บริบทที่ต้องเปลี่ยน: การเลือกตั้งผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรี กับการพัฒนาเมืองเศรษฐกิจ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้วิเคราะห์บริบทที่เป็นแรงขับเคลื่อนความจำเป็นในการปฏิรูปโครงสร้างการบริหารจังหวัดชลบุรีผ่านสามมิติ ได้แก่ มิติศักยภาพและข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ มิติการกำกับดูแลเชิงพื้นที่ และมิติความชอบธรรมทางประชาธิปไตย โดยอาศัยแนวคิดการกระจายอำนาจ ทฤษฎีเมืองเศรษฐกิจ และหลักความรับผิดชอบสาธารณะเป็นกรอบการวิเคราะห์ ผลการวิเคราะห์พบว่าจังหวัดชลบุรีซึ่งมีผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดกว่า 1.08 ล้านล้านบาท และเป็นแกนกลางของเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) กำลังเผชิญกับภาวะไม่สมดุลเชิงการกำกับดูแล เนื่องจากขนาดและความซับซ้อนของเศรษฐกิจพื้นที่เติบโตล้ำหน้าโครงสร้างการบริหารที่รวมศูนย์อย่างมีนัยสำคัญ ระบบผู้ว่าราชการจังหวัดที่แต่งตั้งจากส่วนกลางซึ่งมีวาระดำรงตำแหน่งเฉลี่ยเพียง 1.6 ปี ก่อให้เกิดปัญหาสามประการ ได้แก่ ความไม่ต่อเนื่องของนโยบาย การขาดความรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ของพื้นที่ และความไม่สอดคล้องระหว่างโครงสร้างการบริหารจังหวัดกับกลไก EEC การศึกษาเปรียบเทียบกรณีกรุงเทพมหานคร Incheon ของเกาหลีใต้ Aichi ของญี่ปุ่น และ Iskandar Malaysia ยืนยันว่าการมีผู้นำพื้นที่ที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงและมีวาระ 4 ปี เป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความสำเร็จของพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษ บทความจึงเสนอให้ตราพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการจังหวัดชลบุรีในฐานะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษที่มีผู้ว่าการจังหวัดมาจากการเลือกตั้งโดยตรง ควบคู่กับการปฏิรูประบบการคลังท้องถิ่นและสร้างกลไกการตรวจสอบที่เข้มแข็ง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
โคทม อารียา. (2562). ประชาธิปไตยท้องถิ่นและการมีส่วนร่วมของพลเมือง. สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล.
ถวิลวดี บุรีกุล, นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ และสติธร ธนานิธิโชติ. (2563). การปกครองท้องถิ่นไทย: ทิศทางและแนวโน้ม. สถาบันพระปกเกล้า.
บรรเจิด สิงคะเนติ. (2565). กฎหมายปกครองท้องถิ่นไทย: หลักการและรูปแบบ. วิญญูชน.
พีรสิทธิ์ คำนวณศิลป์. (2563). ระบบการประเมินผลงานผู้ว่าราชการจังหวัดในประเทศไทย: ปัญหาและแนวทางปฏิรูป. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 18(2), 45-78.
วรเจตน์ ภาคีรัตน์. (2565). ปัญหาการซ้อนทับอำนาจในพื้นที่ EEC: บทวิเคราะห์เชิงกฎหมายมหาชน. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 51(3), 112-145.
วิษณุ เครืองาม. (2545). กฎหมายปกครอง. นิติธรรม.
วุฒิสาร ตันไชย. (2562). การกระจายอำนาจในประเทศไทย: ความคืบหน้าและอุปสรรค. สถาบันพระปกเกล้า.
ศุภสวัสดิ์ ชัชวาลย์. (2556). ประวัติศาสตร์การปกครองท้องถิ่นไทย. สถาบันพระปกเกล้า.
สถาบันพระปกเกล้า. (2563). รายงานการวิจัย: ทัศนคติของประชาชนต่อการกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่นไทย. สถาบันพระปกเกล้า.
สติธร ธนานิธิโชติ. (2564). การกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่นไทย: ความก้าวหน้าและความท้าทาย. สถาบันพระปกเกล้า.
สำนักงานจังหวัดชลบุรี. (2566). รายงานสถานการณ์เศรษฐกิจและสังคมจังหวัดชลบุรี ประจำปี 2566. สำนักงานจังหวัดชลบุรี.
สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย. (2566). ทำเนียบผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรี พ.ศ. 2490 - 2566. กระทรวงมหาดไทย.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล. (2566). ดัชนีความพร้อมด้านดิจิทัลของจังหวัดในประเทศไทย ประจำปี 2566. DGA.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). การสำรวจประชากรและการย้ายถิ่น พ.ศ. 2565. สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
หอการค้าจังหวัดชลบุรี. (2566). รายงานการสำรวจอุปสรรคการลงทุนในพื้นที่ EECจากมุมมองภาคเอกชน. หอการค้าจังหวัดชลบุรี.
ภาษาอังกฤษ
Bardhan, P., & Mookherjee, D. (2006). Decentralization and local governance in developing countries: A comparative perspective. In P. Bardhan & D. Mookherjee (Eds.), Decentralization and local governance in developing countries (pp. 1-23). MIT Press.
Bache, I., & Flinders, M. V. (2004). Multi-Level Governance and British Politics. In Multi-level Governance (pp.93 - 106). Oxford University Press.
Beetham, D. (1991). The legitimation of power. Macmillan.
Bird, R. M., & Vaillancourt, F. (Eds.). (2006). Perspectives on fiscal federalism. World Bank Publications.
Borraz, O., & John, P. (2004). The Transformation of Urban Political Leadership in Western Europe. International Journal of Urban and Regional Research, 28(1), 107-120.
Bunnell, T., Muzaini, H., & Sidaway, J. D. (2012). Global city frontiers. International Journal of Urban and Regional Research, 30(1), 3-22.
Choi, J. (2013). Decentralization and local economic development in Korea. Local Government Studies, 39(4), 523-543.
Dressel, B., & Izhak, M. (2016). Administrative decentralization in Asia: Why politics matters. In S. Kim et al. (Eds.), Democratic governance in Northeast Asia (pp. 45-72). Palgrave Macmillan.
Faguet, J. P. (2014). Decentralization and governance. World Development, 53, 2-13.
Farole, T., & Akinci, G. (Eds.). (2011). Special economic zones: Progress, emerging challenges, and future directions. World Bank Publications.
Gains, F., Greasley, S., John, P., & Stoker, G. (2009). The impact of political leadership on organizational
performance: Evidence from English urban government. Local Government Studies, 35(1), 75-94.
Iskandar Regional Development Authority. (2023). Iskandar Malaysia: Progress report 2022. IRDA.
Kim, J. (2008). Local autonomy and intergovernmental relations in South Korea. Asian Journal of Political Science, 16(3), 274-296.
Lee, J., & Kwon, O. (2014). Free economic zones and regional development in Korea. Journal of Korea Trade, 18(2), 1-22.
Myerson, R. B. (2011). Toward a theory of leadership and state building. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(4), 21297-21301.
Pollitt, C., & Bouckaert, G. (2011). Public management reform: A comparative analysis (3rd ed.). Oxford University Press.
Przeworski, A., Stokes, S. C., & Manin, B. (Eds.). (1999). Democracy, accountability, and representation. Cambridge University Press.
Putnam, R. D. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton University Press.
Rodrik, D. (2004). Getting institutions right. CESifo DICE Report, 2(1), 10-15.
Rondinelli, D. A., & Cheema, G. S. (1983). Implementing decentralization policies. In G. S. Cheema & D. A. Rondinelli (Eds.), Decentralization and development (pp. 9-34). Sage Publications.
Samuels, R. J. (1983). The politics of regional policy in Japan. Princeton University Press.
Schedler, A. (1999). Conceptualizing accountability. In A. Schedler et al. (Eds.), The self-restraining state (pp. 13-28). Lynne Rienner Publishers.
Scott, A. J., Agnew, J., Soja, E. W., & Storper, M. (2001). Global city-regions. In A. J. Scott (Ed.), Global city-regions (pp. 11-30). Oxford University Press.
Smoke, P. (2003). Decentralisation in Africa: Goals, dimensions, myths and challenges. Public Administration and Development, 23(1), 7-16.
Weber, M. (1978). Economy and society (G. Roth & C. Wittich, Eds.). University of California Press.
Yeung, Y., Lee, J., & Kee, G. (2009). China's special economic zones at 30. Eurasian Geography and Economics, 50(2), 222-240.
