2561). แนวทางการจัดการเรียนรู้ ส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักศึกษาวิชาชีพครู. วารสารบริหารการศึกษาบัวบัณฑิต, 18, 129-141.

ประกาศ เรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561 - 2580). (2561, 13 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135.

ไปรมา อิสรเสนา ณ อยุธยา และชูจิต ตรีรัตนพันธ์. (2560). การคิดเชิงออกแบบ: เรียนรู้ด้วยการลงมือทำ. ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC).

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสอง พ.ศ. 2560 - 2564. สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสาม พ.ศ. 2566 - 2570. สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2562). นโยบายและยุทธศาสตร์การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2563 – 2570 และแผนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2563 – 2565. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ. (2562). แนวโน้มความต้องการบุคลากรในอุตสาหกรรมเป้าหมายแห่งอนาคต New S-Curve และทิศทางนโยบายการพัฒนากำลังคนของประเทศ พ.ศ. 2563-2567. พริ้นท์เอเบิ้ล.

Billett, S. (2009). Realizing the educational worth of integrating work experiences in higher education. Studies in Higher Education, 34, 827-843.

Birgili, B. (2015). Creative and critical thinking skills in problem-based learning environments. Journal of Gifted Education and Creativity, 2, 71-80.

Cooper, L., Orrell, J., & Bowden, M. (2010). Work Integrated Learning: A Guide to Effective Practice. Routledge.

Kennedy, M., Billett, S., Gherardi, S., & Grealish, L. (2015). Practice-based Learning in Higher Education: Jostling Cultures. In M. Kennedy, S. Billett, S. Gherardi, & L. Grealish (Eds.), Practice-based Learning in Higher Education: Jostling Cultures (pp. 1-14). Springer.

Kramer, M., & Usher, A. (2011). Work-integrated Learning and Career-ready Students: Examining the Evidence. Higher Education Strategy Associates.

Plattner, H. (2010). An Introduction to Design Thinking: Process Guide. Institute of Design, Stanford University.

Rampersad, G. (2020). Robot will take your job: Innovation for an era of artificial intelligence. Journal of Business Research, 116, 68-74.

Stirling, A., Kerr, G., Banwell, J., MacPherson, E., & Heron, A. (2016). A Practical Guide for Wwork-integrated Learning: Effective Practices to Enhance the Educational Quality of Structured Work Experiences Offered through Colleges and Universities. Higher Education Quality Council of Ontario.