การพัฒนาศิลปะการแสดงโดยชุมชนเพื่อส่งเสริมการพัฒนาการท่องเที่ยว โดยชุมชนเชิงสร้างสรรค์บนวิถีเกษตร ศิลปะและวัฒนธรรม ในพื้นที่จังหวัดนครปฐม ราชบุรี สมุทรสงคราม และสมุทรสาคร

บทคัดย่อ

            การวิจัยเรื่อง การพัฒนาศิลปะการแสดงโดยชุมชนเพื่อส่งเสริมการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนเชิงสร้างสรรค์บนวิถีเกษตร ศิลปะและวัฒนธรรม ในพื้นที่จังหวัดนครปฐม ราชบุรี สมุทรสงคราม และสมุทรสาคร มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อสร้างสรรค์ พัฒนาศิลปะการแสดงเพื่อส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยวโดยชุมชนเชิงสร้างสรรค์บนวิถีเกษตร ศิลปะและวัฒนธรรม ในพื้นที่จังหวัดนครปฐม ราชบุรี สมุทรสงคราม และสมุทรสาคร และ 2) เพื่อจัดทำรูปแบบการพัฒนาศิลปะการแสดงเพื่อส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยวโดยชุมชนเชิงสร้างสรรค์บนวิถีเกษตรศิลปะและวัฒนธรรม ในพื้นที่จังหวัดนครปฐม ราชบุรี สมุทรสงคราม และสมุทรสาคร ผู้วิจัยใช้กระบวนการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) เก็บรวบรวมข้อมูลจากคนในพื้นที่วิจัย 4 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดนครปฐม จังหวัดราชบุรี จังหวัดสมุทรสงคราม จังหวัดละ 10 รวม 40 คน โดยใช้เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบประชุมกลุ่มย่อย แบบประเมินผลการแสดง และแบบสอบถามความพึงพอใจ โดยนักท่องเที่ยวจำนวน 400 คน การดำเนินการวิจัยเน้นให้ชุมชนมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การประชุมกลุ่มย่อย
การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการของชุมชน นำไปสู่การออกแบบและสร้างสรรค์ชุดการแสดง โดยยึดแนวคิดจากทุนทางวัฒนธรรมที่มีอยู่ในชุมชนเป็นฐาน ผลการดำเนินงานพบว่า พื้นที่ที่มีความพร้อมในการเข้าร่วมและร่วมสร้างสรรค์การแสดง ได้แก่ จังหวัดนครปฐม ชื่อชุดการแสดง “ร่วมศรัทธา” (วัดธรรมปัญญาราม บางม่วง) จังหวัดราชบุรี ชื่อชุดการแสดง “เรือมบูชาศาลตาปะกำ” จากผลการวิจัยสามารถพัฒนาแนวทางการสร้างสรรค์ศิลปะการแสดง รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชน และกระบวนการดำเนินงาน ซึ่งได้จัดทำเป็นคู่มือการพัฒนาศิลปะการแสดง พร้อมทั้งดำเนินการจัดฝึกอบรมและถ่ายทอดองค์ความรู้คืนสู่ชุมชน ทั้งนี้เพื่อนำไปสู่การส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยวโดยชุมชน เพิ่มรายได้ให้แก่ชุมชน และเป็นการอนุรักษ์และสืบทอดทุนวัฒนธรรมในพื้นที่อย่างยั่งยืน